II SA/Kr 1664/17
WyrokWSA w Krakowie2018-05-22
Skład orzekający: Iwona Niżnik - Dobosz, Jacek Bursa, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wydane w związku z niewykonaniem obowiązku zamurowania otworu po demontażu komina, jest prawidłowe, jeśli zobowiązany twierdzi, że obowiązek wykonał, a organ egzekucyjny opiera się na protokołach kontroli wskazujących na niewykonanie obowiązku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za prawidłowe. Stwierdzono, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie protokołów kontroli, które wykazały niewykonanie obowiązku zamurowania otworu. Grzywna została nałożona zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jej wysokość była współmierna do egzekwowanego obowiązku i mieściła się w ustawowych granicach. Sąd podkreślił, że grzywna ma charakter przymuszający, a nie karny, i zobowiązany może uwolnić się od jej zapłaty poprzez wykonanie obowiązku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona z powodu niewykonania obowiązku zamurowania otworu w ścianie zewnętrznej budynku po demontażu komina. Skarżący twierdził, że obowiązek wykonał, jednak kontrole organów wykazały inaczej. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, w tym nałożenie zbyt wysokiej grzywny.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Iwona Niżnik - Dobosz SWSA Jacek Bursa SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] znak: [...] z dnia 27 września 2017 r. w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
Sygn. akt II SA/Kr [...]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu [...] znak sprawy [...] nałożył na zobowiązanego M. M. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 29 marca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu [...] wszczął postępowanie egzekucyjne obowiązku orzeczonego ostateczną decyzją PINB nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r. polegającego na wykonaniu robót budowlanych tj. zamurowanie otworu w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] pozostałego po demontażu komina stalowego, dymowego wykonanego z rur stalowych o średnicy 0=150 mm, znajdującego się od strony działki nr [...] w [...].
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzedzone zostało kontrolą w terenie w dniu 23 stycznia 2017 r. w wyniku, której ustalono, że nakaz wynikający z decyzji PINB w N. S. dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r., znak: [...] nie został wykonany w całości oraz wystawieniem i doręczeniem zobowiązanemu upomnienia z dnia 30 stycznia 2017 r. Zważywszy, że zobowiązany uchyla się od wykonania orzeczonego nakazu organ egzekucyjny uznał, iż zastosowanie wobec zobowiązanego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia (z uwagi na jego odwracalność) jest niezbędne i celowe do wyegzekwowania ciążącego na nim obowiązku. Nadto organ wyjaśnił, że środek ten rokuje zrealizowanie celu głównego, jakim jest wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji PINB w N. S. z dnia 22 grudnia 2016 r. znak [...], jak również nie pełni funkcji kary, ale ma charakter przymuszający. Mając to na uwadze PINB ocenił, że grzywna w wysokości [...] zł będzie współmierna do egzekwowanego obowiązku i przyczyni się do wykonania nakazu w całości. Wymierzając grzywnę w tej wysokości organ wziął pod uwagę stopień przewinienia zobowiązanego, wykonanie przez niego części nakazu wynikającego z egzekwowanej decyzji oraz uchylanie się od wykonania przedmiotowych robót budowlanych w całości.
Pismem z dnia 25 maja 2017 r. M. M. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, iż otwór po demontażu komina stalowego, dymowego został zamurowany.
Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 27 września 2017 r. znak: [...] po rozpatrzeniu zażalenia M. M. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu odwoławczego zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, a skarżone postanowienie PINB w N. S. dla Powiatu Nowosądeckiego nr [...] z dnia 11 maja 2017 r. znak: [...] wydane zostało prawidłowo.
W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek polega na zdemontowaniu komina stalowego, dymowego, wykonanego z rur stalowych o średnicy
Organ w toku prowadzonego postępowania zażaleniowego pismem z dnia 31 lipca 2017 r., znak: [...], działając w trybie art. 136 k.p.a. zwrócił się do PINB w N. S. dla Powiatu [...] o uzupełnienie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych mających na celu sprawdzenie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB w N. S. dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r., znak: [...] W odpowiedzi PINB w N. S. dla Powiatu [...] przysłał pismo z dnia 12 września 2017 r., znak: [...], do którego dołączył protokół z kontroli z dnia [...] 2017 r. W protokole tym stwierdzono: "Nakaz decyzji PINB Nr [...] z dnia 22.12.2016 r. nie został wykonany w całości tj. nie zamurowano otworu w ścianie zewnętrznej budynku z lokalu zlokalizowanego na działce nr [...] w P. Z. , pozostałego po zdemontowanym kominie stalowym-dowód zdjęcia." Analizując powyższe organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji PINB w N. S. dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r., znak: [...] nie został wykonany w całości ze względu na niezamurowanie otworu w ścianie zewnętrznej przedmiotowego budynku.
Nadto zdaniem Inspektor Nadzoru Budowlanego grzywna nałożona na zobowiązanego w skarżonym postanowieniu została nałożona prawidłowo na podstawie art. 121 § 2 upea i mieści się w ustawowym zakresie. Organ egzekucyjny nakładając na zobowiązanego grzywnę w wysokości [...] zł nie wykroczył poza ustaloną przez ustawodawcę maksymalną wysokość grzywny dla zobowiązanego będącego osobą fizyczną. W ocenie organu odwoławczego, organ egzekucyjny zastosował wobec zobowiązanego taką dolegliwość, która jest niezbędna do przymuszenia go do realizacji ciążącego na nim obowiązku, ale jednocześnie orzeczono grzywnę w wysokości możliwie najniższej w granicach jej skuteczności. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku gdy egzekucja dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. W takiej sytuacji wysokość grzywny nie powinna być jedynie symboliczna, ale powinna realnie wpływać na wykonanie egzekwowanego obowiązku. Nadto organ wyjaśnił, że celem zastosowania wobec zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia nie jest uzyskanie kwoty, na którą ta grzywna opiewa, ale doprowadzenie do wykonania obowiązku niepieniężnego, gdyż grzywna w celu przymuszenia stanowi formę finansowej presji, która ma skłonić zobowiązanego do określonego zachowania się, czyli do wykonania obowiązku, od którego to wykonania zobowiązany się uchyla. Dlatego zgodnie z art. 125 upea w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Organ podkreślił, że zobowiązany może się uwolnić od wpłacenia grzywny poprzez wykonanie obowiązku, a uiszczenie przez zobowiązanego kwoty nałożonej na niego grzywny w celu przymuszenia nie zwalnia go z odpowiedzialności za wykonanie obowiązku niepieniężnego.
Co do zarzutu zażalenia, że otwór w ścianie zewnętrznej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w P. Z. został zamurowany - organ zaznaczył, że do dnia wydania rozstrzygnięcia, zobowiązany, nie przedłożył żadnej dokumentacji z której wynikałoby wykonanie ciążącego na nim obowiązku. Ponadto w dniu 14 września 2017 r. wpłynęło pismo PINB w N. S. dla Powiatu [...] znak: [...], za którym przekazano protokół z zleconych czynności kontrolno-sprawdzających z dnia 7 września 2017 r., podczas których stwierdzono, iż obowiązek nie został wykonany w całości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł M. M. wnosząc o "umorzenie i odrzucenie przedmiotowej sprawy".
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż zgodnie z pierwotną decyzją PINB w N. S. dla Powiatu [...] zamurował otwór oraz zmienił rodzaj pieca i opału. Skarżący zaznaczył, iż organ błędnie przyjął, iż jego dotychczasowa instalacja nie posiada otworów na dowód, czego przedłożył dokumentację fotograficzną. Skarżący złożył również kartę gwarancyjną zakupionego przez niego pieca gazowego świadczącą o zmianie przez niego stosowanego typu opału, co skutkowało wilgocią w pomieszczeniach i spaczeniem parkietów. Zmusiło to również skarżącego do instalacji wywietrznika elektryczno–wyciągowego. Ponieważ skarżący jest osobą niepełnosprawną najprościej było mu umieścić wywietrznik w zamurowanym otworze po instalacji węglowej, ale z uwagi iż nie zdał on swojej roli, zainstalował zwykły przewód wentylacyjny typu grawitacyjnego. Skarżący zarzucił, iż organ nie odróżnił komina stalowego od przewodu wentylacyjnego PCV. Ponadto organ przeprowadzał kontrolę tylko jeden raz i to zanim wszczął postępowanie egzekucyjne. Nadto skarżący podkreślił, iż pierwotną decyzję organu wykonał, mimo iż była ona nieprawidłowa oraz że jest osobą trwale niepełnosprawną, mieszkającą samotnie i nie posiada środków finansowych na grzywny, mandaty itp.
W piśmie z dnia 17 maja 2018 r., pełnomocnik skarżącego precyzując skargę zaskarżył postanowienie w całości zarzucając mu:
1. naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nie wzięcie od uwagę przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, iż skarżący zamurował przedmiotowy otwór w ścianie zewnętrznej powstały po demontażu komina, co miało wpływ na wynik sprawy,
1. naruszenie art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nałożenie zbyt wysokiej grzywny, bez uwzględnienia stopnia zawinienia skarżącego oraz jego sytuacji osobistej i materialnej,
wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji oraz umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu podniesiono, iż M. M. stosując się do decyzji organu nadzoru budowlanego zdemontował komin oraz zamurował pozostały otwór w ścianie zewnętrznej zajmowanego przez niego lokalu. Miało to miejsce pod koniec 2016 roku, o czym informował organ i załączył dokumentację fotograficzną jednak z niewiadomych przyczyn w materiale dowodowym brak jest tego pisma. W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu 23 stycznia 2017 r. potwierdzono, że komin stalowy został zdemontowany oraz że w otworze w ścianie zamontowano rurę PCV. Zarówno PINB w N. S. jak i [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie uwzględnili argumentacji skarżącego, co skutkowało nałożeniem na niego grzywny w wysokości [...] zł. Skarżący podkreślił że nałożona przez organ grzywna jest zbyt wysoka, a przy nakładaniu grzywny organ ma obowiązek wziąć pod uwagę sytuację materialna przymuszanego. Nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty grzywny w wysokości [...] zł jest nadmiernym obciążeniem i tak bardzo trudnej sytuacji osobistej skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Dokonawszy kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem określonych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie, jest prawidłowe a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. W szczególności nie można podzielić zarzutu braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Wydanie postanowienia zostało poprzedzone rzetelnym i prawidłowym postępowaniem organów administracyjnych stosownie do art. 7 i 77 k.p.a.
Istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. Trzeba podkreślić, że nie prawem, lecz obowiązkiem wierzyciela (w niniejszej sprawie jest nim PINB w N. S.) jest doprowadzenie do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej.
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, który ma zastosowanie przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Stosownie do art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednol. Dz. U. z 2016 r poz. 599 ze zm.) grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
Taki obowiązek jest egzekwowany w niniejszej sprawie na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 29 marca 2017 r. Grzywna w celu przymuszenia nałożona została w sytuacji gdy zobowiązany nie wykonywał obowiązku wynikającego z decyzji PINB w N. S. dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r., znak: [...], w której nakazano "inwestorowi P. M. M.:
1. zdemontować komin stalowy, dymowy, wykonany z rur stalowych o średnicy 0 =150mm, odprowadzający spaliny z pieca metalowego zamontowanego w jednym z pomieszczeń na parterze budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w P. Z. , znajdujący się od strony działki [...] w P. Z. ,
2. zamurować otwór w ścianie zewnętrznej ww. budynku pozostały po demontażu przedmiotowego komina."
Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna.
W dniu 23 stycznia 2017 r., pracownicy Powiatowego Inspektoratu w N. S. przeprowadzili czynności kontrolne, w wyniku których ustalano, iż nakaz wynikający z decyzji PINB w N. S. dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r., znak: [...] nie został wykonany w całości gdyż "Komin stalowy dymowy został zdemontowany, ale nie zamurowano otworu w ścianie zewnętrznej po kominie tylko wstawiono w ww. otwór rurę z PCV zaślepioną na końcu." (vide: protokół z dnia 23 stycznia 2017 r., w aktach postępowania egzekucyjnego znak: [...], k. 3-4).
Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB w N. S. dla Powiatu [...] upomnieniem nr [...] z dnia 30 stycznia 2017 r. znak: [...], wezwał M. M., do wykonania ciążącego na nim obowiązku z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w zakreślonym w upomnieniu terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu 3 marca 2017 r. przeprowadzono kolejne czynności kontrolne mające na celu sprawdzenie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB w N. S. dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r., znak: [...], w wyniku których ponownie stwierdzono, iż obowiązek nie został w całości wykonany "nie zamurowano otworu w ścianie (...) pozostałego po zdemontowanym kominie stalowym." (vide: protokół z dnia 3 marca 2017 r., w aktach postępowania egzekucyjnego znak: [...], k. 8-9). W dniu 29 marca 2017 r., PINB w N. S. dla Powiatu Nowosądeckiego wystawił tytuł wykonawczy nr [...] stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a dotyczący obowiązku wynikającego z decyzji PINB w N. S. dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r., znak: [...]
W terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu w/w tytułu wykonawczego zobowiązany, M. M., nie skorzystał z prawa zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Brak wykonania w całości decyzji rozbiórkowej stwierdzony kontrolą z dnia 23 stycznia 2017 r. i potwierdzony następnie kontrolą w dniu 3 marca 2017 r. spowodował konieczną potrzebę zastosowania dolegliwości finansowej w celu przymuszenia do jego wykonania. Organ prawidłowo nałożył grzywnę. Skarżący zarzuca organowi, iż nałożył na niego grzywnę w celu przymuszenia podczas gdy on wykonał obowiązek w całości, tj. zamurował otwór. Argumenty te nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Przeprowadzone przez PINB w N. S. kontrole wykazały, że skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolno-sprawdzających w dniu 23 stycznia i 3 marca 2017 r. ustalono iż nakaz decyzji PINB nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r. nie został w całości wykonany gdyż nie zamurowano otworu w ścianie zewnętrznej budynku pozostałego po zdemontowanym kominie stalowym. Również wykonane na zlecenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. czynności kontrolne w terenie mające na celu sprawdzenie wykonania obowiązku wynikającej z decyzji PINB w N. S. dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r. znak [...] w dniu 7 września 2017 r. wykazały że obowiązek wynikający z przedmiotowej decyzji nie został wykonany w całości gdyż otwór nadal nie został zamurowany. Twierdzenia skarżącego, iż wykonał decyzję w całości i zamurował wskazany otwór są więc gołosłowne i nie znajdują poparcia w materiale dowodowym. Zaznaczyć należy, że skarżący sam przyznał w skardze, iż w przedmiotowym otworze w ścianie umieścił wywietrznik elektryczno-wyciągowy, a następnie zamienił go na zwykły przewód wentylacyjny.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ słusznie stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji PINB w N. S. dla Powiatu [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r. znak [...] nie został w całości wykonany ze względu na niezamurowanie otworu w ścianie zewnętrznej przedmiotowego budynku i nałożył na zobowiązanego M. M., grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku.
Zarzut naruszenia przez organ art.121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez nałożenie zbyt wysokiej grzywny jest bezzasadny. Organ prawidłowo nałożył grzywnę na podstawie art. 121 § 2 upea, gdyż egzekwowany obowiązek nie polega na rozbiórce budynku lub jego części, co obligowałoby organ egzekucyjny do wyliczenia grzywny na podstawie art. 121 § 5 upea. W przedmiotowej sprawie zobowiązanym jest osoba fizyczna, więc maksymalna wysokość grzywny mogła wynieść [...] zł. Grzywna nałożona na zobowiązanego w skarżonym postanowieniu mieści się w tym ustawowym zakresie, tzn. organ egzekucyjny nakładając na zobowiązanego grzywnę w wysokości [...] zł nie wykroczył poza ustaloną przez ustawodawcę maksymalna wysokość grzywny dla zobowiązanego będącego osobą fizyczną.
Organ egzekucyjny, ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, kieruje się zasadami rzetelnego działania (art. 7 § 2 upea) i niezbędności (art. 7 § 3 upea). Z w/w zasad wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Kryterium, jakim kieruje się organ egzekucyjny, ustalając taką a nie inną treść uznaniowego rozstrzygnięcia odnośnie wysokości grzywny w celu przymuszenia, jest więc ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanego do wykonania obowiązku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK [...], LEX nr 602159). W ocenie Sądu organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował wobec zobowiązanego taką dolegliwość, która jest niezbędna do przymuszenia go do realizacji ciążącego na nim obowiązku, ale jednocześnie orzeczono grzywnę w wysokości możliwie najniższej w granicach jej skuteczności. Określając wysokość grzywny na kwotę [...]zł organ uzasadnił, że wziął pod uwagę fakt, że obowiązek w części został już wykonany, a jej wysokość jest współmierna do egzekwowanego obowiązku - stanowi 10 % wysokości grzywny, jaką organ egzekucyjny może nałożyć w stosunku do osoby fizycznej oraz przyczyni się do wykonania obowiązku w całości. Okoliczność wykonania przez zobowiązanego części obowiązku ma znaczenie przy ustalaniu wysokości grzywny w tym sensie, że nie pozwala na ustalenie grzywny w zbyt wysokiej kwocie.
Takie stanowisko prezentowane jest też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, m.in. w wyroku z dnia 22 czerwca 2011 r. (sygn. akt: II SA/Wr [...], Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, [...] orzeczenia.nsa.gov.pl) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził: "Przy ustalaniu wysokości grzywny nie można jednak pomijać takich okoliczności jak zachowanie zobowiązanego zmierzające do rzeczywistego dobrowolnego wykonania obowiązku lub też uporczywe uchylenie się od wykonania obowiązku. Fakt częściowego wykonania obowiązku świadczy niewątpliwie o pewnej dyscyplinie podmiotu zobowiązanego oraz o woli dobrowolnej realizacji obowiązku (...). Taki fakt nie może być obojętny dla wymiaru wysokości grzywny, podobnie jak postawa przeciwna, wykazująca absolutny brak zamiaru wykonania obowiązku i uporczywe, często wieloletnie, uchylanie się od obowiązku."
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że organ ustalając wysokość grzywny wyważył w przedmiotowej sprawie wpływ w/w okoliczności na wysokość nakładanej grzywny i grzywna ustalona na kwotę [...]zł znajduje swoje uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy. Dodatkowo podkreślić należy, że w przypadku gdy egzekucja dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. W takiej sytuacji wysokość grzywny nie powinna być jedynie symboliczna, ale powinna realnie wpływać na wykonanie egzekwowanego obowiązku. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 28 marca 2012 r. (sygn. akt II SA/Gd [...], LEX 1138385) stwierdził: "Zgodnie z art. 121 § 4 ustawy, w przypadku egzekucji dotyczącej spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wymierzając grzywnę organ musi, zatem uwzględnić, iż środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, musi być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność." (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt: n OSK [...], http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, że grzywna w celu przymuszenia, jako środek egzekucyjny nie pełni funkcji kary, ale ma charakter przymuszający, tzn. ma skłonić zobowiązaną do wykonania egzekwowanego obowiązku. Zobowiązany może, więc uwolnić się od zapłaty grzywny, wykonując nałożony na niego obowiązek zamurowania otworu w ścianie zewnętrznej budynku pozostały po demontażu przedmiotowego komina. Zgodnie, bowiem z art. 125 upea w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanej.
Skarżący podnosi, iż jest osobą trwale niepełnosprawna i nie posiada środków na pokrycie grzywny. W ocenie Sądu podnoszone przez zobowiązanego okoliczności choć budzą zrozumienie, nie mają wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia i nie stanowią podstawy do jego kwestionowania. Celem bowiem grzywny przymuszającej nie jest uzyskanie samej kwoty grzywy, ale doprowadzenie do wykonania obowiązku niepieniężnego, dlatego dobrowolne wykonanie obowiązku rozbiórki powoduje, że grzywna w celu przymuszenia staje się bezprzedmiotowa i nie podlega ściągnięciu. Nałożona na zobowiązanego grzywna w celu przymuszenia może nigdy nie zostać ściągnięta gdyż można się uwolnić od jej uiszczenia poprzez dobrowolne wykonanie nałożonego na zobowiązanego obowiązku. Dlatego też trudna sytuacja materialna i zdrowotna zobowiązanego nie ma wpływu na prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego.
Odnosząc się do zarzutu, iż PINB w N. S. dla Powiatu [...] wydając decyzję, z której wynika egzekwowany obowiązek podał nieprawdę że np. "przewody stalowe kominowe nie posiadają możliwości czyszczenia" Sąd podkreśla, że zarzuty podnoszone przez żalącego się dotyczą decyzji merytorycznej z dnia 22 grudnia 2016 r. znak: [...], a przedmiotowe postępowanie jest postępowaniem egzekucyjnym i w jego toku organy nie mogą oceniać poprawności merytorycznej decyzji z której egzekwowany obowiązek wynika. Organ egzekucyjny jest związany egzekwowaną decyzją do czasu wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Z tych względów, nie znajdując postaw do uwzględnienia skargi, orzeczono jak w sentencji wyroku ,na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270).
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło