IV SO/Wr 7/18

PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-04-04

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która zamierza wnieść skargę do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych umorzyć, jeśli strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów na mocy przepisu szczególnego?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, uznając, że wnioskodawca wykazał spełnienie przesłanek warunkujących przyznanie pomocy ze względu na niskie dochody i trudną sytuację materialną. Jednocześnie sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca była już zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'h' p.p.s.a. w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawca podał, że jest bezrobotny, otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej i inne niskie świadczenia, nie posiada konta bankowego ani majątku, a jego wydatki związane z utrzymaniem są wysokie. Skarżący potrzebował pomocy prawnej do sporządzenia skargi na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [..] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, w którym w rubryce nr 3 obejmującej informacje o przedmiocie zaskarżenia wskazał decyzję SKO we [..] z dnia "[...]." w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. W treści tego wniosku oraz odrębnych wyjaśnieniach skarżący podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pozostaje w związku małżeńskim i oczekuje na przydział lokalu [..]. Decyzje SKO otrzymał w dniu 7 marca 2018 r. wraz pouczeniem o prawie i 30-dniowym terminie wniesienia skargi do Sądu. Nie jest w stanie samodzielnie sporządzić tej skargi i dlatego potrzebuje fachowej pomocy prawnej. Obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, co potwierdził aktualnym zaświadczeniem urzędu pracy. Do ubezpieczenia zdrowotnego jest więc zgłoszony przez urząd pracy. Jest zameldowany w mieszkaniu do którego nie posiada żadnego tytułu prawnego. Obecnie źródłem jego utrzymania są wyłącznie świadczenia z pomocy społecznej, co potwierdził aktualnym zaświadczeniem z ośrodka pomocy społecznej z którego wynika, że skarżący otrzymał w [..]r. zasiłek celowy w kwotach [..] zł i [..] zł oraz w styczniu bieżącego roku [..] zł. Skarżący otrzymuje także świadczenie pieniężne w kwocie [..] zł miesięcznie, które zostało mu przyznane bezterminowo od miesiąca lutego bieżącego roku na podstawie decyzji Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Natomiast za styczeń świadczenie przyznano w niepełnej wysokości, tj. w kwocie [..] zł. Dodał, że nie posiada konta bankowego, a to które posiadał zlikwidował, co potwierdził powiadomieniem Banku o rozwiązaniu umowy rachunku bankowego wraz z wezwaniem do zapłaty kwoty [..] zł. Nie składał zeznania podatkowego za 2016 r. Nie posiada środków transportu ani nieruchomości i nie płaci podatku od nieruchomości. Podał, że wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz [..] zł, prąd [..] zł, gaz [..] zł, łącznie [..] zł oraz telefon [..] zł. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności oraz oszczędności. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa przed wszczęciem postępowania sądowego dotyczącego decyzji SKO we [..] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wniosek o prawo pomocy został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania sądowego, o którym mowa w art. 243 p.p.s.a., skoro postępowanie sądowe w myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. wszczyna wniesienie skargi, którą zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. wnosi się do sądu za pośrednictwem organu administracji. Skarżący w rozpoznawanym zaś wniosku podał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Mając na uwadze niskie dochody skarżącego z tytułu zasiłków z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się trudnej sytuacji materialnej oraz spełniającym niskie ustawowe kryterium dochodowe, a także okoliczność, że skarżący niedawno nabył prawo do niskiego świadczenia pieniężnego przyznanego przez Szefa wspomnianego Urzędu oraz wysokość wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów, w pkt I sentencji, przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "h" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach w sprawach z zakresu dodatków mieszkaniowych. W tej sytuacji rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne, a postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. i art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "h" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło