II SAB/Lu 185/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent stażysta Jacek Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Dyrektora Centrum [...] w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Centrum [...] w L. do załatwienia punktu 1 wniosku Fundacji [...] z dnia 30 listopada 2017 roku; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Centrum [...] w L. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza na rzecz Fundacji [...] od Dyrektora Centrum [...] w L. kwotę 100 (słownie: sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze do Sądu z dnia [...] grudnia 2017 r., doprecyzowanej w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2018 r., Fundacja [...] z siedzibą w L. (dalej także: Fundacja) zarzuciła Dyrektorowi [...] w L. (dalej także: Dyrektor) bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja podniosła, że we wskazanym wniosku (wysłanym pocztą elektroniczną) zwróciła się o udzielenie informacji publicznej dotyczących opracowania scenariusza i reżyserii Sylwestra Miejskiego 2017/2018 (pkt 1) oraz treści umów dotyczących opracowania scenariusza i reżyserii Sylwestra Miejskiego 2016/2017 (pkt 2). Strona skarżąca podniosła, że do dnia wniesienia skargi nie uzyskała od Dyrektora informacji w tym zakresie. W oparciu o te zarzuty strona wniosła o: - zobowiązanie organu do rozpoznania powyższego wniosku, - zasądzenia na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, - doręczenie postanowienia o prawomocności orzeczenia, na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), - orzeczenie od organu na rzecz Fundacji 200 złotych, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę oraz w piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2018 r. Dyrektor [...] w L. wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że wniosek jaki został zgłoszony do Centrum w dniu [...] listopada 2017 r. różni się w sposób oczywisty od treści skargi na bezczynność organu, jaką Fundacja wniosła w dniu [...] grudnia 2017 r. Zdaniem Dyrektora, zawarte w skardze błędy dotyczące oznaczenia podmiotu, do jakiego był skierowany wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz daty tego wniosku, a także treść uzasadnienia skargi w części odnoszącej się do "bliżej nie znanej pozycji dominującej w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów", spowodowały, że organ bez własnej winy nie był mógł rozpoznać tego wniosku. Dyrektor podniósł także, iż Fundacja w 2017 r. wielokrotnie zwracała się do organu o udostępnienie informacji publicznych i za każdym razem uzyskiwała odpowiedzi na swe wnioski. W ocenie organu, wniosek Fundacji z dnia [...] listopada 2017 r. stanowi powtórzenie żądania zgłoszonego już wcześniej we wniosku z dnia [...] września 2017 r., na który organ udzielił skarżącej stosownej odpowiedzi. Ponadto, jak wyjaśnił Dyrektor, umowy, o których udostępnienie wnioskowała Fundacja, zawierały klauzule poufności, zaś zleceniobiorcy wystąpili o nieujawnianie Fundacji szczegółów tych umów. Wobec takiego stanowiska osób fizycznych, które zawarły z organem umowy cywilnoprawne, a jednocześnie w sytuacji gdy ich pozostałe dane niezbędne do identyfikacji zostałyby ujawnione Fundacji, naruszenie zasad ujawnienia treści poufnych skutkowałoby powstaniem odpowiedzialności organu. Jednocześnie Dyrektor podkreślił, że powyższe stanowisko jest tożsame ze stanowiskiem wyrażonym w jego decyzji z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], o odmowie udostępnienia Fundacji informacji publicznej w zakresie umów dotyczących reżyserii i scenariusza imprezy sylwestrowej 2016/2017, żądanej we wniosku z dnia [...] września 2017 r. Na rozprawie przed Sądem w dniu [...] marca 2018 r. Prezes zarządu Fundacji wyjaśnił, że [...] października 2017 r. Fundacja złożyła skargę na bezczynność Dyrektora w zakresie nieudzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] września 2017 r. dotyczący umów na reżyserię i scenariusz imprezy sylwestrowej 2016/2017. Fundacja nie interesowała się dalszym losem tej skargi z powodu nadmiaru innych obowiązków. Prezes zarządu Fundacji potwierdził, że Fundacji doręczono wskazaną wyżej decyzję Dyrektora z dnia [...] listopada 2017 r., lecz nie składała ona wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez organ ani skargi do Sądu na tę decyzję. Z tej przyczyny Fundacja wystąpiła do organu z wnioskiem w dniu [...] listopada 2017 r., w którym w pkt 2 ponowiła żądanie udostępnienia informacji publicznej, wskazane pierwotnie we wniosku z dnia [...] września 2017 r. Do dnia rozprawy Fundacja nie otrzymała żadnej informacji, która stanowiłaby wyczerpującą odpowiedź na pytania zawarte w obu punktach wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje tylko częściowo na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu. Stosownie zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). W niniejszej sprawie skarżąca Fundacja zarzuciła organowi bezczynność w zakresie niezałatwienia jej wniosku z dnia [...] listopada 2017 r., złożonego za pośrednictwem poczty elektronicznej. We wniosku tym skarżąca zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania: "1) Czy zawarli Państwo umowy na opracowanie scenariusza i reżyserii Sylwestra Miejskiego 2017/18 ? Jeśli tak, wnoszę o udostępnienie informacji o kwocie umów, nazwie zleceniobiorców oraz przekazanie treści umów. 2) Wnoszę o przekazanie treści umów dot. opracowania scenariusza imprezy sylwestrowej oraz reżyserii imprezy sylwestrowej 2016/17". W sprawie jest niekwestionowane, że Dyrektor [...] – stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. – jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, albowiem jest podmiotem reprezentującym osobę prawną samorządu terytorialnego – [...] w L.. W takim przypadku, co do zasady, przyjmuje się, że żądane przez skarżącą Fundację informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Niewątpliwie bowiem informacje dotyczące umów zawieranych przez samorządowe instytucje kultury dotyczą w istocie działalności tych podmiotów, w tym sposobu wydatkowania przez nie funduszy publicznych, a tym samym mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "c" i "f" oraz pkt. 5 lit. c u.d.i.p. W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, co w rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że Fundacja we wniosku z dnia [...] września 2017 r. domagała się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej "treści umów dot. opracowania scenariusza imprezy sylwestrowej oraz reżyserii imprezy sylwestrowej 2016/17". Bezsporne jest też, że wniosek ten został załatwiony decyzją odmowną z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], której prawidłowości Fundacja nie kwestionowała poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 17 ust. 2 u.d.i.p.), a następnie wniesienie skargi do Sądu. Oczywiste jest, że Fundacja miała zapewnioną możliwość zainicjowania kontroli instancyjnej tej decyzji, a następnie także skontrolowania prawidłowości tego rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jednak nie skorzystała z tej możliwości. To oznacza, że skarga na bezczynność Dyrektora polegająca na braku udostępniania informacji publicznej o tożsamej treści, żądanej przez Fundację ponownie – w punkcie 2 wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. nie mogła zostać uwzględniona. W ocenie Sądu, stanowisko Fundacji, że w zaistniałej sytuacji procesowej przysługiwało jej prawo złożenia kolejnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej o tej samej treści, zamiast wyczerpania administracyjnego i ewentualnie sądowego toku instancji, jest nie do zaakceptowania. Niewątpliwie bowiem wydanie decyzji, o której mowa w art. 17 u.d.i.p., stanowi procesową formę załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przewidzianą przez ustawodawcę. Skoro w przepisach prawa przewidziano możliwość zaskarżenia powyższego, negatywnego dla strony skarżącej, rozstrzygnięcia, to nieskorzystanie przez stronę z tej możliwości, nie może otwierać jej drogi do ponownej weryfikacji tego rozstrzygnięcia, z naruszeniem zasady trwałości decyzji ostatecznych. Z powyższego wynika, że skarga Fundacji w tej części podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Nie budzi zarazem wątpliwości Sądu, że zasadna była skarga w części dotyczącej zarzutu bezczynności polegającej na nierozpoznaniu punktu 1 wniosku Fundacji [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Oczywiste jest, co wynika z przesłanych Sądowi przez organ akt administracyjnych sprawy, że wniosek w tej części nie został załatwiony w sposób przewidziany w przepisach prawa. Jak wynika bowiem z art. 16 w związku z art. 17 u.d.i.p., obowiązkiem Dyrektora, uznającego, że zachodzą przeszkody uniemożliwiające udzielenie wnioskowanej w tym zakresie informacji publicznej, było wydanie decyzji odmownej, czego organ bezsprzecznie nie uczynił. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Dyrektora do załatwienia opisanego wyżej wniosku Fundacji [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w zakresie punktu 1 tego wniosku. Mając na uwadze, że stosownie do treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, obowiązkiem organu będzie wydanie w sprawie stosownego rozstrzygnięcia bądź udzielenie wnioskowanej informacji publicznej w terminie 14 dni, liczonym – w myśl art. 286 § 2 p.p.s.a. - od daty doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Jednocześnie Sąd – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącej Fundacji, bezczynność Dyrektora w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, iż zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na niego z mocy ustawy. Z tych samych względów, brak było podstaw do uwzględnienia żądania strony skarżącej o orzeczenie od Spółki na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Również więc w tej części skarga podlegała oddaleniu, w myśl art. 151 p.p.s.a. Wskazać także należy, że zawarty w skardze wniosek o doręczenie postanowienia o prawomocności orzeczenia, zgodnie z art. 169 § 1 p.p.s.a, nie mógł odnieść skutku zamierzonego przez stronę skarżącą. W myśl bowiem art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Wyrok wydany w niniejszej sprawie nie jest prawomocny, a zatem opisany wniosek jest przedwczesny. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Z tych względów Sąd orzekł, jak sentencji wyroku.