I OZ 432/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-09

Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy, wydane na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podlega zwolnieniu od wpisu sądowego na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. jako sprawa z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sprawa dotycząca odmowy udostępnienia akt administracyjnych nie jest sprawą z zakresu pomocy społecznej w rozumieniu art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Zwolnienie to dotyczy bowiem wyłącznie skarg na działanie organów podejmowane na podstawie ustawy o pomocy społecznej, a nie spraw proceduralnych dotyczących udostępniania akt.
Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Gliwicach, wzywające ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie SKO w Katowicach odmawiające udostępnienia akt sprawy. Skarżąca argumentowała, że sprawa dotyczy pomocy społecznej i powinna być zwolniona z wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 126/18 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 5 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 126/18 Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", wezwał M. M. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy w wysokości 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła M. M., wskazując że skarga dotyczy nieudostępnienia przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Rudzie Śląskiej akt sprawy z zakresu opieki społecznej. W ocenie skarżącej sprawa bezpośrednio wiąże się z działalnością Ośrodka Pomocy Społecznej, a więc dotyczy pomocy i opieki społecznej. Powinna zatem być zwolniona od wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 214 § 1 P.p.s.a. do uiszczenia wpisu zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Wysokość należnego wpisu ustalana jest w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozporządzenie w § 2 ust. 1 pkt 1, który stał się podstawą wyznaczenia należnej kwoty wpisu stanowi, że wpis stały w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi M. M. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2017 r., a zatem w sprawie znajdował zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Wysokość wpisu wobec powyższego została ustalona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. 1 P.p.s.a. "sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej" w rozumieniu tego przepisu obejmują skargi na działanie (lub bezczynność) organów administracji publicznej podejmowane (zaniechane) na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Intencją ustawodawcy było objęcie zwolnieniem od kosztów sądowych spraw (art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), w których strona skarży działanie lub bezczynność organu administracji publicznej dotyczące świadczeń, które ze względu na charakter oraz cel stanowią formę pomocy państwa dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Skarżąca wniosła natomiast skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Katowicach, którym organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 74 § 2 k.p.a., uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Ruda Śląska z dnia [...] października 2017 r. o odmowie udostępnienia akt sprawy i umorzył postępowanie organu I instancji. Zakres postępowania nie był zatem związany z pojęciem "pomocy społecznej" w rozumieniu art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec powyższego właściwie Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach uznał, że sprawa ta nie znajduje się w katalogu ustawowych zwolnień przedmiotowych określonych w art. 239 pkt 1 P.p.s.a. i wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., oddalił zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło