II SA/Gd 185/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-05-09

Skład orzekający: Janina Guść, Magdalena Dobek-Rak, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, nietrwale związanego z gruntem, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, może zostać wydana, jeśli organ odwoławczy skorygował opis obiektu i jego wymiary w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę, jest zgodna z prawem, nawet jeśli organ odwoławczy skorygował opis i wymiary obiektu w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, pod warunkiem, że korekta ta dotyczy tego samego obiektu, który był przedmiotem postępowania i jest oparta na zgromadzonym materiale dowodowym. Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec o rozbiórce, precyzując zakres nakazu, jeśli organ pierwszej instancji popełnił uchybienia w opisie obiektu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 stycznia 2018 r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2017 r. nakazującą T. S. rozbiórkę obiektów budowlanych nietrwale związanych z gruntem (rekreacyjnego i sanitarnego) wzniesionych bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy, korygując wymiary obiektu sanitarnego i uwzględniając zadaszony taras jako integralną część obiektu rekreacyjnego, ponownie orzekł o nakazie rozbiórki. T. S. wniósł skargę do WSA, kwestionując prawidłowość zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, naruszenie przepisów k.p.a. oraz błędne oznaczenie obiektów i pominięcie B.S. jako strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. T. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 stycznia 2018 r., nr [..], którą w pkt 1 – uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2017 r., nr [..]; w pkt 2 – nakazano T.S. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach: 6,05 m x 4,05 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach: 2,90 m x 1,95 m oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.), o wymiarach: 1,10 m x 0,96 m, wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie działki nr [..], położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie zabudowy działki nr [..], położonej w K., gmina K. W toku postępowania organ przeprowadził w dniu 25 sierpnia 2006 r. oględziny nieruchomości, na podstawie których stwierdził, że B.S. i T. S. wybudowali na działce obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,05 m x 6,05 z zadaszonym tarasem o wymiarach 1,95 m x 2,90 m oraz obiekt nietrwale związany z gruntem pełniący funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,10 m x 0,96 m. Następnie, po wstrzymaniu postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2006 r. robót budowlanych na nieruchomości oraz nałożeniu na B. i T. S. obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów wymaganych do legalizacji obiektu, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji decyzją z dnia 15 grudnia 2006 r. nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Orzeczenie to zostało uchylone decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2006 r., który przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji wskazał na konieczność rozpatrzenia wniosku zobowiązanych o zawieszenie postępowania. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji ustalił, że jedynym inwestorem robót był T. S., w związku z czym postanowieniem z dnia 8 października 2009 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zobowiązał go do przedłożenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2010 r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, projektu budowlanego oraz oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie, rozpoznając wniosek inwestora o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, organ postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. odmówił zawieszenia postępowania. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, lecz wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 367/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zaś skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 263/11. Sądy administracyjne obu instancji uznały bowiem, że toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji jest zagadnieniem wstępnym w sprawie dotyczącej legalizacji obiektu i uzasadnia zawieszenie postępowania prowadzonego w tym zakresie przed organem nadzoru budowlanego pierwszej instancji. Kontynuując postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że prawomocnym wyrokiem z dnia z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 959/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną B. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt [..], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 26 kwietnia 2010 r., nr [..], o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego na działce nr [..] położonej w miejscowości K., gmina K. W związku z tym organ uznał, że odpadła wskazana przez sądy administracyjne przesłanka zawieszenia niniejszego postępowania i postanowieniem z dnia 3 marca 2017 r. odmówił jego zawieszenia, a także poinformował inwestora, że upłynął termin do przedłożenia dokumentów określonych w postanowieniu z dnia 8 października 2009 r. W dniu 30 sierpnia 2017 r. organ przeprowadził ponadto ponowne oględziny nieruchomości stwierdzając, że na jej terenie nadal znajduje się obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem, o konstrukcji drewnianej, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 4,05 m x 6,03 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 1,95 m x 2,90 m oraz obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem, o konstrukcji drewnianej, pełniący funkcję sanitariatu o wymiarach 1,10 m x 0,96 m. Decyzją z dnia 24 maja 2017 r., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, w związku z niewykonaniem obowiązków dotyczących legalizacji obiektu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T. S. rozbiórkę ww. obiektu nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,05 m x 6,05 m oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,95 m x 2,90 m, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił błędne zastosowanie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis, w jego ocenie, jedynie przykładowo wskazuje dokumenty niezbędne do dokonania legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, a także naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 stycznia 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego orzekł o rozbiórce obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach: 6,05 m x 4,05 m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach: 2,90 m x 1,95 m oraz obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.), o wymiarach: 1,10 m x 0,96 m, wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie działki nr [..], położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. Kontrolując decyzję organu pierwszej instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że dokonana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym kwalifikacja spornego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego jest prawidłowa. Stwierdził też, że wykonanie tego obiektu było budową, która w okresie realizacji inwestycji mogła się rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę, zaś inwestor takiej decyzji nie uzyskał. W konsekwencji, prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował tryb legalizacji określony w art. 48 Prawa budowlanego, a wobec niewykonania nałożonych obowiązków, orzekł o nakazie rozbiórki spornych obiektów. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie uwzględniało zadaszonego tarasu o wymiarach 2,90m x 1,95m, który został opisany w protokole oględzin z dnia 25 sierpnia 2006 r., i który jest integralną częścią obiektu pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, a ponadto błędnie wskazano wymiary obiektu pełniącego funkcję sanitariatu. W związku ze stwierdzonymi rozbieżnościami w opisie stanu faktycznego przedmiotowych obiektów budowlanych, zaskarżoną decyzję należało uchylić, a orzekając o nakazie rozbiórki ww. obiektów dokonać korekty ich wymiarów, ustalonych przez organ pierwszej instancji i udokumentowanych w aktach sprawy. W skardze skarżący ponownie zakwestionował prawidłowość zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, co było wynikiem wadliwie przeprowadzonego postępowania, naruszającego przepisy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej organ pierwszej instancji błędnie oznaczył obiekty budowlane będące przedmiotem wydanej przez niego decyzji, w związku z czym konieczne było, jak zasadnie uczynił to organ odwoławczy, uchylenie tego rozstrzygnięcia. Niezrozumiała jest jednak zmiana przedmiotu decyzji przez organ drugiej instancji i nakazanie rozbiórki obiektów, które nie były przedmiotem postępowania w pierwszej instancji. Zabieg ten, w ocenie skarżącego, rażąco narusza przepis art. 139 k.p.a. Mając to na uwadze skarżący stwierdził, że w okolicznościach sprawy organ był zobligowany zastosować wynikającą z art. 7a i art. 81a zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony postępowania, czego jednak nie uczynił. Zarzucił naruszenie art. 107 k.p.a. wskazując, że organy obu instancji pominęły jako stronę postępowania B.S. Uchybienie w tym zakresie powoduje, że uzasadnienia wydanych decyzji nie odpowiadają wymogom określonym w k.p.a. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie punktu 2 sentencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że orzeczenie organu odwoławczego dotyczy tych samych obiektów, których istnienie stwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Uchybienie organu pierwszej instancji dotyczyło jedynie opisu tych obiektów zawartego w sentencji wydanej decyzji. Wyjaśnił także, że wbrew twierdzeniom skarżącego B. S. była stroną postępowania odwoławczego. Z kolei pominięcie tej osoby jako adresata orzeczenia wynika z materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji, tj. postanowienia Komisariatu Policji z dnia 21 grudnia 2005 r., [..]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 stycznia 2018 r. nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W ocenie Sądu stwierdzony w toku wyczerpująco przeprowadzonego postępowania dowodowego opis istniejącej zabudowy na działce nr [..] w K., uprawniał rozstrzygające sprawę organy nadzoru budowlanego do zastosowania dyspozycji art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie w dniu 29 czerwca 2015 r. ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443). Przepis art. 6 ustawy zmieniającej nakazywał bowiem stosować przepisy dotychczasowe do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie noweli, a niniejsze postępowanie administracyjne wszczęte zostało w lipcu 2006 r. Podkreślić należy, że w toku postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego ustalony stan faktyczny w ogóle przez skarżącego nie był kwestionowany, nie były stawiane zarzuty przeciwko zebranemu materiałowi dowodowemu. Przeciwnie, skarżący dokonał nieskutecznej próby zalegalizowania obiektów budowlanych poprzez złożenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy, która w rezultacie zakończyła się niepowodzeniem. Rozważając niniejszą sprawę Sąd nie miał wątpliwości, że stwierdzone podczas oględzin obiekty – tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem, wymagały pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Okoliczności tej nie kwestionował zresztą sam skarżący, zatem uzasadnione było, jak trafnie uznał organ drugiej instancji, procedowanie w sprawie legalizacji ww. obiektów w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Z przyjętej przez organy obu instancji podstawy prawnej rozstrzygnięć wynika, że samowola budowlana polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. Wskazać przy tym jednak trzeba, że w obowiązującym stanie prawnym nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał bowiem organy nadzoru budowlanego do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to właściwy organ jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych warunków do legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę. Stosownie do treści art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Przesłanki legalizacji zostały szczegółowo określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu właściwym dla niniejszej sprawy. Po wszczęciu postępowania w sprawie samowoli budowlanej organ administracji winien zatem ocenić, czy zaistniała samowola: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Dalej, kwalifikując stwierdzoną budowę jako samowolę budowlaną organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie (art. 48 ust. 3): 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Z kolei ustalenie, że inwestor w wyznaczonym terminie nie spełnił wskazanych w postanowieniu obowiązków, obliguje właściwy organ do orzeczenia rozbiórki (art. 48 ust. 4 ustawy). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu kwestionowana decyzja została wydana po prawidłowym przeprowadzeniu procedury legalizacyjnej, a orzeczona decyzją organu drugiej instancji rozbiórka jest skutkiem nieprzedłożenia przez inwestora robót dokumentów niezbędnych do legalizacji stwierdzonej samowoli. W tym zakresie wskazać trzeba, że ustawa – Prawo budowlane jednoznacznie wskazuje w art. 48 ust. 3, jakie dokumenty są niezbędne do zalegalizowania dokonanej samowoli, zatem nie sposób zarzucać organowi niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Nie ulega też wątpliwości, że w toku postępowania, które toczy się od roku 2006 inwestor był dwukrotnie wzywany do przedłożenia: zaświadczenia o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, 4 egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, że obowiązki określone postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2009 r. nie zostały wykonane, ani w terminie zakreślonym przez organ pierwszej instancji, jak i do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu orzekające organy procedowały w sposób, który umożliwił inwestorowi wypełnienie ww. obowiązków. W szczególności, mając na uwadze treść wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2011 r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r., organ od 2013 r. nie podejmował żadnych czynności procesowych w związku z toczącymi się postępowaniami w sprawie warunków zabudowy przedmiotowej działki – najpierw administracyjnym, a następnie sądowym. Z uwagi zaś na to, że wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 959/10, prawomocnym od dnia 12 kwietnia 2013 r., oddalono skargę B. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 października 2010 r., nr [..], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 26 kwietnia 2010 r., nr [..] o odmowie ustalenia warunków zabudowy, czyli prawomocnie i ostatecznie zakończono sprawę ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [..], organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 3 marca 2017 r. odmówił zawieszenia postępowania legalizacyjnego. Podobnie, organ odwoławczy prawidłowo nie uwzględnił kolejnego wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania legalizacyjnego z powołaniem się na prejudycjalny charakter postępowania w sprawie modernizacji budynku rekreacji indywidualnej dla rozstrzygnięcia w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Jak wynika bowiem z akt sprawy decyzją z dnia 6 listopada 2017 r. Starosta zgłosił sprzeciw w sprawie ww. modernizacji. Tym samym okoliczność podniesiona we wniosku z dnia 6 października 2017 r. nie mogła stanowić przesłanki uzasadniającej zawieszenie postępowania. Mając to na uwadze Sąd uznał, że sprawa przed organami nadzoru budowlanego od daty wydania postanowienia nakładającego obowiązki (8 października 2009 r.) do daty decyzji drugiej instancji (30 stycznia 2018 r.) trwała dostatecznie długo, by skarżący mógł przedstawić dokumenty, o które został wezwany. Ponadto z treści ww. postanowienia wynika, że organ wyznaczył odległy, bo do dnia 31 sierpnia 2010 r., termin dostarczenia dokumentów właśnie ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Niewątpliwie więc inwestorowi umożliwiono legalizację wybudowanego obiektu, lecz jednocześnie nie sposób oczekiwać, aby ze względu na konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy postępowanie legalizacyjne mogło być prowadzone przez nieokreślony czas, gdyż stanowiłoby to naruszenie zarówno przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego statuujących terminy rozpoznawania spraw, jak i ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zaś zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Prawidłowo więc organ w postanowieniu z dnia 3 marca 2017 r. odmówił zawieszenia postępowania, a następnie przystąpił do sprawdzenia wykonania przez inwestora nałożonych obowiązków. Zgodzić się trzeba z organem drugiej instancji, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dokonano prawidłowych ustaleń w zakresie przesłanek nałożenia nakazu rozbiórki w stosunku do spornego obiektu nietrwale związanego z gruntem o charakterze rekreacyjnym oraz obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu. Słusznie też stwierdził Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, że w wydanym rozstrzygnięciu organ pierwszej instancji nie odniósł się do zadaszonego tarasu oraz błędnie określił wymiary obiektu pełniącego funkcję sanitariatu, lecz uchybienia w tym zakresie mogły, i zostały, konwalidowane przez organ odwoławczy. Niewątpliwe jest bowiem, że w trakcie oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził istnienie na działce nr [.] w K. obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,05m x 6,05m wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach 1,95 m x 2,90 m, a także obiektu nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.) o wymiarach 1,10 m x 0,96 m. Nie ulega też wątpliwości, że zadaszony taras jest integralną częścią obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, co potwierdza pozyskana w toku postępowania dokumentacja fotograficzna, a zatem należało uznać, iż także ten taras był przedmiotem wszczętego w 2006 r. postępowania legalizacyjnego. Natomiast fakt, że taras nie został uwzględniony ani w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, ani w jego uzasadnieniu, stanowił przesłankę uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy, bowiem prawidłowo wydany nakaz rozbiórki powinien precyzyjnie określać obiekt budowlany lub jego część podlegającą rozbiórce, zaś z uzasadnienia decyzji powinno jednoznacznie wynikać, dlaczego organ określił taki zakres rozbiórki. Wymogi te zostały spełnione w decyzji organu drugiej instancji. W związku z tym, zdaniem Sądu dokonana korekta orzeczenia organu pierwszej instancji, precyzująca jedynie zakres orzeczonego przez ten organ nakazu rozbiórki, nie powoduje naruszenia art. 139 k.p.a. Modyfikacja w tym zakresie przez wskazanie, że nakaz dotyczy także zadaszonego tarasu oraz skorygowanie wymiarów obiektu pełniącego funkcję sanitariatu, nastąpiła bowiem w oparciu o najbardziej wiarygodny dokument w postaci protokołu z oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji oraz dokumentacji fotograficznej, obrazującej zarówno fakt istnienia zadaszonego tarasu, jak i to, że jest on integralną częścią obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej. Taki sposób doprecyzowania nakazu rozbiórki na etapie postępowania odwoławczego nie spowodował zmiany przedmiotu sprawy, gdyż ten jednoznacznie wynika z akt postępowania i zgromadzonego w nim materiału dowodowego. W świetle powyższego Sąd uznał, że zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. było prawidłowe. Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi nie sposób podzielić poglądu zaprezentowanego przez stronę skarżącą, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom wskazanym w art. 107 k.p.a. Przepis ten określa elementy, jakie winna zawierać decyzja administracyjna (§ 1) oraz jej uzasadnienie faktyczne (§ 3). Przewiduje on m.in., że decyzja administracyjna powinna zawierać oznaczenie strony lub stron postępowania. Nie ulega też wątpliwości, że w decyzjach nakładających obowiązki bądź przyznających uprawnienia organ powinien rozważyć i należycie uzasadnić wybór adresata nałożonego obowiązku bądź przyznanego uprawnienia. Jak wynika z akt kontrolowanej sprawy, organ pierwszej, a następnie drugiej instancji, ustaliły krąg stron postępowania uznając, że są nimi T. S. i B.S., współwłaściciele działki nr [..] i tym osobom doręczano wszelkie pisma i decyzje w sprawie oraz zawiadamiano o podejmowanych czynnościach. Zarzut, że stroną przedmiotowego postępowania nie była B. S., nie znajduje więc oparcia ani w okolicznościach sprawy, ani w aktach postępowania. Podkreślić też trzeba, że nakaz rozbiórki może być skierowany do inwestora, właściciela i zarządcy nieruchomości, zaś kryterium wyboru adresata decyzji spośród tych trzech podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Jak stanowi bowiem art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 ustawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że ww. przepis należy interpretować w taki sposób, aby doprowadzić do wydania wykonalnego nakazu rozbiórki, tj. aby nakaz rozbiórki został skierowany do takiej osoby, która ma realną możliwość jego wykonania. Jeżeli zatem ustalono inwestora samowoli budowlanej, który jest w posiadaniu nieruchomości, to jego należy brać go pod uwagę w pierwszej kolejności i to właśnie na niego należy nałożyć obowiązek rozbiórki (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1092/17, LEX nr 2467982). Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy wskazać trzeba, że choć w decyzji z dnia 15 grudnia 2006 r. organ pierwszej instancji nałożył obowiązek rozbiórki na B. i T. S., to w toku postępowania przygotowawczego w sprawie samowoli budowlanej na działce nr [..], prowadzonego przez Komisariat Policji, przesłuchana w charakterze podejrzanego B. S. oświadczyła, że nie wiedziała o wzniesieniu przez jej męża obiektu budowlanego, i że o samowoli dowiedziała się po fakcie. Zeznania te potwierdził skarżący, w świetle czego należało przyjąć, że wyłącznym inwestorem spornych robót był T. S. i w związku z tym, stosownie do zaprezentowanej wykładni art. 52 Prawa budowlanego, na niego należało w pierwszej kolejności nałożyć obowiązek rozbiórki, co też zasadnie organy uczyniły. Także zarzut naruszenia art. 7a i 81a k.p.a. okazał się niezasadny. Wyjaśnić bowiem trzeba, że ww. przepisy, statuujące w postępowaniu administracyjnym tzw. zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, zostały wprowadzone do Kodeksu postepowania administracyjnego z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935). Przy czym art. 16 ustawy zmieniającej przewiduje, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-art. 96n ustawy zmienianej (mediacja). W związku z tym, że kontrolowane postępowanie zostało wszczęte w 2006 r. i nie zostało zakończone przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, nie mogły znaleźć zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym już po dniu 1 czerwca 2017 r., a więc także art. 7a i 81a k.p.a. Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że art. 7a k.p.a. przewiduje rozstrzyganie na korzyść strony wątpliwości, co do treści normy prawnej, a jego funkcją jest zwiększenie ochrony praw strony przez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów prawa. Mając to na uwadze stwierdzić trzeba, że przepis art. 48 Prawa budowlanego, który był podstawą wydanych rozstrzygnięć, nie budził tego typu wątpliwości. Nie wystąpiły też wątpliwości w zakresie stanu faktycznego sprawy, które zgodnie z art. 81a k.p.a., również należałoby rozstrzygać na korzyść strony. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był jasny, w związku z czym jego ocena nie polegała na wyborze takiej interpretacji, przy której prawa strony były najpełniej chronione. Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał zarzuty skargi na niezasadne. W kontrolowanym postępowaniu organy dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie przesłanek nałożenia nakazu rozbiórki w stosunku do spornego obiektu nietrwale związanego z gruntem o charakterze rekreacyjnym oraz obiektu pełniącego funkcję sanitariatu, zaś organ odwoławczy prawidłowo konwalidował popełnione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym uchybienia, orzekając nakaz rozbiórki także w stosunku do zadaszonego tarasu, stanowiącego integralną część spornego obiektu oraz precyzując wymiary obiektu o charakterze sanitariatu, które niespornie wynikają z zebranej w sprawie dokumentacji. W ocenie Sądu organ nadzoru budowlanego drugiej instancji nie naruszył przy tym przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., bowiem prawidłowo oparł się na wyczerpująco zebranym przez organ pierwszej instancji materiale dowodowym, zaś jego ocena jest logiczna, niedowolna i w związku z tym zgodna z art. 80 k.p.a., czemu prawidłowo dano wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu brak pouczenia w decyzji organu pierwszej instancji o prawie do zrzeczenia się odwołania nie stanowi uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast sposób prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy czynił w pełni zadość zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W konsekwencji prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał właściwej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego i procedował w trybie art. 48 Prawa budowlanego w odniesieniu do całego przedmiotu postępowania, określonego na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło