I SAB/Wa 25/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Inwestycji i Rozwoju do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 1949 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. [...] – P., ul. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. L. R., reprezentowana przez adwokata P. M., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa, w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 1949 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. Wytwórnia [...] "[...]"– P., ul. [...] . Wskazanym uprzednio wnioskiem L. R. wystąpiła pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., które wpłynęło do Ministra Infrastruktury i Budownictwa w dniu [...] lutego 2016 r. Prowadząc postępowanie Minister wezwaniem z dnia [...] czerwca 2016 r. wystąpił o nadesłanie dokumentów i wykazanie legitymacji wnioskodawców do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z [...] grudnia 1949 r. Odpowiedź na powyższe wystąpienie została udzielona w dniu [...] czerwca 2016 r. Następnie w dniu [...] września 2016 r. organ wystąpił do innego Ministerstwa o wypożyczenie akt administracyjnych. Otrzymał je [...] września 2016 r. Po czym pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. ponownie wystąpił do wnioskodawczyni o wykazanie interesu jej interesu prawnego. W piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w P. o nadesłanie informacji z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego spółki jawnej pn. "[...]", względnie informacji o danych osobowych wspólników ww. spółki. W tym samym dniu poinformował wnioskodawców, że przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy to [...] lipca 2017 r. W związku z odpowiedzią Sądu Rejonowego organ wystąpił w dniu [...] maja 2017 r. o informację do Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego. J. K. oraz E. R. wystąpili z wezwaniami do usunięcia naruszenia prawa pismami, które wpłynęły go Ministerstwa w dniu [...] października 2017 r. Następnie w dniu [...] listopada 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa wystąpił o nadesłanie aktualnego adresu zamieszkania jednej ze stron postępowania, jak też do [...] Urzędu Wojewódzkiego i do Archiwum Państwowego w P. o nadesłanie [...] Dziennika Urzędowego z 1947 r. nr [...] i nr [...]. W tym też dniu zawiadomił o wszczęciu z przedmiotowego wniosku postepowania administracyjnego oraz wyznaczył nowy termin rozstrzygnięcia sprawy do dnia [...] lutego 2018 r. Przy piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. i [...] grudnia 2017 r, zostały nadesłane kserokopie [...] Dziennika Wojewódzkiego. Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. organ zawiadomił, że w sprawie został zgromadzony materiał dowodowy We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze L. R. zarzuciła przewlekłe prowadzenie postępowania i stwierdziła, że niepotrzebnie duplikowano dowody, które były zgromadzone w 2016 r. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że postępowanie miało charakter długotrwały, gdyż organ był zobowiązany zbadać legitymację wnioskodawców. Ponadto podniósł, że sprawy rewindykacyjne ze swej natury mają charakter długotrwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ppsa. sąd uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a ppsa., sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm. - dalej zwanej "kpa.") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Art. 37 § 1 pkt 2 kpa, w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 czerwca 2017 r., "przewlekłość" definiuje jako stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z kolei jak wskazuje się w doktrynie przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Zauważyć przy tym należy, iż przewlekłość postępowania występuje w przypadku podejmowania przez organ czynności niezmierzających bezpośrednio do załatwienia sprawy (organ powinien wykonywać czynności celowe, a nie jakiekolwiek), albo co prawda organ podejmuje czynności w sprawie, ale czyni to w znacznych odstępach czasu, a także w przypadku przedłużania przez organ zakończenia postępowania i nieustannego wyznaczania nowych terminów zakończenia sprawy bez podania rzeczywistych i uzasadnionych przyczyn takiego działania - co prowadzi do znacznego przesunięcia w czasie załatwienia sprawy decyzją administracyjną. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania ma bowiem na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że niniejsza skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Ministra, zasługuje na uwzględnienie - co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że Minister nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, który został przedłożony Ministrowi w dniu [...] lutego 2016 r. Tymczasem, pomimo upływu ponad 2 lat, od daty przekazania tego podania organ nie zakończył postępowania i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego - co stanowi o zasadności niniejszej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tego względu Sąd zobowiązał Ministra do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, wyznaczony dla załatwienia termin jest wystarczający i dający realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego sprawy oraz wydania merytorycznego orzeczenia. Zwłaszcza, że organ poinformował, że zgromadził już materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy od dnia otrzymania odwołania do dnia wyrokowania Minister co prawda nie wydał rozstrzygnięcia, ale podejmował czynności w sprawie, jak też poinformował strony o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Na uwagę zasługuje także fakt, iż organ zawiadomił strony o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie. Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza - w ocenie Sądu - nie tylko konieczność zastosowania przez organ administracji publicznej właściwych przepisów prawa materialnego, ale również konieczność przestrzegania norm prawa procesowego, w tym przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, a w szczególności stopień naruszenia prawa, powstały w związku z ponad 2 letnim prowadzeniem postępowania odwoławczego - Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania, którego dopuścił się organ, nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Na ocenę tę wpływ miała okoliczność, że organ poinformował o przewidywanych terminach zakończenia postępowania oraz o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku.