I SA/Wa 778/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Przemysław Żmich Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę Wojewoda [...] decyzją, z [...] marca 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2017 r. nr [...] orzekającą o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako " [...] o pow. [...] m2, stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...]. Z ustaleń organu wynika, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] hip. " [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy ( Dz. U. Nr. 50, poz.279). Zgodnie z zaświadczeniem Sądu [...] w [...] z [...] stycznia 1949 r. nr [...] przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność A. L. Grunt tej nieruchomości został objęty w posiadanie przez gminę [...] w dniu 16 sierpnia 1948 r. zatem termin składania wniosku upłynął 16 lutego 1949 r. W dniu 18 stycznia 1949 r. do Urzędu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek dawnego właściciela o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu omawianej nieruchomości. Na podstawie informacji z ewidencji gruntów i budynków dawna nieruchomość hipoteczna wchodzi obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] stanowiących własność Skarbu Państwa oraz [...] i [...] z obrębu [...] stanowiących własność Miasta [...]. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie są działki nr [...] i [...]. Działka nr [...] stanowi podwórko przed budynkiem i znajduje się w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych - właścicieli lokali w budynku przy ul. [...] oraz [...]. Natomiast działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i znajduje się w użytkowaniu wieczystym [...] oraz osób fizycznych. Jak wynika z pisma Biura Architektury i Planowania Przestrzennego z [...] lipca 2011 r. grunt położony przy ul. [...] nie jest objęty żadnym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Na podstawie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] lutego 2015 r., utrzymanej w mocy prawomocną decyzją SKO w [...] z [...] marca 2015 r., nr [...] zatwierdzono projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na działki nr [...] i [...]. Co do działki ewidencyjnej nr [...] decyzją z [...] sierpnia 2015 r., utrzymanej w mocy prawomocną decyzją SKO w [...] z [...] listopada 2015 r. nr [...] stwierdzono brak możliwości podziału. Działka nr [...] jest w całości zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, którego budowa została ukończona w 1959 r. Zgodnie z ekspertyzą architektoniczną z lutego 2012 r. projektowany podział działki nr [...] na działki [...] i [...] nie spełniałby wymogów narzuconych przez art. 93 ust. 3b u.g.n. co uniemożliwia dokonania podziału działki nr [...] na potrzeby zwrotu nieruchomości w trybie art. 7 ust. 2 dekretu. Ponieważ przedmiotowe działki obciążone są prawem użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz osób trzecich, a w stosunku do działki zabudowanej nr [...] dodatkowo zachodzi niemożliwość podziału po granicy nieruchomości hipotecznej organ orzekł o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego. Skargę na decyzję Wojewody [...] wniosła J. W. – spadkobierczyni dawnego właściciela nieruchomości na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu [...] w [...] z tymczasową siedzibą w [...] z [...] czerwca 1957 r. , sygn. akt [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 dekretu z dnia 25 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m. st. Warszawy w zw. z art. 7,77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.; 2. art. 7,77 § 1 i 107 § 3 kpa w zw. z § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu wykonywania podziału nieruchomości. Wobec powyższego skarżąca wnosi o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżoną w rozpoznawanej sprawie decyzją objęto działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...] pochodzące z dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako "[...]. Działki te stanowią własność Skarbu Państwa. Działka nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, w którym wykupiono lokale. Działka jest uregulowana w księdze wieczystej KW nr [...], w której wpisano, że ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz [...]. w udziale [...] oraz osób fizycznych w pozostałej części. Natomiast działka nr [...] stanowi podwórko przed budynkiem, uregulowana jest w księdze wieczystej KW nr [...] i pozostaje w użytkowaniu wieczystym właścicieli lokali w budynku w udziałach [...] co do [...] części oraz [...] części na rzecz osób fizycznych. Skutkiem ustanowienia na nieruchomości dekretowej prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich jest brak prawnych możliwości ustanowienia takiego prawa na rzecz byłego właściciela bądź jego następców prawnych. Ta negatywna przesłanka odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego nie wynika wprost z przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy ale z istoty tego prawa uregulowanej w przepisach art. 232-239 kodeksu cywilnego. Organ właściwy do wydania decyzji w sprawie ma obowiązek uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie wydania decyzji. Zatem zarówno Wojewoda [...] jak i Prezydent [...] mieli obowiązek wziąć pod uwagę w niniejszej sprawie również postanowienia art. 232-239 k.c. Spełnienie przesłanki przewidzianej w art. 7 ust. 2 dekretu w postaci zgodności korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według planu zagospodarowania przestrzennego nie umożliwia, automatycznie w każdym przypadku, ustanowienia na rzecz następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości prawa użytkowania wieczystego. Rozstrzygając o zasadności wniosku dekretowego organ musi zbadać, czy stan prawny gruntu i znajdującym się na nim budynków pozwala na wydanie decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu oraz umożliwi jej późniejsze wykonanie. Ta prawna przeszkoda ustanowienia użytkowania wieczystego została skonkretyzowana poprzez dodanie ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. przepisu art. 214 a, który stanowi, że można odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r, niezależnie od przyczyn wymienionych w art.7 ust. 2 tego dekretu, także ze względu na sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzech (pkt. 2). Zasadnie więc organy odmówiły ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy należało uznać za niemający usprawiedliwionych podstaw. Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze w związku z naruszeniem § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu wykonywania podziału nieruchomości w zakresie podziału działki nr [...] na działki na [...] [...]. Podział ten został wykonany w innym postępowaniu i przez organy do tego powołane a ostateczna decyzja organu podziałowego jest wiążąca, w tym zakresie dla organu orzekającego w niniejszej sprawie. Wynika zaś z materiału dokumentacyjnego, że podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...] został zatwierdzony decyzją Prezydenta [...] z [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymaną w mocy prawomocną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2015 r. nr [...]. Ponieważ podział działki nie odbywał się w niniejszej sprawie organ nie mógł naruszyć przepisów wskazanych w pkt. 2 skargi a związanych z podziałem nieruchomości. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.