II OSK 2953/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-16

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Roman Ciąglewicz, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał spełnienia obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych drzew, co uzasadnia naliczenie opłaty za ich usunięcie, mimo twierdzeń skarżącego o dokonaniu nasadzeń i ich obumarciu z przyczyn od niego niezależnych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący, będący profesjonalnym podmiotem, nie wykazał należytej staranności w dokumentowaniu wykonania obowiązku publicznoprawnego polegającego na dokonaniu nasadzeń zastępczych drzew. Kluczowe było zignorowanie przez skarżącego obowiązku poinformowania organu o dokonaniu nasadzeń oraz brak udokumentowania tego faktu, co uniemożliwiło skuteczne kwestionowanie ustaleń faktycznych i naliczonej opłaty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o pobraniu opłaty za usunięcie drzewa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty o naliczeniu opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki O. S.A., uznając, że nie uprawdopodobniła ona dokonania nasadzeń zastępczych w wymaganym terminie i nie poinformowała o tym organu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytej analizy dowodów i błędne ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O. S.A. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 716/17 w sprawie ze skargi O. S.A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 28 kwietnia 2017 r. nr ... w przedmiocie pobrania opłaty naliczonej decyzją za usunięcie drzewa oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z 9 sierpnia 2017 r., sygn. II SA/Sz 716/17 oddalił skargę O. SA w P. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z 28 kwietnia 2017 r., nr ... utrzymującą w mocy decyzję Starosty M. z 7 lutego 2017 r. w przedmiocie pobrania opłaty naliczonej za usunięcie drzewa. Sąd I instancji stwierdził, że zarówno I jak i II instancji, dokonały wnikliwej i niebudzącej zastrzeżeń analizy okoliczności faktycznych sprawy, zebranych dowodów, jak i twierdzeń oraz wniosków dowodowych skarżącej. Analiza ta, zdaniem Sądu Wojewódzkiego szczegółowo odnosi się do wszystkich twierdzeń i wywodów skarżącego, wykazując, iż nie uprawdopodobniła ona faktu dokonania nasadzeń wskazanych w decyzji zezwalającej na usunięcie przedmiotowego drzewa w okresie wegetacyjnym w 2013 r., zwłaszcza że o fakcie tym nie poinformowano organu – zgodnie z wymogiem ww. decyzji, zatem zgłaszane przez skarżącą wnioski dowodowe na okoliczność przyczyn niezachowania żywotności nasadzonych w 2013 r. drzew są bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, mimo błędnego wskazania przez SKO w jej podstawie prawnej nieistniejącego art. 84 ust. 5a ustawy o ochronie przyrody, oparta została na niebudzących wątpliwości ustaleniach faktycznych oraz trafnej wykładni mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o ochronie przyrody, a zatem odpowiada prawu. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania: a) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej Ppsa) w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, art. 78 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 dalej: Kpa), art. 80 i art. 5 § 1 Kpa, poprzez niezasadne oddalenie skargi, mimo że organy administracji nie dokonały racjonalnej oceny całego materiału dowodowego, odstąpiły od obowiązku zebrania dostępnego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że dokonała nasadzeń zastępczych w 2013 r., które następnie straciły żywotność z przyczyn od niej niezależnych, wobec czego naliczona została opłata za usunięcie drzewa; b) art. 151 Ppsa, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 141 § 4 Ppsa, w zw. z art. 7 Kpa w zw. z art. 75 § 1 Kpa, 77 § 1 Kpa , art. 78 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa, poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji stanu faktycznego, który organy administracji ustaliły bez zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, czego następstwem było wadliwe przyjęcie, iż w sprawie brak było przesłanek do zastosowania art. 84 ust. 4 uop, a w konsekwencji niezasadne oddalenie skargi; c) art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, w zw. z art. 141 § 4 Ppsa, w zw. z art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 11 Kpa w zw. z art. 75 § 1 Kpa, 77 § 1 Kpa, art. 78 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa, poprzez całkowitą akceptację analizy okoliczności niniejszej sprawy przeprowadzonej przez organ I i II instancji, w sytuacji, gdy organy naruszyły przepisy postępowania, w zakresie, który w istotny sposób wpływał na wynik sprawy, co skutkowało rozpatrzeniem przez Sąd I instancji materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, a w konsekwencji niezasadne oddalenie skargi; d) art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 84 ust. 1, ust. 4 i ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r., poz. 2134 ze zm. dalej uop), przez oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem wskazanych przepisów ustawy o ochronie przyrody, poprzez nieprawidłowe uznanie, że skarżąca nie dokonała nasadzeń zastępczych w 2013 r., mimo że skarżąca wywiązała się z tego obowiązku, a sadzonki nie zachowały żywotności z przyczyn od niej niezależnych, w konsekwencji czego skarga została niezasadnie oddalona; e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji naruszenia przez organ I i II instancji przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 75 § 1, 78 § 1, 80 Kpa oraz art. 10 Kpa, art. 136 Kpa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy wobec niewyczerpującego i niedokładnego wyjaśnia stanu faktycznego, zaniechania zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego w szczególności nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia przyczyn dokonania przez skarżącą ponownych nasadzeń zastępczych w 2016 r., niezachowania żywotności przez nasadzenia zastępcze z 2013 z przyczyn niezależnych od skarżącej; f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 i 8 Kpa, przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej, mimo jej wadliwości, co doprowadziło do uchybienia także zasadom ogólnym postępowania administracyjnego, wyrażonym wart. 7 i 8 Kpa; g) art. 151 Ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 141 § 4 Ppsa w zw., z art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw.. z art. 80 Kpa w zw. z art. 136 Kpa w zw. z art. 15 Kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, poprzez niezasadne oddalenie skargi, w. sytuacji w której postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy administracyjne naruszały zasadę dwuinstancyjności oraz nieuchylenie decyzji organu I instancji, której nieprawidłowości w zakresie poczynionych ustaleń przesądzały o konieczności wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego; h) art. 106 § 3 Ppsa poprzez wydanie zaskarżonego orzeczenia i zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia faktu, że w niniejszej sprawie skarżąca dokonała nasadzeń zastępczych najpierw w 2013 r., które z przyczyn od niej niezależnych nie zachowały żywotności w okresie trzyletnim, a kolejnych nasadzeń dokonała w 2016 r. w oparciu się o takie same ustalenia faktyczne, które leżały u podstaw decyzji organu I i II instancji w przedmiocie naliczenia opłaty za usunięcie drzewa, 2) naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 84 ust. 7 uop poprzez wadliwe przyjęcie, że stan faktyczny w niniejszej sprawie odpowiada hipotezie tego przepisu i oddalenie skargi na decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy, na podstawie której naliczono opłatę za usunięcie drzewa oraz oparcie się na wnioskach organu I i II instancji i uznanie, że skarżąca nie dokonała nasadzeń zastępczych w 2013 r., a tym samym nie wypełniała obowiązku nałożonego na nią w decyzji administracyjnej, które uzasadnia naliczenie opłaty, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie skarżąca dokonała nasadzeń zastępczych drzew w 2013 r., które nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od skarżącej i dokonała kolejnych nasadzeń w 2016 r., a w konsekwencji w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 84 ust. 4 uop, W związku z powyższym skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i na podstawie art. 188 Ppsa rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji. Przechodząc do oceny zarzutu skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że cała grupa zarzutów naruszenia prawa procesowego jest całkowicie niezasadna. Pomijając kwestie błędów konstrukcyjnych części z tych zarzutów polegających na próbie podważenia ustaleń stanu faktycznego poprzez kwestionowanie prawidłowości uzasadnienia wyroku i zarzucanie naruszenia art. 141 § 4 Ppsa (zarzuty nr 1b i 1c), co jest niedopuszczalne, jak i łączenia w jednym zarzucie przepisów prawa procesowego z przepisem prawa materialnego (zarzut nr 1d), to prawidłowo Sąd I instancji uznał, że powoływane wielokrotnie w skardze kasacyjnej w różnych konfiguracjach art. 7 Kpa, art. 8 Kpa, art. 11 Kpa w zw. z art. 75 § 1 Kpa, 77 § 1 Kpa, art. 78 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa nie zostały naruszone, jak również brak jest jakichkolwiek przesłanek aby uznać, że doszło do naruszenia art. 136 Kpa w zw. z art. 15 Kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Wbrew zarzutom procesowym skargi kasacyjnej, stan niniejszej sprawy jest jednoznaczny, skarżący zobowiązany do poinformowania organu o dokonaniu nasadzeń zastępczych zaniechał tej czynności i nie udokumentował ich dokonania. Odwołując się do wielokrotnie powoływanego w skardze kasacyjnej art. 7 Kpa stwierdzić należy, że profesjonalny podmiot jakim jest skarżący powinien dochować chociaż minimalnej staranności w dokumentowaniu realizacji przez niego obowiązku publicznoprawnego wynikającego z decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. Należy w całej rozciągłości podzielić stanowisko Sądu I instancji, że materiał dowodowy w sprawie potwierdza brak dokonania nasadzeń w 2013 r., jednak kluczowe znaczenie ma w sprawie właśnie ta okoliczność, że skarżący zignorował nałożony na niego w decyzji obowiązek powiadomienia organu o dokonaniu nasadzeń. Ze swojego zaniechania i nieuprawdopodobnienia wykonania obowiązku, skarżący nie może czynić zarzutu błędnych ustaleń faktycznych, a Sądowi I instancji w związku z tym nie sposób zarzucić naruszenia art. 106 § 3 Ppsa. W kontekście powyższego skoro stan faktyczny sprawy wskazywał jednoznacznie na niewywiązanie się przez skarżącego z obowiązku dokonania nasadzeń, to nie może być mowy o naruszeniu art. 84 ust. 7 uop. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło