II SA/Ke 173/18

PostanowienieWSA w Kielcach2018-05-22

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, w której skarżący jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, a wniosek o ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy, ponieważ skarżący jest zwolniony z tych kosztów z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1a PPSA. Jednocześnie, w sytuacji trudnej sytuacji materialnej skarżącego, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może ustanowić dla niego radcę prawnego z urzędu na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 PPSA.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał wniosek J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek złożono po tym, jak sąd oddalił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca, będąca w trudnej sytuacji materialnej i opiekująca się niepełnosprawnymi dziećmi w ramach rodziny zastępczej, wniosła o przyznanie prawa pomocy. Sąd ocenił jej sytuację materialną jako uzasadniającą ustanowienie radcy prawnego, jednocześnie stwierdzając bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na zwolnienie z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono dla J. K. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak:[...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla J. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca złożyła w dniu 17 maja 2018 r. formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, dwudziestojednoletnią córką, dwudziestoletnim synem i dwojgiem chłopców w wieku pięć i sześć lat, dla których stanowią rodzinę zastępczą. Sześcioosobowa rodzina utrzymuje się z zasiłku chorobowego skarżącej w wysokości 1351,22 zł i wynagrodzenia za pracę jej męża w wysokości 1835,68 zł , co daje łącznie miesięczny dochód netto w wysokości 3186,90 zł. Z racji pełnienia funkcji rodziny zastępczej wnioskodawczyni i jej mąż nie otrzymują żadnego wynagrodzenia. Obaj chłopcy są niepełnosprawni ruchowo i intelektualnie, wymagają stałego leczenia i rehabilitacji, stałej pomocy i opieki w codziennym funkcjonowaniu. Skarżąca nie wykazała innego majątku oprócz domu wielkości 100 m kw o wartości 200 tysięcy złotych i nieruchomości rolnej o powierzchni 4 ha ze stodołą i dwoma budynkami gospodarczymi o wartości 60 tysięcy złotych. Wnioskodawczyni spłaca kredyt w wysokości 20 tysięcy złotych, miesięcznie płaci za prąd 500 zł, za wodę i ścieki 350 zł, za gaz 150 zł, ponadto ponosi koszty ubezpieczenia, leczenia i rehabilitacji dzieci. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Stosownie do art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a przyznanie prawa pomocy zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową skarżącej, przede wszystkim: dochód wystarczający jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych sześcioosobowej rodziny, duże koszty leczenia i rehabilitacji podopiecznych, brak majątku poza małym domem i małym gospodarstwem rolnym, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 § 1 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem skarga J. K. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit.a, art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło