I OZ 848/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Go 98/18 odrzucające skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. G. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Go 98/18 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. G. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący, pomimo wezwania, nie uzupełnił w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi. Zażalenie na to postanowienie złożył W. S., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 oraz § 3 w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że istnieje podstawa do odrzucenia skargi, ponieważ pismo uzupełniające braki formalne skargi zostało wniesione po upływie siedmiodniowego terminu, podczas gdy skarżący wniósł pismo za pośrednictwem organu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, a Sąd dysponował prawidłowymi dokumentami w dniu wydania orzeczenia, zatem nie było podstaw do zastosowania wskazanych przepisów. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji RP skutkującego tym, że, dokonując niewłaściwej interpretacji przepisów p.p.s.a., Sąd I instancji pozbawił skarżącego faktycznej możliwości rozpatrzenia sprawy przez niezależny sąd, a przez rygorystyczną wykładnię literalną zamknął skarżącemu drogę sądowego dochodzenia naruszonego prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wobec tego do skargi znajduje zastosowanie art. 46 § 1 pkt 4 tej ustawy, zgodnie z którym każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy, który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę. W niniejszej sprawie W. S. złożył za pomocą platformy ePUAP skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Z uwagi na brak własnoręcznego podpisu pod wniesioną skargą, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zarządzeniem z dnia 1 lutego 2018 r. wezwał go do uzupełnienia tego braku formalnego w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Do wezwania dołączono kopię skargi, celem jej podpisania, a następnie odesłania do Sądu. Jednocześnie pouczono skarżącego, że w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma drogą elektroniczną. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 6 lutego 2018 r. (k.18), termin do jego wykonania upływał zatem w dniu 13 lutego 2018 r. W dniu 12 kwietnia 2018 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. G. przekazało do Sądu własnoręcznie podpisaną skargę W. S. błędnie złożoną w siedzibie tego organu. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że brak formalny został uzupełniony przez stronę skarżącą po terminie. Sąd słusznie uznał, że datą uzupełnienia tego braku nie jest dzień nadania przez skarżącego do organu (zamiast do Sądu) przesyłki z podpisanym własnoręcznie egzemplarzem skargi, ale dzień, w którym organ przekazał tę przesyłkę do Sądu, tj. 12 kwietnia 2018 r. Pamiętać bowiem należy, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Przeciwny wniosek nie znajduje racjonalnego usprawiedliwienia, jest sprzeczny z zasadami logiki i ekonomii prowadzenia postępowania sądowego. Ponadto w żaden sposób nie może być wywiedziony z przepisów p.p.s.a. Z całokształtu unormowań powołanej ustawy wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi, ściśle określony w ustawie wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Właśnie takim przepisem jest przepis art. 54 § 1 p.p.s.a., w którym ustawodawca przewidział pośredni tryb wnoszenia do sądu administracyjnego skargi. Organ jest wówczas zobligowany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, może również już na danym etapie skorzystać z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Należy podkreślić, iż tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może tym samym znajdować zastosowania w sytuacjach nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Brak również jakichkolwiek innych powodów, które uzasadniałyby pośrednictwo organu w przekazywaniu pism stanowiących uzupełnienie braków formalnych skargi (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2017 r. sygn. akt I OZ 1597/17). Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, skorzystanie z prawa do sądu i doprowadzenie do merytorycznego rozpoznania sprawy wymaga od strony przestrzegania przepisów dotyczących wymogów formalnych oraz wykonywania w terminie wezwań sądu do usunięcia braków. W konsekwencji powyższego Sąd I instancji prawidłowo skargę odrzucił. Zarzuty zawarte w zażaleniu okazały się niezasadne. Podnoszone przez skarżącego argumenty w zakresie przyczyn uchybienia terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi (nieznajomość procedury sądowej, brak środków na opłacenie przesyłki pocztowej do Sądu) nie mogły mieć znaczenia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonego postanowienia odrzucającego skargę. Kwestia ta może być przedmiotem oceny jedynie w postępowaniu o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Z uwagi na powyższe zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.