II SA/Kr 321/18
WyrokWSA w Krakowie2018-05-22
Skład orzekający: Iwona Niżnik-Dobosz, Jacek Bursa, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o wymiarach wskazanych w sprawie, posiadający dwuspadowy dach, może być uznany za budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, jeśli jego geometria dachu jest niezgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, która przewidywała dach płaski lub jednospadowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek gospodarczy o dwuspadowym dachu, mimo niezgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy w zakresie geometrii dachu, nadal spełnia definicję budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej z powodu niezgodności z ustaleniami planistycznymi, a także nieprzedłożenie przez inwestora wymaganych dokumentów w terminie, uzasadnia orzeczenie nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr [...] w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżąca S. K. zarzuciła organom naruszenie art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, twierdząc, że budynek nie posiada dachu w rozumieniu tej ustawy. Spór koncentrował się na definicji dachu i jego funkcjonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 14 grudnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 grudnia 2017 r., nr [...] (znak: [...]), na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz
- art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.),
po rozpatrzeniu odwołania S. K., działającej przez pełnomocnika J. K., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...]-ziemskiego w K. z dnia 21 grudnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]), którą nałożono na właściciela dz. nr [...] w K. i robót budowlanych S. K. obowiązek wykonania rozbiórki całego budynku gospodarczego o wymiarach budynku w rzucie – trapez o podstawach 5,5 m i 6 m, boki 12,0 m, realizowanego na działce nr [...] w K., gmina K.,
utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Po nadesłaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...]-ziemskiego w K., akt postępowania oraz odwołania S. K., na podstawie tak zebranego materiału dowodowego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił stan faktyczny, którego najistotniejsze dla prowadzonego postępowania elementy przedstawił kolejno w treści decyzji.
W pierwszej kolejności podniesiono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...]ziemskiego w K. prowadził z urzędu postępowanie dotyczące legalności budowy budynku gospodarczego z wewnętrzną instalacją elektryczną na dz. nr [...] w miejscowości K., gmina K..
Zawiadomieniem z dnia 29 stycznia 2013 r. (znak: [...]), organ I instancji poinformował ustalone strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania, a następnie w dniu 20 marca 2013 r. przeprowadzono oględziny z zewnątrz obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w K., ul. [...]. Podkreślono, że w dniu kontroli nie udostępniono obiektu, gdyż właścicielka nie była obecna podczas oględzin, dlatego poprzestano na ustaleniach dokonanych z zewnątrz, które zawarto w protokole oględzin.
W dniu 28 marca 2013 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego stawił się J. K., który przedłożył do akt pełnomocnictwo do reprezentowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...]-ziemskiego w K. S. K.. Dodatkowo J. po zapoznaniu się z materiałem dowodowym oświadczył, iż przedmiotowy budynek był budowany jako budynek gospodarczy i docelowo tak miał być użytkowany.
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013 r. (znak: [...]) wstrzymano S. K. prowadzenie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego, tj. budynku gospodarczego, realizowanego na dz. nr [...] w K. oraz nałożono na S. K., jako na właścicielkę dz. nr ewid. [...] położonej w miejscowości K. obowiązek przedłożenia (...) zaświadczenia Burmistrza [...] i Miasta K. o zgodności przedmiotowego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r., a w przypadku zgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym, pozostałych dokumentów umożliwiających zainicjowanie postępowania legalizacyjnego w terminie do dnia 28 lutego 2014 r.
Następnie zaznaczono, że w dniu 30 grudnia 2013 r. na dziennik podawczy organu I instancji wpłynęło pismo S. K., za którym przedłożono decyzję nr [...] Burmistrza Gminy K. z dnia 30 grudnia 2013 r. (znak: [...]) o warunkach zabudowy dla inwestycji pn. budowa budynku gospodarczego z wewnętrzną instalacją elektryczną na dz. [...], obr. [...], jedn. ewid. K., przy ul. [...] w K.. Nadmieniono przy tym, że z uwagi na odwołanie od ww. decyzji nr [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, S. K. wniosła w dniu 28 lutego 2014 r. o przedłużenie terminu złożenia projektu budowlanego do dnia 30 września 2014. Decyzją z dnia 11 marca 2014 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Burmistrza Gminy K. nr [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W następstwie powyższego podkreślono, że w dniu 2 września 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...]-ziemskiego w K. wydał postanowienie nr [...] (znak: [...]), którym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne znak: [...] do czasu zakończenia ostateczną decyzją postępowania toczącego się w Urzędzie Miejskim w K., w sprawie ustalenia warunków zabudowy z wniosku S. K. dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku gospodarczego z wewnętrzną instalacją elektryczną na dz. nr [...] w miejscowości K., gmina K., od którego to postanowienia zażalenie wnieśli A. M. oraz J. K..
Postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r., nr [...] (znak: [...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Z kolei w dniu 28 grudnia 2015 r. na dziennik podawczy organu I instancji wpłynęło pismo z Urzędu Miejskiego w K., za którym przedłożono m.in. uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia 6 października 2014 r. (znak: [...]) o warunkach zabudowy dla inwestycji pn. budowa budynku gospodarczego z wewnętrzną instalacją elektryczną na dz. [...], obr. [...], jedn. ewid. K., przy ul. [...] w K. wydanej dla S. K. oraz uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 czerwca 2015 r. utrzymującej w mocy ww. decyzję Burmistrza Gminy K..
Mając na uwadze powyższe, w dniu 2 marca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...]-ziemskiego w K. wydał postanowienie nr [...] (znak: [...]), którym na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie przedmiotowego obiektu budowlanego), a następnie po wydaniu w dniu 2 marca 2016 r. zawiadomienia na podstawie art. 10 k.p.a. w dniu 21 grudnia 2016 r. wydał decyzję nr [...] (znak: [...]).
Organ I instancji przekazując odwołanie wskazał, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i wydanej przez niego decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i na podstawie dokonanych ustaleń uznał, iż organ ten uczynił zadość przepisom k.p.a. i u.p.b. Na wstępie podano, że przedmiotem postępowania była ocena zasadności nałożenia na właścicielkę S. K. nakazu rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na dz. o nr ewid. [...] w K.. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że dokonując analizy kręgu stron postępowania przyjętego przez organ I instancji stwierdził, iż konieczna była jego aktualizacja w postępowaniu odwoławczym. Podkreślono bowiem, że z akt sprawy wynikało, iż zgodnie z zapisem zawartym w księdze wieczystej o nr [...] (obejmującej przedmiotową nieruchomość), dz. o nr [...] położona w K. stanowi własność A. Z., natomiast dz. o nr ewid. [...] objęta księga wieczystą o nr [...] stanowi własność S. M. oraz R. M.. Tym samym organ odwoławczy wskazał, że po ustaleniu adresu A. Z. oraz S. M., włączył ich do kręgu stron postępowania administracyjnego, jako nowe strony, dając im zarazem możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Następnie organ odwoławczy podał, że z uwagi na obowiązujące od dnia 1 stycznia 2017 r. zmiany w zakresie procedur dotyczących prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 u.p.b., na mocy art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r., poz 2255) – w tym zmieniającej u.p.b. oraz fakt, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało podjęte przed terminem określonym w art. 35 ww. ustawy, należało w rozpoznawanej sprawie zastosować art. 48 u.p.b. w brzmieniu po ww. nowelizacji, co zdaniem organu II instancji obligowało do dokonania ponownej analizy wymaganych zezwoleń dla wykonania obiektu będącego przedmiotem sprawy w odniesieniu do przepisów art. 29 i art. 30 u.p.b. w brzmieniu po nowelizacji. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego, gdyż nie ulegało wątpliwości, iż w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy miała miejsce budowa budynku gospodarczego na dz. o nr ewid. [...] w K.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił przy tym, że stosowanie trybu naprawczego odnośnie samowoli budowlanej, określonego w art. 48 ust. 1 u.p.b. powinno mieć miejsce w przypadku wybudowanego lub będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części. Tym samym organ II instancji zwrócił uwagę, że jednym z warunków koniecznych, jakie muszą zostać spełnione by zastosowanie mógł mieć ww. przepis jest zaistnienie budowy w rozumieniu przepisów u.p.b., czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, odbudowę, rozbudowę, czy też jego nadbudowę.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, iż przedmiotowy budynek został wzniesiony w 2012 r. bez dokonania wcześniejszego zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. Dodano przy tym, że ze względu na wymiary obiektu budowlanego (budynek w kształcie trapezu o podstawach 5,5 m i 6 m i bokach o długości 12 m), obiekt ten przekraczał powierzchnią zabudowy 35 m2, dlatego też zarówno w dacie jego wzniesienia, jak i w stanie prawnym obowiązującym w dacie podjęcia decyzji przez organ odwoławczy, na jego budowę należało uzyskać pozwolenie na budowę. Wyjaśniono bowiem, że brak pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, obligował organ I instancji do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 u.p.b. i analizy przesłanki zawartej w art. 48 ust. 2 u.p.b., będącej podstawą do wdrożenia procedury legalizacyjnej. Dlatego też podano, że organ I instancji w dniu 26 kwietnia 2013 r. wydał na podstawie art. 48 ust. 2 u.p.b. postanowienie (znak: [...]), którym wstrzymał przedmiotowe roboty budowlane oraz zobowiązał S. K. do przedłożenia, m.in. dokumentów, które rozstrzygną kwestię zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, wynikało, iż Burmistrz Gminy K. decyzją z dnia 6 października 2014 r., nr [...] (znak: [...]) ustalił warunki zabudowy dla inwestycji S. K. pn. budowa budynku gospodarczego z wewnętrzną instalacją elektryczną na dz. [...], obr. [...], jedn. ewid. K., przy ul. [...] w K., która to decyzją została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 czerwca 2015 r. (znak: [...]). W tym zakresie organ odwoławczy zaznaczył, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...]-ziemskiego w K. w wydanej przez niego decyzji uznał, iż przedmiotowy budynek gospodarczy z uwagi na szerokość elewacji frontowej, wysokość, geometrię dachu oraz kolor elewacji był niezgodny z ustaleniami ww. decyzji o warunkach zabudowy, co – zdaniem tego organu – powodowało konieczność wydania decyzji rozbiórkowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił przy tym uwagę, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora lecz uprawnieniem i to głównie od niego zależy, czy w stosunku do obiektu budowlanego zostanie orzeczony nakaz rozbiórki, czy też nie. Dlatego też, w ocenie organu odwoławczego, podmiot prawnie obowiązany do przyjęcia obowiązków nakładanych przez organ nadzoru budowlanego w trakcie postępowania legalizacyjnego może w każdej chwili złożyć na piśmie oświadczenie, że nie chce lub nie żąda legalizacji samowoli budowlanej. W nawiązaniu do powyższego organ II instancji dodał, że nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy podkreślił, że inwestor mógł przedłożyć w wyznaczonym przez organ I instancji terminie wymagane postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013 r. (znak: [...]) projekty budowlane uwzględniające warunki zawarte w ww. decyzji Burmistrza Gminy K. dotyczące przedmiotowego budynku gospodarczego. Zaznaczono również, że jak wynikało z akt sprawy inwestor – S. K. do chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy nie przedłożyła żądanych dokumentów, a tylko przedłożenie kompletu dokumentów upoważniało organ do podjęcia dalszych kroków legalizacyjnych. W tym zakresie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że w wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Dodano bowiem, że organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodą co do dalszego trybu postępowania, gdyż konstrukcja powołanej normy nie pozostawia mu uznaniowości, ani też możliwości odmiennego od wskazanego rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo, zgodnie z art. 48 ust. 4 u.p.b., wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b.
Jednocześnie ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, iż nieprzedstawienie przez inwestora wymaganych dokumentów nie pozwala na ustalenie, czy w konkretnym przypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania, a wszelkie negatywne konsekwencje tego rodzaju zaniechania obciążać muszą inwestora, gdyż jakiekolwiek działanie przez organ z urzędu jest w tej mierze wykluczone. Tym samym, potwierdzało to dodatkowo prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji.
Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca S. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1. sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że znajdujący się na posesji nr [...] budynek w rzucie w kształcie trapezu o wymiarach: postawy: 5,5 i 6,0 m, boki: 12,0 m, spełnia przesłanki z art. 3 pkt 2 u.p.b., podczas gdy przedmiotowy budynek nie posiada dachu w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.p.b.,
2. tym samym rażące naruszenie art. 3 pkt 2 u.p.b., polegające na niezastosowaniu przedmiotowej normy i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...]-ziemskiego w K. z dnia 21 grudnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]), na mocy której nakazano rozbiórkę przedmiotowego budynku pomimo tego, że budynek położony na nieruchomości o nr [...] nie posiada dachu w rozumieniu prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania oraz znaczną część uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, a następnie szczegółowo rozwinęła podniesione zarzuty, kładąc szczególny nacisk na definicję pojęcia "dach".
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że zrealizowany przez skarżącą obiekt jest obiektem budowlanym wybudowanym bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, natomiast nieodpowiedni – zdaniem skarżącej – stan dachu nie zmieniał faktu, że obiekt został wybudowany nielegalnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.
Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK [...]).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2017 r., nr [...] (znak: [...]), którą organ - po rozpatrzeniu odwołania S. K., działającej przez pełnomocnika J. K. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...]-ziemskiego w K. z dnia 21 grudnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]), nakładającą na właściciela dz. nr [...] w K. i robót budowlanych S. K. obowiązek wykonania rozbiórki całego budynku gospodarczego o wymiarach budynku w rzucie – trapez o podstawach 5,5 m i 6 m, boki 12,0 m, realizowanego na działce nr [...] w K., gmina K.. Kwestią sporną pomiędzy organem a skarżącą jest zasadność utrzymanego tą decyzją nakazu rozbiórki.
Wzorcem kontroli jest treść art. 48 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.), zgodnie z którym:
"1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona".
Trafne i uzasadnione w świetle obowiązującego prawa jest przy tym stanowisko organu II instancji podnoszące, że z uwagi na obowiązujące od dnia 1 stycznia 2017 r. zmiany w zakresie procedur dotyczących prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 u.p.b., na mocy art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 30 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r., poz 2255) – w tym zmieniającej u.p.b. oraz fakt, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało podjęte przed terminem określonym w art. 35 ww. ustawy, należało w kontrolowanej sprawie zastosować art. 48 u.p.b. w brzmieniu po ww. nowelizacji. Przy czym, zdaniem Sądu, fakt ten jednak nie obliguje do dokonania ponownej analizy wymaganych zezwoleń dla wykonania obiektu będącego przedmiotem sprawy w odniesieniu do przepisów art. 29 i art. 30 u.p.b. w brzmieniu po nowelizacji. W tym przypadku znajdują, w ocenie Sądu, zastosowanie odpowiednie przepisy materialne z czasu dokonania samowoli budowalnej w roku 2012. Wykładnia rozszerzająca, którą zastosował organ nie znajduje uzasadnienia w postanowieniach i zakresie ustawy zmieniającej art. 48 Prawa budowlanego. Ta konstatacja Sądu nie ma jednak znaczenia dla wyniku sprawy. Zarówno w świetle wówczas obowiązującego w 2012 r. stanu prawnego/Prawa budowlanego jak i obecnie - budowa przedmiotowego obiektu bezsprzecznie jest objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Kwestia ta zresztą, co do samego wymogu powinności uzyskania pozwolenia na budowę, nie jest kwestionowana w sprawie. W ocenie Sądu, ze względu na wymiary obiektu budowlanego, którym jest budynek w kształcie trapezu o podstawach 5,5 m i 6 m i bokach o długości 12 m - obiekt ten przekraczał powierzchnią zabudowy 35 m2, dlatego też zarówno w dacie jego wzniesienia, czyli w roku 2012, jak i w stanie prawnym obowiązującym w dacie podjęcia decyzji przez organ odwoławczy, na jego budowę należało uzyskać pozwolenie na budowę. Zdaniem Sądu, działające w sprawie organy I i II instancji dokonały prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego, gdyż nie ulega wątpliwości, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy miała miejsce budowa budynku gospodarczego na dz. o nr ewid. [...] w K.. Stosowanie trybu naprawczego odnośnie samowoli budowlanej, określonego w art. 48 ust. 1 u.p.b. powinno mieć miejsce w przypadku wybudowanego lub będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części. Tym samym jednym z warunków koniecznych, jakie muszą zostać spełnione by zastosowanie mógł mieć ww. przepis, jest zaistnienie budowy w rozumieniu przepisów u.p.b., czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, odbudowę, rozbudowę, czy też jego nadbudowę. Strona skarżąca w skardze podnosi jako zasadniczy zarzut, że z ustalonego więc stanu faktycznego wynika, że organ I instancji, jak i organ II instancji - dokonały swoich ustaleń w oparciu o wizję lokalną przeprowadzoną w dniu 20 marca 2013, podczas której nie udostępniono obiektu, gdyż właścicielka nie była obecna podczas oględzin, dlatego też organ I instancji poprzestał na ustaleniach dokonanych z zewnątrz, które zawarto w protokole oględzin. Nie ma więc wątpliwości, zdaniem skarżącej , że organ I instancji nie widział obiektu od wewnątrz, nie widział więc samej konstrukcji dachu. W skardze jest podnoszone, że Prawo budowlane nie definiuje pojęcia "dachu" [...]. Jeżeli zatem jeśli brak jest odesłań systemowych na gruncie danej ustawy bądź innych ustaw podatkowych, a tym bardziej jeśli brak jest definicji legalnych jak w przedmiotowej sprawie, na gruncie prawa polskiego, winna się ona opierać przyjmowanym znaczeniu słów w języku polskim. A zatem według skarżącej, z funkcjonalnego punktu widzenia dach zabezpiecza przed negatywnym wpływem warunków atmosferycznych, które w Polsce bywają surowe, jak również przed utratą ciepła. Następnie skarga przywołuje definicje dachu. Zgodnie z definicja zawartą w słowniku Języka Polskiego (V W-wa 2007 str. 297) dach to część budowli lub pojazdu osłaniającą je od góry chroniąca wnętrze przed deszczem, słońcem itp. Z kolei wg Encyklopedii PWN "dach" to część budynku zabezpieczająca przed opadami atmosferycznymi oraz stratami ciepła: składa się z konstrukcji nośnej oraz pokrycia ( Nowa Encyklopedia powszechna PWN , Tom 2 ). Dach powinien zatem osłaniać, chronić. Należy przyjąć, iż jeśli nie jest w stanie pełnić tych funkcji, które są jego głównym zadaniem to nie możemy mówić o dachu w znaczeniu funkcjonalnym. Zdaniem skarżącej, nie ma wątpliwości że budynek posiada zadaszenie, ale w swojej konstrukcji nie posiada elementów zabezpieczających budynek przed utratą ciepła, a tym samym przedmiotowe zadaszenie nie spełnia funkcji ocieplającej. A zatem, zdaniem skarżącej, w niniejszym przypadku nie ma mowy o dachu w znaczeniu funkcjonalnym.
W nawiązaniu do przedstawionych zarzutów skargi, Sąd stwierdza - po akcie sądowej kontroli zaskarżonych decyzji i po zapoznaniu się z całością wynikającego akt administracyjnych, w tym dokumentacji zdjęciowej, stanu faktycznego, w oparciu o który i w nawiązaniu do którego zostały wydane kontrolowane decyzje - że w jego ocenie kontrolowane decyzje nie zostały wydane, jak to niezasadnie podnosi strona skarżąca, w sprzeczności istotnych ustaleń organów z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem Sądu I instancji, kontrolowane organy nie miały żadnych podstaw faktycznych ku temu, aby ustalić i przyjąć, że znajdujący się na posesji nr [...] budynek w rzucie w kształcie trapezu o wymiarach: postawy: 5,5 i 6,0 m, boki: 12,0 m, nie posiada dachu w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.p.b. W aktach sprawy znajduje się m.in. protokół kontroli z dnia [...].2012 r., przeprowadzonej zgodnie z prawem, podczas której obecny był syn właścicielki działki J. K.. Z jego treści wynika, że na posesji nr [...] przy ul. [...] w K. znajduje się obiekt budowalny – hala pełniąca funkcję warsztatu samochodowego (wymiana opon). W protokole tym jest napisane, że "Obiekt posiada stalowe słupy w narożnikach. Ściany częściowo murowane, od połowy okna. Dach dwuspadowy, orynnowany. Obiekt znajduje się w granicy działki". Protokół jest podpisany przez J. K., który nie kwestionuje ustaleń ww. protokołu w przedmiocie istnienia dachu. W aktach znajduje się także zdjęcie datowane na dzień 11.12.2112 r. dołączone do protokołu kontroli wskazujące wyraźnie od wewnątrz hali, że dach ma poszycie i więźbę (K. 19 akt administracyjnych organu I instancji). Ze zdjęć zewnętrznych wynika, że dach jest kryty papą. Ustalenia te są odpowiednio spójne z protokołem oględzin i dołączoną do niego dokumentacją fotograficzną spornego obiektu i szkicem sytuacyjnym - przeprowadzonych przez PINB w dniu 20 marca 2013 r., o których to oględzinach skarżąca była prawidłowo poinformowana (k. 67-57 akt administracyjnych organu I instancji oznaczonych [...]) .
Argumentacja skargi nawiązuje do kilku wybranych definicji pojęcia dach, gdy tymczasem skarżąca pomija, że wybrane przez nią "definicyjne" potoczne rozumienie dachu rozmija się z dachem przystającym do rzeczywistej funkcji i charakteru przedmiotowego budynku, typu hala, którą jest stanowienie warsztatu samochodowego (wymiana opon). W aktach sprawy znajduje się wyraźna i oczywista dokumentacja zdjęciowa , (K.20- K.10 akt adm. organu I instancji, teczka oznaczona [...]) - z której wynika, że wygląd i konstrukcja "spornego" dachu jest spójna z jego pozostałymi częściami budynku typu "hala" i nie stanowi rażącego dysonansu/kontrastu, z którego wynikałoby w sposób rzucający się w oczy, że dach przedmiotowego budynku uniemożliwia mu trwale służenie funkcji dla jakiej został zbudowany, i że stanowi jedynie przejściowe zadaszenie. Jednocześnie zarzuty skargi nie opierają się na przepisach prawnych, z których by wynikało wprost, że omawiany dach hali/warsztatu samochodowego uwidoczniony na dokumentacji zdjęciowej nie spełnia funkcji dachu o jakiej stanowią ww. normy Prawa budowalnego. Jednocześnie skarga nie zawiera przykładowo opinii biegłego, który by potwierdzał w zakresie swojej wiedzy fachowej mając na uwadze stan budynku/hali na dzień wydania decyzji organu II instancji, a także konstrukcję i funkcję przedmiotowego budynku, że nie posiada on dachu, w związku z czym do tego właśnie budynku typu hala nie ma zastosowania art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, należy odróżniać z uwagi na odesłania ustawy do języka polskiego i fachowej wiedzy, potoczne i fachowe wymogi pojęciowe i funkcjonalne, architektoniczne jakie wiążemy z pojęciem dachu np. budynku wielorodzinnego, od analogicznych wymogów jakie wiążemy z pojęciem dachu w budynku gospodarczym typu hala.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, przedmiotowy budynek spełnia przesłanki z art. 3 pkt 2 u.p.b. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 Prawa budowalnego: "Ilekroć w ustawie jest mowa o: 2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;". W konsekwencji nie jest uzasadnione podnoszone przez stronę skarżącą rażące naruszenie przez kontrolowane organy art. 3 pkt 2 u.p.b., polegające na niezastosowaniu przedmiotowej normy i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...]-ziemskiego w K. z dnia 21 grudnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]), na mocy której nakazano rozbiórkę przedmiotowego budynku pomimo tego, że budynek położony na nieruchomości o nr [...] nie posiada dachu w rozumieniu prawa budowlanego.
Na marginesie Sąd zauważa, że stan prawny i faktyczny o którym jest mowa w przywołanym wyroku WSA w Krakowie z dnia 26 czerwca 2009 r. , sygn. akt I SA/Kr [...], nie ma bezpośredniego przełożenia do kontrolowanej sprawy, gdyż dotyczy indywidualnej interpretacji podatkowej i chodzi w niej o to od kiedy, od jakiego momentu rozbiórki obiekt budowalny przestaje nim być, gdyż nie posiada dachu. W wyroku tym czytamy: "Przechodząc natomiast do zarzutów skarżącej Spółki odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego tut. Sąd stwierdza, iż naruszenie takie miało w rzeczywistości miejsce, w danym przez Spółkę stanie faktycznym. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z technicznego punktu widzenia dach to nic innego jak więźba dachowa oraz poszycie (zob. Poradnik Majstra Budowlanego, wyd. Arkady W-wa 1985 r str 345), przy czym definicja taka wskazuje na koniunkcję - aby dach mógł być za taki uważany, powinien posiadać obydwa niezbędne w/w elementy. O ile w przypadku lekkich konstrukcji można by sobie wyobrazić dach pozbawiony więźby w tradycyjnym ujęciu, to niemożliwym jest, z technicznego punktu widzenia, aby mówić o dachu, jeśli istnieje tylko więźba, a brak jest poszycia dachowego. Prezydent Miast K. stoi natomiast na stanowisku, iż dopiero całkowity demontaż dachu ( więźba dachowa wraz z poszyciem) powoduje, iż obiekt budowlany traci przymiot budynku. Stanowisko takie nie znajduje natomiast uzasadnienia w świetle obowiązującego prawa, jak również nie można podzielić tezy , iż na gruncie przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do sięgania po wykładnie językową". Na marginesie Sąd zauważa, że dach wynikający z dokumentacji fotograficznej spełnia przesłanki lekkiej konstrukcji, o której jest mowa w przywołanym wyroku, a przywołane uzasadnienie nie wspiera się argumentacją dotyczącą bezwzględnego wymogu ochrony przed niskimi temperaturami.
Następnie trzeba wskazać, że brak pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, obligował organ I instancji do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 u.p.b. i analizy przesłanki zawartej w art. 48 ust. 2 u.p.b., będącej podstawą do wdrożenia procedury legalizacyjnej. Dlatego też, w ocenie Sądu, zgodnie z prawem organ I instancji w dniu 26 kwietnia 2013 r. wydał na podstawie art. 48 ust. 2 u.p.b. postanowienie (znak: [...]), którym wstrzymał przedmiotowe roboty budowlane oraz zobowiązał S. K. do przedłożenia, m.in. dokumentów, które rozstrzygną kwestię zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Treść przedmiotowego postanowienia została poddana kontroli Sądu i w jego ocenie jest zgodna z prawem mając na uwadze także znowelizowane brzmienie art. 48 Prawa budowlanego. Jednocześnie, ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, bezsprzecznie wynika, iż Burmistrz Gminy K. decyzją z dnia 6 października 2014 r., nr [...] (znak: [...]) ustalił warunki zabudowy dla inwestycji S. K. pn. budowa budynku gospodarczego z wewnętrzną instalacją elektryczną na dz. [...], obr. [...], jedn. ewid. K., przy ul. [...] w K., która to decyzją została następnie utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 czerwca 2015 r. (znak: [...]). W ocenie Sądu, zgodnie z prawem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...]-ziemskiego w K. w wydanej przez niego decyzji uznał, że przedmiotowy budynek gospodarczy z uwagi na geometrię dachu jest niezgodny z ustaleniami ww. decyzji o warunkach zabudowy. Ta kwestia poddała się w pełni kontroli Sadu i w ocenie Sądu stanowisko to jest trafne właśnie z uwagi wymóg dotyczący geometrii dachu, gdyż z decyzji o warunkach zabudowy wynika jednoznacznie, że dach powinien być płaski lub jednospadowy. Z dokumentacji zdjęciowej obiektu i opisu zawartego w protokole wynika bezsprzecznie, że obiekt posiada dach dwuspadowy. Pozostałe kryteria nie zostały wykazane przez organ w sposób nie budzący wątpliwości, co jednak stanowi w okolicznościach sprawy jedynie naruszenie prawa (art. 77 k.p.a) nie mające znaczenia dla wyniku sprawy. Wskazana i zweryfikowana przez Sąd niezgodność dot. geometrii dachu uzasadnia w realiach prawnych i faktycznych kontrolowanej sprawy powinność wydania decyzji rozbiórkowej. W tym zakresie Sąd podziela argumentację organu bez zbędnego powtarzania jej w tym miejscu. Dalej Sąd zwraca uwagę, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora lecz uprawnieniem i to m.in. w dużym stopniu także i od niego zależy, czy w stosunku do obiektu budowlanego zostanie orzeczony nakaz rozbiórki, czy też nie. Dlatego też, w ocenie Sądu, podmiot prawnie obowiązany do przyjęcia obowiązków nakładanych przez organ nadzoru budowlanego w trakcie postępowania legalizacyjnego może w każdej chwili złożyć na piśmie oświadczenie, że nie chce lub nie żąda legalizacji samowoli budowlanej. W nawiązaniu do powyższego stwierdzenia, uzasadnione prawem jest stanowisko organu II instancji podnoszącego, że nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Mając powyższe na uwadze, należy podkreślić, że inwestor mógł przedłożyć w wyznaczonym przez organ I instancji terminie wymagane postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013 r. (znak: [...]) projekty budowlane uwzględniające warunki zawarte w ww. decyzji Burmistrza Gminy K. dotyczące przedmiotowego budynku gospodarczego. Należy przy tym zaznaczyć również, że jak wynika z akt sprawy inwestor - S. K. do chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy nie przedłożyła żądanych dokumentów, a tylko przedłożenie kompletu dokumentów upoważniało organ do podjęcia dalszych kroków legalizacyjnych. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu II instancji, który powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych trafnie wskazał, że w wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Dodać bowiem należy, że organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodą co do dalszego trybu postępowania, gdyż konstrukcja powołanej normy nie pozostawia mu uznaniowości, ani też możliwości odmiennego od wskazanego rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy prawidłowo i zgodnie z obiektywnym porządkiem prawnym utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą organ ten, zgodnie z art. 48 ust. 4 u.p.b., wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło