II OZ 832/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt II SAB/Op 40/18 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie i uznanie za stronę postępowania w sprawie utrzymania i użytkowania budynku postanawia: oddalić zażalenie. Wnioskiem z dnia 22 maja 2017 r., W. G. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim o wszczęcie postępowania administracyjnego i uznanie za stronę postępowania, w sprawie dotyczącej występowania w budynku mieszkalnym przy ul. Miarki 16 w Kluczborku braków i uszkodzeń, o jakich mowa w art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), które stanowią – w ocenie wnioskodawcy – zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. Następnie, pismem z dnia 5 marca 2018 r., W. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim, polegającą na nierozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 22 maja 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, że W. G. nie posiada przymiotu strony postępowania administracyjnego. W ocenie organu, stroną tą jest Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez zarządcę przymusowego. Na skutek zarządzeń z dnia 19 kwietnia 2018 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, a także do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wykazanie, że przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpał tryb ponaglenia przewidziany w art. 37 K.p.a. i w tym celu zażądano nadesłania kopii ponaglenia wystosowanego do organu wyższego stopnia, tj. Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Wezwania powyższe zawierały pouczenie, że niezastosowanie się do nich w terminie 7 dni od dnia doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi. Wezwania zostały doręczone osobiście skarżącemu w dniu 30 kwietnia 2018 r. W. G. pismem z dnia 7 maja 2018 r. oświadczył, że nie złożył ponaglenia do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, w trybie art. 37 K.p.a., lecz odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...]. Jednocześnie, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, składając formularz wniosku typu PPF w podanym zakresie. Postanowieniem z dnia 18 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Op 40/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sąd uznał, że wniesiona skarga na bezczynność organu nie została poprzedzona wymaganym w art. 52 § 2 P.p.s.a. środkiem zaskarżenia, jakim jest w tej sprawie ponaglenie przewidziane w art. 37 K.p.a. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie został spełniony. Z treści odpowiedzi na skargę organu nie wynika, ażeby przed wniesieniem skargi do Sądu skarżący wniósł ponaglenie, zaś na wezwanie Sądu, czy przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpał środek zaskarżenia przez wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, skarżący nie wskazał takiego ponaglenia. Wręcz przeciwnie, w piśmie z dnia 7 maja 2018 r. wprost stwierdził, że nie składał do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu ponaglenia w trybie art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., a jedynie odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...]. Tym samym zachodziła oczywista bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a., co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie przyjmuje się, że brak wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu jest równoznaczny z oczywistą bezzasadnością skargi w rozumieniu powołanego przepisu (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 864/12 oraz postanowienie NSA z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 146/14) Przepis art. 52 § 1 P.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Według zaś art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. wynika natomiast, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). W myśl art. 37 § 3 K.p.a., ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Stosownie do treści art. 36 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany pouczyć stronę o prawie wniesienia ponaglenia tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, również z przyczyn niezależnych od organu. Z powyższego wynika, że przed wniesieniem skargi na bezczynność organu skarżący powinien był wystąpić z ponagleniem o jakim mowa w art. 37 § 1 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie poprzedził wniesionej skargi ponagleniem do organu wyższego stopnia, co sam przyznał w piśmie z dnia 7 maja 2018 r., w którym stwierdził, że nie składał do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu ponaglenia w trybie art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., a jedynie odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...]. W świetle powyższych okoliczności należy zaaprobować stanowisko Sądu pierwszej instancji. Brak poprzedzenia wniesionej skargi ponagleniem, skutkuje uznaniem, że skarga jest oczywiście bezzasadna. W konsekwencji, brak było podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.