II SA/Ke 206/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi L. G. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] objętą protokołem nr [...] w przedmiocie odebrania za pokwitowaniem i zdeponowania w depozycie broni palnej wraz z amunicją i pozwoleniem na broń oddala skargę. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze z 1 marca 2018 r., L.G. zaskarżył czynność materialno – techniczną z zakresu administracji publicznej z [...], polegającą na odebraniu broni i amunicji. Czynności tej zarzucił naruszenie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, poprzez nieprawidłową wykładnię oraz art. 80 kpa i art. 7 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny. Mając na względzie wymienione zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia z [...] oraz nakazanie zwrotu broni palnej, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że postanowieniem z [...] Komendant Wojewódzki Policji postanowił odebrać za pokwitowaniem i nakazał zdeponowanie w depozycie Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP należącą do niego broń palną myśliwską wraz z amunicją oraz legitymację posiadacza broni. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w związku z uzyskaniem informacji o przedstawieniu przez Prokuraturę Rejonową w Radomiu L.G. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej. Tym samym, w ocenie organu, zasadnym było odebranie za pokwitowaniem broni wraz z amunicją i pozwoleniem na broń oraz przekazanie ich do depozytu, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Skarżący wskazał, że postanowienie to otrzymał 1 lutego 2018 r., kiedy doszło również do odebrania broni, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni. Dalej wnoszący skargę zauważył, że pismem z 2 lutego 2018 r. wezwał KWP do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie postanowienia z [...] oraz zwrot zatrzymanych rzeczy. W odpowiedzi, pismem z 13 lutego 2018 r. organ odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej stwierdzając, że zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, wystarczającą przesłanką do jego zastosowania jest fakt prowadzenia postępowania karnego o przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. Tym samym organ miał nie być zobowiązany do dowodzenia jakichkolwiek innych okoliczności niż sam fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko zainteresowanemu. KWP powołał się również na pismo KWP z [...]w którym wskazano, że popełnienie przestępstwa umyślnego, aczkolwiek niepotwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, daje podstawę do założenia, iż strona stwarza zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Każde naruszenie prawa, a tym bardziej popełnienie przestępstwa umyślnego daje przyczynek do twierdzenia, iż osoba je popełniająca nie wykazała się należytym szacunkiem do norm prawnych. Skarżący nie zgodził się z powyższym poglądem organu. Stwierdził, że nie każda sytuacja związana z przedstawieniem zarzutów bądź też z przesłuchaniem w charakterze podejrzanego skutkuje uznaniem danej osoby za taką, która stwarza zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego. Skarżący zwrócił uwagę na to, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt P 43/12), zaznaczył, że organ stosujący art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, powinien w sposób szczegółowy wskazać, dlaczego uważa, że posiadanie broni i amunicji przez osobę, wobec której prowadzone jest postępowanie karne, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Jeżeli czynność takiego uzasadnienia nie zawiera, ma charakter arbitralny. Autor skargi podniósł, że organ poza gołosłownym powołaniem się na stwarzanie przez skarżącego zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, nie sprecyzował w żaden sposób, z jakiego powodu taka obawa miałaby w realiach sprawy mieć miejsce. Postępowanie przygotowawcze Prokuratura Rejonowa w Radomiu prowadzi od 2016 r., skarżący w okresie tym posiadał swobodny dostęp do broni myśliwskiej i z niej korzystał, z kolei uprawnienia do posiadania broni palnej posiada od przeszło 10 lat. Przez tak długi okres czasu swoim zachowaniem w żaden sposób nie stworzył żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że przedmiotem skargi jest czynność odebrania skarżącemu dwóch jednostek broni palnej, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni dokonana na podstawie postanowienia z [...] wydanego w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Organ stwierdził, że od osób posiadających pozwolenie na broń, jak i od osób ubiegających się o takie uprawnienie, należy wymagać nienagannej postawy i bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą porządku i bezpieczeństwa publicznego, których to dóbr ochrona powierzona została, m.in. Policji. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności, a więc w przypadku zarzutów popełnienia przestępstwa umyślnego przez taką osobę organy Policji powinny reagować, wykorzystując ustawowe uprawnienia do prewencyjnego zabezpieczenia broni. Każde naruszenie prawa daje podstawę do założenia, że osoba je popełniająca nie wykazała się należytym szacunkiem do norm prawnych, stanowionych właśnie po to, aby zapewnić ład i poczucie bezpieczeństwa wśród obywateli. Organ podkreślił, że czas, w jakim organ podjął informacje o naruszeniu prawa przez stronę nie ma znaczenia dla oceny stwarzania bądź też nie, zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadanie powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś odmowa wyrażenia zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne. Na rozprawie przed Sądem skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika) sprecyzował, że przedmiotem skargi jest czynność materialno – techniczna odebrania broni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest podjęta na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2017, poz.1839 ze zm.), dalej w skrócie przywoływanej jako ustawa, zawarta w protokole z 1 lutego 2018 r. czynność nakazania skarżącemu wydania broni palnej i amunicji, stanowiąca inną czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Kwestię zaskarżania takiej czynności do sądu administracyjnego reguluje art. 53 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W niniejszej sprawie skarżący dochował powyższego terminu. W tym miejscu zauważyć należy, że chociaż organ wydał [...] postanowienie o odebraniu broni wraz z amunicją i jej zdeponowaniu, pouczając że nie służy na nie zażalenie, jednak w odpowiedzi na skargę przyznał, że w istocie była to czynność materialno-techniczna dokonana na podstawie tego postanowienia, która to czynność podlega zaskarżeniu do Sądu. W przypadku czynności odebrania broni i amunicji na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy żadne rozstrzygnięcie przez organ nie jest wydawane. Ponadto błąd organu nie spowodował dla skarżącego żadnych ujemnych skutków procesowych, skoro wniósł on skargę w terminie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 19 ust. 1a ustawy, który stanowił podstawę prawną podjęcia przez organ zaskarżonej czynności – Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Jak wynika z akt sprawy i co zostało przyznane na rozprawie przed Sądem, przeciwko skarżącemu prowadzone są dwa postępowania karne. Jedno toczy się już przed Sądem Okręgowym w Radomiu, do którego wpłynął akt oskarżenia z 23 listopada 2017 r. oskarżający L. G. o przestępstwo polegające na tym, że wspólnie i w porozumieniu z drugim oskarżonym w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i uzyskania pożyczki z funduszu sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw dla [...] Spółka z o.o. w R. doprowadzili Fundację na rzecz [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 245.000 zł z tytułu zawartej umowy pożyczki, za pomocą wprowadzenia w błąd co do zamiaru rozwoju i prowadzenia działalności zgodnie z deklaracjami i spłaty pożyczki w ten sposób, że drugi z oskarżonych składając wniosek o pożyczkę i udzielenie gwarancji przez Bank Gospodarstwa Krajowego przedstawił podrobione i stwierdzające nieprawdziwe okoliczności oświadczenia i dokumenty na okoliczność osiąganych dochodów z działalności spółki, w tym wystawioną przez skarżącego nierzetelną fakturę mającą dowodzić obietnicę i fakt zbycia na rzecz spółki koparki o wartości 313.650 zł mającej stanowić zabezpieczenie spłaty pożyczki, która to faktura dokumentowała nieistniejące zdarzenie gospodarcze i wraz z pozostałymi dokumentami i oświadczeniami miała istotne znaczenie dla udzielenia pożyczki, to jest o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zbiegu z art. 297 § 1 k.k. i w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 294 § 1 k.k. Drugie postępowanie prowadzone jest przez Prokuraturę Okręgową w Radomiu Wydział do Spraw Przestępczości Gospodarczej w sprawie o przestępstwo z art. 296a k.k. – łapownictwo na stanowisku kierowniczym (co wynika z postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...]) zaś według twierdzeń pełnomocnika skarżącego, o przestępstwo z art. 286 k.k. (a więc oszustwo). Nie ulega wątpliwości, że czyny zarzucane skarżącemu są przestępstwami umyślnymi, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit.a ustawy, do którego odwołuje się art. 19a ust. 1a ustawy przewidujący możliwość odebrania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o takie przestępstwo - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Przepis art. 19 ust. 1a ustawy był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 18 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. P 43/12 stwierdził, że przepis ten w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W uzasadnieniu Trybunał zwrócił m.in. uwagę na to, że zgodnie z art. 20 ustawy cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenie do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ze względów faktycznych lub proceduralnych decyzja taka może zostać wydana z pewnym opóźnieniem. Jednak do czasu zakończenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni na podstawie art. 18 ustawy, skazany za przestępstwo może faktycznie nadal posiadać broń i amunicję. Z tej racji ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie regulacji art. 19 ust. 1 ustawy, która pozwala na odebranie broni, amunicji oraz dokumentu pozwolenia na posiadanie broni w sytuacji, gdy zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Natomiast w przypadku oskarżonego o popełnienie przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy – w przeciwieństwie do skazanego – ustawodawca dozwala Policji na czynność materialno-techniczną odebrania broni, amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni. Ustawodawca nie posłużył się w kwestionowanym przepisie ani zwrotem ocennym, ani klauzulą odsyłającą. Ponadto Trybunał stwierdził, że użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany / oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób (zob. wyrok TK z 18.12.2013 r., P 43/12, OTK-A 2013, nr 9, poz. 139. Zdaniem składu orzekającego, Komendant Wojewódzki Policji przy dokonywaniu zaskarżonej czynności prawidłowo uznał, że zachodzi obawa, że skarżący, jako oskarżony o popełnienie przestępstw umyślnych, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit.a ustawy, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Wynik tej oceny – twierdzący – mieści się, zdaniem Sądu, w granicach uznania przyznanego organom Policji przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1a ustawy i nie ma ono charakteru arbitralnego. Poza kompetencjami Sądu pozostaje ocena stopnia realności tego zagrożenia, choć zdaniem Sądu każda osoba dopuszczająca się przestępstw umyślnych może być uznana za stanowiącą zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Zauważyć także należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane są poglądy, w świetle których warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś możliwość niewyrażenie zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (zob. wyrok NSA z 30 października 2008 r., II OSK 1296/07, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i jest raczej rodzajem przywileju, niż prawa podmiotowego. W związku z tym od osoby takie pozwolenie posiadającej wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania niebudzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego (wyrok NSA z 28 października 2011 r., II OSK 1562/10, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rezultacie powyższe ustalenie prowadzi do konkluzji, że przepisy regulujące przedmiotową kwestię winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny. Kończąc należy stwierdzić, że art. 19 ust. 1a ustawy nie określa, w jakiej formie organ powinien zająć stanowisko. Przepis ten wymaga jedynie, żeby prewencyjne odebranie broni, amunicji i uprawniającego dokumentu zostało dokonane za pokwitowaniem. Taki wymóg w niniejszej sprawie został spełniony. Ponadto w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jak i w odpowiedzi na skargę organ podał merytoryczne przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej czynności i zdaniem Sądu organowi nie można zarzucić ani naruszenia art. 19 ust. 1a ustawy ani też wskazanych w skardze przepisów proceduralnych. Sąd nie mógł także uwzględnić podnoszonych w piśmie z 8 maja 2018 r. przez skarżącego zarzutów, że jest on niewinny i że nie dopuścił się żadnych przestępstw, albowiem sąd administracyjny nie ma kompetencji do ustalania winy osoby oskarżonej (podejrzewanej) o dokonanie przestępstwa, a przesłanką zastosowania art. 19 ust. 1a ustawy jest sam fakt prowadzenia postępowania karnego. Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.