II SA/Go 211/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-05-10

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Michał Ruszyński, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy do przyznania wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego na podstawie art. 50a P.r.d. jest starosta, czy gmina?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli pojazd został usunięty na podstawie art. 50a P.r.d., organem właściwym do przyznania wynagrodzenia za jego dozór i usunięcie nie jest starosta, lecz gmina. Przepis art. 50a P.r.d. nie zawiera bowiem upoważnienia do rozstrzygania przez organ gminy o kosztach wynagrodzenia za dozór pojazdu, ani nie zawiera odesłania do art. 130a P.r.d., który stanowi odrębną regulację. Brak unormowań w tym zakresie czyni sprawy rozliczeń pomiędzy gminą, właścicielem lub posiadaczem pojazdu oraz prowadzącym parking, sprawami regulowanymi w prawie cywilnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M.W. o przyznanie wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu, który został usunięty na podstawie art. 50a P.r.d. jako porzucony. Gmina odmawiała przyjęcia pojazdu i zapłaty wynagrodzenia, wskazując, że nie jest stroną w sprawie, a odpowiedzialność spoczywa na Skarbie Państwa. Starosta również odmówił przyznania wynagrodzenia, uznając, że nie jest organem właściwym do rozstrzygania w sprawie usunięcia pojazdu na podstawie art. 50a P.r.d. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie starosty, podzielając stanowisko, że pojazd został usunięty na podstawie art. 50a P.r.d., a tym samym organem właściwym do wypłaty wynagrodzenia jest gmina.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu oddala skargę. Dnia [...] listopada 2010 r., działając na podstawie art. 50 a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2017 r., poz. 1260 ze zm.) - dalej jako P.r.d. - funkcjonariusze Komisariatu Policji wydali dyspozycję usunięcia pojazdu nr [...] dla pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Jako przyczynę usunięcia pojazdu wskazano porzucenie pojazdu. Pojazd nie posiadał tablic rejestracyjnych.  Samochód został umieszczony na parkingu strzeżonym w [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. Komenda Powiatowa Policji przesłała do Urzędu Miasta i Gminy informację o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu na podstawie art. 50a ust. 1 P.r.d., dołączając kopię dyspozycji usunięcia pojazdu, protokół nr [...] przekazania pojazdu na parking strzeżony w [...] oraz notatkę urzędową Komisariatu Policji. Dnia 26 października 2011 r. Komenda Powiatowa Policji przesłała do Urzędu Miasta i Gminy pismo i notatkę urzędową dotyczącą porzuconego pojazdu na trasie [...]. Urząd Miejski przesłał do Komendy Powiatowej pismo z dnia [...] grudnia 2011 r. o odmowie przyjęcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] na podstawie art. 50a ust. 1 P.r.d., gdyż w ocenie tamtejszego organu pozostawienie pojazdu na parkingu strzeżonym nie spełnia kryteriów do uznania, że spełnione zostały przesłanki z art. 50a P.r.d., a pojazd powinien być przyjęty na rzecz Skarbu Państwa. Komenda Powiatowa Policji, wystosowała pismo z dnia [...] stycznia 2012 r. do Urzędu Miejskiego, w którym podtrzymała swoje stanowisko, iż zostały spełnione warunki do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w trybie art. 50a P.r.d. i przekazała dokumentację do Urzędu Gminy. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. Urząd Miejski podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiające przyjęcia ww. pojazdu na rzecz Gminy, gdyż jak ponownie wskazano, w ocenie organu pojazd nie spełniał kryteriów by uznać go za nieużywany - porzucony. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. Komenda Wojewódzka Policji potwierdziła, iż całą dokumentację dotyczącą usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] przekazała do Urzędu Miejskiego i wszelkie decyzje pozostają w gestii Urzędu Miejskiego, Gmina w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji poinformowała, iż Burmistrz w dniu [...] grudnia 2011 r. odmówił przyjęcia pojazdu na rzecz Gminy na podstawie art. 50a ust. 1 P.r.d. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. M.W. prowadzący parking w [...] wyznaczony przez Starostę do usuwania i przechowywania pojazdów na podstawie art. 130a P.r.d. wezwał Urząd Miejski do odbioru pojazdu marki [...] nr rej. [...], dla którego została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu w trybie art. 50a P.r.d. pod rygorem naliczenia wynagrodzenia za przechowanie. W odpowiedzi Gmina dnia 27 lutego 2014 r. poinformowała M.W., iż w sprawie prowadzi korespondencję z Komendą Powiatową Policji i Komendą Wojewódzką Policji, a Burmistrz w dniu [...] grudnia 2014 r. odmówił przyjęcia pojazdu na rzecz Gminy na podstawie art. 50a P.r.d. Dnia 15 stycznia 2015 r. radca prawny M.G. działająca jako pełnomocnik M.W. wezwała Urząd Miejski do zapłaty tytułem wynagrodzenia za przechowanie pojazdu w okresie od [...] marca 2014 r. do [...] stycznia 2015 r. w wysokości 3160,00 zł (10,00 zł za dzień przechowania). Gmina dnia 21 stycznia 2015 r. poinformowała pełnomocnika, iż M.W. został poinformowany o odmowie wypłaty zobowiązania przez Gminę z uwagi na fakt, iż stroną w sprawie jest Skarb Państwa. Dnia 2 marca 2015 r. r.pr. M.G. ponownie wezwała Urząd Miejski do zapłaty tytułem wynagrodzenia za przechowanie pojazdu w okresie od [...] marca 2014 r. do [...] marca 2015 r. i zapłaty kwoty 8856,000 zł (po 24,60 zł dziennie począwszy od dnia [...] marca 2015 r.). Gmina pismem z dnia [...] marca 2015 r. i [...] czerwca 2015 r. poinformowała, ze nie jest stroną w sprawie a Burmistrz dnia [...] grudnia 2011 r. i [...] stycznia 2012 r. podtrzymał swoje stanowisko o odmowie przyjęcia pojazdu na rzecz Gminy na podstawie art. 50a P.r.d. Ponadto poinformowano, iż kopia dokumentacji sprawy została przesłana do Starostwa Powiatowego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego zwróciła się do Starosty o wdrożenie procedury mającej na celu orzeczenie przepadku pojazdu marki [...] nr rej. [...] na rzecz Powiatu, a określonej w art 130a P.r.d. i następnie wypłatę wynagrodzenia za dozór i usunięcie pojazdu M.W.. Dnia 18 maja 2015 r, działająca z upoważnienia Starosty Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu poinformowała, iż dyspozycja usunięcia pojazdu została wydana w oparciu o art. 50a P.r.d. i w ocenie organu nie ma podstaw do podjęcia czynności związanych z przejęciem na własność Powiatu przedmiotowego pojazdu albowiem brak jest podstaw by stwierdzić, że funkcjonariusze Policji błędnie wskazali podstawę usunięcia pojazdu. W ocenie organu pojazd nie podlega kompetencji Starosty. Pismem z dnia [...] listopada 2015r. pełnomocnik skarżącego zwróciła się z wnioskiem do Starosty o przyznanie wynagrodzenia za usunięcie pojazdu marki [...] nr rej. [...] w trybie art. 130 a ust. 1 P.r.d. w wysokości 160,00 zł oraz dozór nad pojazdem w wysokości 18.000,00 zł (60 miesięcy x 300,00 zł) łącznie 18.160,00 zł. Pismem z dnia [...] grudnia 2015r. Naczelnik Wydziału Komunikacji w Starostwie Powiatowym poinformowała, że nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska wskazanego w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. Dnia 7 stycznia 2016 r. wpłynęło odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Starosty od pisma Starosty z dnia [...] grudnia 2015 r. Do odwołania pełnomocnik załączył kserokopię postanowienia SKO z dnia [...] września 2015 r. ([...]), w którym uznano zażalenie M.W. na niezałatwienie przez Gminę sprawy w terminie za nieuzasadnione i odmówiono wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, iż nie jest władne aby dokonać oceny jaki organ powinien dokonywać czynności żądanych przez skarżącego. Według Kolegium brak było podstawy prawnej dla wydania przez Starostę decyzji administracyjnej skierowanej do podmiotu, któremu starosta powierzył uprzednio czynność usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu strzeżonego, przyznającej wynagrodzenie (bądź odmawiającej takiego wynagrodzenia) za usunięcie z drogi i przechowywanie na parkingu strzeżonym oznaczonego pojazdu jak również decyzji "wskazującej osoby zobowiązanej do pokrycia kosztów przechowania". Przepis art. 130a ust. 10 h nie stanowi podstawy do decyzyjnego ukształtowania stosunku prawnego łączącego te podmioty. W zakresie czynności dotyczących pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a P.r.d. znajduje odpowiednie zastosowanie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło o niedopuszczalności odwołania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. ([...]) SKO postanowiło uznać zażalenie M.W. z dnia [...] grudnia 2015 r. na niezałatwienie w terminie sprawy z wniosku o przyznanie wynagrodzenia za dozór i usunięcie pojazdu marki [...] nr rej. [...] w trybie art. 130a ust 1 pkt 1 P.r.d. oraz wyznaczyć dodatkowy termin do załatwienia sprawy do dnia 22 sierpnia 2016 r. zarządzić wyjaśnienie przyczyny i ustalenie osób winnych naruszenia przepisów o załatwieniu sprawy w terminie, stwierdzić że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dnia [...] sierpnia 2016 r. Starosta wydał postanowienie o odmowie przyznania wynagrodzenia za usunięcie w dniu [...] października 2010 r. pojazdu marki [...] nr rej. [...] i przechowanie na parkingu strzeżonym w wysokości 18600,00 zł. Dnia 19 września 2016 r. Starosta przesłał do SKO wniosek o uchylenie orzeczenia Starosty. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. [...] SKO uchyliło zaskarżone, postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dnia 29 marca 2017 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło postanowienie SKO z dnia [...] marca 2017 r. [...] dotyczące zażalenia złożonego przez M.W. na niezałatwienie w terminie przez Starostę. SKO postanowiło uznać zażalenie za uzasadnione wyznaczyć dodatkowy termin do załatwienia sprawy do dnia 11 kwietnia 2017 r. zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych naruszenia przepisów o załatwieniu sprawy w terminie, stwierdzić że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] organ odmówił przyznania M.W. wynagrodzenia za usunięcie w dniu [...] października 2010 r. pojazdu marki [...] nr [...] i przechowywanie na parkingu strzeżonym w wysokości 18.160,00 zł. Jak wskazał organ I instancji w związku z tym, iż dla pojazdu marki [...] nr rej. [...] wydano dyspozycję usunięcia na podst. art. 50 P.r.d., Starosta nie został o tym fakcie powiadomiony w terminie trzech miesięcy od daty wydania dyspozycji usunięcia. Starosta nie ma również podstaw do wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku ww. pojazdu na rzecz Powiatu, gdyż starosta składa wniosek do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, dla których wydano dyspozycję usunięcia pojazdu w trybie art. 130a P.r.d. Pojazd nie jest własnością powiatu, tym samym zdaniem organu I instancji brak jest podstaw do przyjęcia odpowiedzialności przez Powiat. W związku z tym, iż M.W. został wyznaczony do usuwania i przechowywania pojazdów w trybie art. 130a P.r.d., a dyspozycja dotycząca usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] została wydana na podstawie art. 50a P.r.d., zdaniem starosty nie jest organem właściwym do przyznania wynagrodzenia za dozór i usunięcie ww. pojazdu. Organ wydając powyższe postanowienie wziął pod uwagę stanowisko organu drugiej instancji, zawarte w postanowieniu z dnia [...] listopada 2016 r. jednakże analiza dokumentacji nie pozwoliła mu na przyjęcie, iż dyspozycja usunięcia pojazdu oparta była na art. 130a P.r.d., co pozwoliłoby na uwzględnienie żądań strony w zakresie wynagrodzenia. Zdaniem starosty organ drugiej instancji słusznie zauważył, iż przedsiębiorca realizujący zadanie nie może ponosić konsekwencji z tytułu błędnego wydania dyspozycji jednakże z samego faktu "wyznaczenia parkingu" przez starostę nie wynika odpowiedzialność finansowa tegoż organu za sprawowany dozór. Organ drugiej instancji dokonał oceny stosunków prawnych, jakie istniałyby w przypadku dokonania usunięcia pojazdu w trybie art. 130a natomiast w przedmiotowej sprawie doszło do umieszczenia pojazdu w trybie art. 50a P.r.d. W istocie pojazd został usunięty i umieszczony na parkingu prowadzonym przez skarżącego w trybie art. 50a P.r.d. z istotnym naruszeniem obowiązującej w tym zakresie, procedury, jednakże sam fakt jej naruszenia nie "przenosi" odpowiedzialności finansowej za sprawowany dozór z Gminy na Powiat. Zdaniem Starosty skarżący słusznie zatem zwracał się o należne wynagrodzenie do Gminy, właściwej w ocenie organu. Od postanowienia w ustawowym terminie odwołał się M.W. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego M.G., która wniosła o uchylenie orzeczenia Starosty z dnia [...] kwietnia 2017 r., odmawiającego przyznania skarżącemu wynagrodzenia za dozór i usunięcie pojazdu w trybie art. 130a ust. 1 pkt 1 P.r.d. oraz orzeczenie co do istoty sprawy tj. przyznanie M.W. wnioskowanego wynagrodzenia w wys. 23.100 zł (77 miesięcy [[...].11.2010 - [...].04.2017] x 300 zł) + dalsze wynagrodzenie za kolejne dni dozoru w wys. 300 zł miesięcznie oraz 160 zł za usunięcie pojazdu [...] nr rej. [...]. Skarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisu art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie wydane z upoważnienia Starosty przez Naczelnika Wydziału Komunikacji z dnia [...] kwietnia 2017 r. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż dyspozycja usunięcia pojazdu nastąpiła w trybie art. 50a ust. 1 P.r.d. a tym samym organem właściwym do wypłaty wynagrodzenia za dozór i usunięcie pojazdu jest Gmina, która zresztą w pierwszej kolejności była przez skarżącego wzywana do odbioru pojazdu i zapłaty. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia organ wyższego stopnia wskazał, że należy zwrócić uwagę, że w formularzu dyspozycji usunięcia pojazdu jako podstawa prawna wskazane są dwa przepisy: art. 50a ust. 1 oraz art. 130a ust. 4 P.r.d. z opcją "niepotrzebne skreślić". W sporządzonej w niniejszej sprawie dyspozycji usunięcia pojazdu z dnia [...] listopada 2010 r. skreślono art. 130 a ust. 4 i tym samym wskazano jako podstawę prawną art. 50a ust. 1 P.r.d., biorąc pod uwagę w szczególności to, że w treści tejże dyspozycji wskazano okoliczności wynikające z tego ostatniego przepisu. W dyspozycji tej jako przyczynę usunięcia pojazdu stwierdzono bowiem porzucenie pojazdu. Organ odwoławczy wskazał, że przesłanki usunięcia pojazdu określone w art. 130 a ust. 4 P.r.d. mają inny charakter. Należą do nich m.in. pozostawienie pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Zdaniem organu nie stwierdzono tego rodzaju przesłanek jako podstawy usunięcia pojazdu. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że skarżący nigdy nie informował Starostwa o nieodebraniu pojazdu na podstawie § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdu a informację taką skierował do Gminy w dniu 24 lutego 2014 r. jako podstawę prawną wskazując art. 50a P.r.d. Zdaniem Kolegium całokształt okoliczności ujętych w treści dyspozycji wyraźnie wskazywał, iż chodzi o przypadek opisany w art. 50a P.r.d. Oba przepisy tj. art. 50a i art. 130a P.r.d. są wprawdzie do siebie dość mocno zbliżone pod względem konstrukcyjnym, jednakże różnią się ewidentnie zarówno pod kątem przedmiotowym, jak i od strony podmiotowej. Z tej przyczyny organ odwoławczy uznał, iż nie można ich ze sobą wprost utożsamiać, gdyż wolą ustawodawcy opisane w nich grupy przypadków zostały od siebie wyraźnie oddzielone. Z pola widzenia nie może też umknąć to, iż określone uprawnienia lub też obowiązki powstają dla zupełnie innych podmiotów prawa. Zdaniem Kolegium, wprawdzie sam brak tablic rejestracyjnych nie prowadzi do utraty własności pojazdu, niemniej jednak – jak to słusznie zauważono w doktrynie brak tablic rejestracyjnych daje uprawnienie do usunięcia pojazdu i rodzi domniemanie jego porzucenia. Skargę na postanowienie SKO w ustawowym terminie wniosła r. pr. M.G., działająca jako pełnomocnik M.W.. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej jako p.p.s.a., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 130a ust. 1 pkt 1 P.r.d. poprzez jego niezastosowanie, do czego doszło w efekcie nieprawidłowej analizy dowodów w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie organ II instancji niewszechstronnie, sprzecznie z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej jako k.p.a., ocenił materiał dowodowy sprawy, albowiem zupełnie pominął okoliczność, że w sprawie funkcjonują dwa urzędowe dokumenty wystawione przez Policję i w kwestii zasadniczej są one sprzeczne w swojej treści. Zdaniem skarżącego skoro sporny pojazd zarówno był pozbawiony tablic rejestracyjnych i jego stan wskazywał na to, że nie jest używany (art. 50a P.r.d.), jak i był on pozostawiony w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża niebezpieczeństwu (art. 130a P.r.d.), to należy uznać iż decydujące znaczenie będzie miała kwestia dotycząca tego czy gmina zleciła Policji usunięcie tego pojazdu. Gdyby usunięcie miało nastąpić w trybie 50a P.r.d., Gmina w ramach wykonywanych zadań musiałaby zgłosić Policji bądź Straży Gminnej potrzebę usunięcia pojazdu z drogi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca i co potwierdziło SKO w orzeczeniu z dnia [...] listopada 2016 r. Zdaniem skarżącego brak takiej dyspozycji w niniejszej sprawie przesądza jednoznacznie, że usunięcie pojazdu mogło nastąpić tylko w trybie art. 130a P.r.d., gdyż wtedy Policja może działać samodzielnie bez niczyjego zlecenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wskazało, że zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione, co zdaniem organu potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia za usuniecie w dniu [...] października 2010r. (powinno być [...] listopada 2010r.) pojazdu marki [...] nr [...] i przechowywanie na parkingu strzeżonym w wysokości 18.160 zł. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w świetle P.r.d. zasadą jest, iż to właściciel ponosi koszty usunięcia pojazdu z drogi. Dotyczy to zwłaszcza przypadku nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu (art. 130a ust. 1 pkt 1 P.r.d.). Odrębnie należy rozważać problem rozliczeń z podmiotami realizującymi usługi w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów. Wskazać trzeba, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r., P 4/06 (Dz. U. z 2008 r. Nr 100, poz. 649), stwierdził niekonstytucyjność art. 130a ust. 10 P.r.d. w zakresie w jakim przepis ten dopuszczał odjęcie własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu. w orzecznictwie pojawiły się rozbieżności związane z orzekaniem o kosztach dozoru pojazdu usuniętego z drogi na mocy art. 130a tej ustawy, którego właścicielem na skutek przepadku stał się Skarb Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10 (ONSAiWSA z 2011 r. Nr 1, poz. 4) stwierdził, że: "jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449)". Na skutek nowelizacji ustawy - Prawo o ruchu drogowym z dnia 22 lipca 2010 r., art. 130a Prawa o ruchu drogowym otrzymał nowe brzmienie i prawodawca uregulował kwestie związane z przechowywaniem pojazdów usuniętych w trybie tej ustawy. Zgodnie z art. 130a ust. 10h ww. ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Jednocześnie w art. 13 ustawy nowelizującej ustawodawca wskazał, iż Skarb Państwa (a nie właściciel pojazdu) będzie podmiotem zobowiązanym do ponoszenia kosztów związanych z dozorowaniem pojazdu, które powstały w konkretnym przedziale czasowym – tj. "po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy." Art. 102 § 2 u.p.e.a. może być stosowany w sytuacjach określonych w art. 130a P.r.d. w oparciu o § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2011 r., a organem właściwym ("organem egzekucyjnym") jest wprost wskazany w tym rozporządzeniu starosta (§ 4 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia). Stosując art. 102 § 2 u.p.e.a. (w oparciu o odesłanie z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2011 r.) na potrzeby rozliczenia przedsiębiorcy świadczącego usługi usunięcia i przechowywania pojazdów starosta uprawniony jest tylko i wyłącznie do przyznania temu dozorcy usprawiedliwionych kwot. Wobec obecnego brzmienia art. 130a, w tym ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, koszty przechowywania pojazdu ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia oraz Skarb Państwa jeśli pojazd przechowywany był w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] września 2010. (w zw. z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 152, poz. 1018 ze zm.). Na podstawie ww. przepisu art. 130a ust. 10h, o kosztach przechowywania rozstrzyga obecnie starosta, w drodze decyzji. Wedle znowelizowanego art. 130a ust. 5f P.r.d. usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych z dróg stało się zadaniem własnym powiatu. Z kolei w myśl art. 130a ust. 10 P.r.d. starosta został obowiązany w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi do występowania do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2017 r., VII SA/Wa 2748/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Należy wskazać, że P.r.d. wprowadza dwie podstawy prawne usuwania pojazdów z drogi, tj. art. 50a P.r.d. i art 130a P.r.d. W rozpoznawanej sprawie istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia na jakiej podstawie prawnej został usunięty z drogi w dniu [...] listopada 2010 r. pojazd marki [...]. Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organów, iż wskazany pojazd został usunięty na podstawie art. 50a p.r.d. Zgodnie z art. 50a ust. 1 P.r.d. pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1, nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy (ust. 2). Wymaga podkreślenia, że przesłanki usunięcia pojazdu określone w art. 130a P.r.d. ruchu drogowym mają charakter szerszy w stosunku do przesłanek określonych w art. 50a Pr.d. Należą do nich m.in. pozostawienie pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Przesłanki usunięcia pojazdu z drogi określone w art. 50a P.r.d. wiążą się w sposób oczywisty z koniecznością utrzymania czystości i ładu. Mają charakter czysto porządkowy, ich celem jest oczyszczenie miejsc publicznych z wraków pojazdów. Z kolei przesłanki wskazane w art. 130 a P.r.d. wiążą się bezpośrednio z zapewnieniem porządku i bezpieczeństwa w ruchu drogowym (zob. A. Niezgoda, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 maja 2006 r., II Fw 2/06, OSP 2007/3/27). Z treści przepisu art. 50a P.r.d. nie wynika, żeby organ gminy po usunięciu pojazdu przez straż gminną lub Policję oraz umieszczeniu go na parkingu osoby prowadzącej taką działalność, nawet jako podmiot wskazany przez starostę na podstawie art. 130a ust. 5f p.r.d., posiadał legitymację do wydania decyzji w sprawie wynagrodzenia za dozór pojazdu, również w sytuacji, gdy pojazd z mocy ustawy stał się własnością gminy. Przepis art. 50a nie zawiera bowiem w swej treści upoważnienia do rozstrzygania przez organ gminy o kosztach wynagrodzenia za dozór pojazdu. Nie zawiera również odesłania do art. 130a, który stanowi odrębną regulację, odnoszącą się wyłącznie do pojazdów wymienionych w tym przepisie. Brak unormowań w tym zakresie czyni sprawy rozliczeń pomiędzy gminą, właścicielem lub posiadaczem pojazdu (o ile zostanie ustalony) oraz prowadzącym parking, na którym pojazd był przechowywany, sprawami regulowanymi w prawie cywilnym, w przeciwieństwie do spraw rozstrzyganych na podstawie art. 130a P.r.d. (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14 września 2017 r., II SA/Sz 683/17, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie dyspozycja usunięcia pojazdu [...] nr rej. [...] z dnia [...] listopada 2010 r. została wydana na podstawie art. 50a P.r.d. Jako przyczynę usunięcia pojazdu wskazano: pojazd porzucony. Zdaniem Sądu nie powinien budzić wątpliwości wniosek, że wskazana podstawa prawna przez funkcjonariusza Policji sama przez się nie przesądza o podstawie prawnej usunięcia pojazdu. Można jednak przyjąć, iż funkcjonariusz zna prawo i wybrał właściwą podstawę prawną usunięcia pojazdu z uwagi na ustalone przez siebie okoliczności przesłanki usunięcia pojazdu (zob. postanowienie NSA z dnia 23 maja 2006 r., II FW 2/06, CBOSA). W tym kontekście należy podnieść, że również w protokole z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] podano, iż pojazd został porzucony. Nadto w protokole między innymi wskazano, że pojazd ma uszkodzenia karoserii, nie posiada tablic rejestracyjnych i powietrza w kołach. Stwierdzono, że pojazd uderzył w kilka drzew i jest zaniedbany. Policja w trakcie postępowania podtrzymała stanowisko, że dyspozycja usunięcia pojazdu została prawidłowo wydana na podstawie art. 50a P.r.d. Zdaniem Sądu przytoczone okoliczności uzasadniają wniosek, że usunięcie pojazdu nastąpiło na podstawie art. 50a P.r.d. Pojazd nie posiadał bowiem tablic rejestracyjnych. Nadto jego stan techniczny pojazdu uzasadniał wniosek, że nie jest używany. Takiej oceny nie może podważyć fakt, że w piśmie (bez daty) skierowanym do L.D. Kierownik Referatu Prewencji Komisariatu Policji wskazał art. 130a P.r.d. Wymaga podkreślenia, że o zastosowaniu przepisu art. 50a P.r.d. czy też art. 130a P.r.d. decydują okoliczności faktyczne konkretnego przypadku usunięcia pojazdu a nie formalne podanie podstawy prawnej i to w piśmie o charakterze informacyjnym. W dniu usunięcia pojazdu [...] szczegółowy tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz gminy lub Skarbu Państwa określało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. z 2007 r., nr 191, poz. 1377 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 maja 2006 r., (II FW 2/06, CBOSA) wskazał, że usunięcie pojazdu na podstawie art. 50a P.r.d. powinno przebiegać w następujący sposób. Organ gminy lub zarządca drogi zgłasza Policji lub straży gminnej /miejskiej/ potrzebę usunięcia pojazdu z drogi (zob. § 4 ust. 1 rozporządzenia). Następnie na podstawie tego zgłoszenia Policja lub straż gminna /miejska/ usuwa pojazd z drogi. Usunięcie, o którym mowa polega zaś na wydaniu odpowiedniej dyspozycji jednostce wskazanej przez starostę (zob. § 4 ust. 1 rozporządzenia). Dyspozycję wydaje funkcjonariusz po osobistym upewnieniu się, że istnieją przesłanki usunięcia pojazdu z drogi (zob. § 4 ust. 3 rozporządzenia). Po wydaniu dyspozycji podmiot, który ją wydał powinien niezwłocznie o tym poinformować komendanta powiatowego Policji, ze wskazaniem parkingu, na którym umieszczono pojazd, oraz właściwy organ gminy (zob. § 5 ust. 1 rozporządzenia). Po otrzymaniu wskazanego wyżej powiadomienia organ gminy powinien niezwłocznie podjąć czynności mające na celu ustalenie właściciela pojazdu oraz poinformować go o usunięciu pojazdu oraz o tym, iż w razie nie odebrania pojazdu z parkingu w ciągu 6 miesięcy przejdzie on na własność gminy. Zupełnie inny jest natomiast tryb usunięcia pojazdu na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jak wynika z art. 130a ust. 4 powołanej ustawy decyzję o usunięciu pojazdu podejmuje policjant lub strażnik gminny /miejski/ z własnej inicjatywy, czyli bez wniosku ze strony organu gminy lub zarządcy drogi (choć, jak się wydaje wniosek taki nie byłby niedopuszczalny - zob. par. 4 ust. 2 rozporządzenia). Usunięcie pojazdu następuje na podstawie dyspozycji wydanej wyznaczonej przez starostę jednostce (zob. par. 4 ust. 1 rozporządzenia). Po wydaniu takiej dyspozycji podmiot, który ją wydał zawiadamia o tym niezwłocznie właściciela pojazdu (zob. § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). W powiadomieniu tym należy wskazać skutki nieodebranie pojazdu z parkingu we właściwym terminie, czyli o tym, iż pojazd przechodzi na własność Skarbu Państwa. Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, że brak dyspozycji usunięcia pojazdu na podstawie art. 50a P.r.d. wydanego przez organ gminy przesądza jednoznacznie, iż usunięcie pojazdu mogło nastąpić tylko w trybie art. 130a P.r.d. W ocenie Sądu rozstrzygające znaczenie posiada to, czy w danym stanie faktycznym zostały spełnione przesłanki materialnoprawne usunięcia pojazdu określone w art. 50a P.r.d. albo w art. 130 a P.r.d. Tryb postępowania uregulowany w przepisach rozporządzenia posiada przede wszystkim znaczenie techniczne, organizacyjne. Nie sposób uznać, że naruszenie trybu postępowania przewidzianego do usunięcia pojazdu na podstawie art. 50a P.r.d. oznacza, iż usunięcie pojazdu nastąpiło na podstawie art. 130a P.r.d., bez względu na to, czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 130a P.r.d. Nadto należy zauważyć, że dla zastosowania art. 130a P.r.d. nie jest wykluczone złożenie wniosku przez organ gminy lub zarządcę drogi (zob. postanowienie NSA z dnia 23 maja 2006 r., II FW 2/06, CBOSA). Zważyć trzeba, że przepisów prawnych nie powinno się interpretować w sposób, który prowadzi do wniosków sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania (zakaz stosowania wykładni ad absurdum). W konsekwencji Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani w istotny sposób przepisów postępowania (art. 7, art. 77 ust.1, art. 80 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło