II OSK 3411/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-03-04
Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Teresa Zyglewska, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może dokonywać oceny zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę z 1973 r. w postępowaniu dotyczącym zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego oraz sąd administracyjny nie dokonują oceny zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę z 1973 r. w postępowaniu dotyczącym zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym. Dopóki decyzja o pozwoleniu na budowę jest ważna, nie zachodzą podstawy do jej kwestionowania w późniejszym postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję WINB umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na stolarnię. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym m.in. niezastosowanie przepisów k.p.a. dotyczących oceny dowodów, obowiązku informowania strony oraz naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1961 r. poprzez niewłaściwą interpretację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant sekretarz sądowy Olga Jasionek po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1866/17 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1866/17 oddalił skargę A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. S., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:
1) naruszenie przepisów procesowych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i uznanie, że organy administracyjne nie maja kognicji do oceny wiarygodności dowodów zgromadzanych w sprawie,
2) naruszenie przepisów procesowych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie art. 78 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że organy administracji nie miały obowiązku przeprowadzenia dowodów żądanych przez stronę,
3) naruszenie przepisów procesowych art. 48 § 4 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie wezwania do przedstawienia oryginału projektu budowlanego,
4) naruszenie przepisów procesowych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 79 poprzez uznanie, że organy administracji nie miały obowiązku zawiadomić skarżącej o pojawieniu się dowodu w nowej postaci kopii projektu budowlanego zawierającego 5 nowych stron, jak również poprzez uznanie, że organ nie miał obowiązku zawiadomić skarżącej o przeprowadzeniu dowodu z oryginału projektu budowlanego,
5) naruszenie prawa materialnego art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego z 1961 r. przez niewłaściwą interpretację polegającą na uznaniu, że skoro została wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany dotyczący rozbudowy dwóch budynków mieszkalnych i dwóch budynków gospodarczych, pomimo tego, że została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę zezwalająca na rozbudowę jednego budynku mieszkalnego i jednego budynku gospodarczego, to legalna jest rozbudowa dwóch budynków mieszkalnych i dwóch budynków gospodarczych,
6) naruszenie prawa materialnego art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego z 1961 r. przez niewłaściwą interpretację polegającą na uznaniu, że jest możliwe zatwierdzenie projektu budowlanego, który jest sprzeczny z zatwierdzonymi założeniami zamierzonej inwestycji budowlanej,
7) naruszenie przepisów procesowych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. w sprawie postępowania administracyjnego, pomimo że przepis ten został uchylony w dniu 1 stycznia 1961 r. tzn. w dniu wejścia w życie Kodeksu postępowania administracyjnego,
8) naruszenie przepisów procesowych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 99 § 1 k.p.a. w wersji obowiązującej w dniu 10 sierpnia 2010 r.
9) naruszenie przepisów procesowych art. 141 § 4 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz odstąpienie od sprawdzenia czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny,
10) naruszenie przepisów procesowych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 8 k.p.a. poprzez brak oceny postępowania, które od samego początku było prowadzone w sposób intencjonalny, poprzez usuwanie z akt sprawy dokumentów oraz podawanie nieprawdziwych informacji oraz pozbawienie możliwości zapoznawania się z aktami sprawy,
11) naruszenie przepisów procesowych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 127 k.p.a. poprzez pominięcie jednych dowodów, a nadmiernej miary przyznanie innym dowodom.
Biorąc pod uwagę powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości wyżej wskazanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżąca kasacyjnie złożyła ponadto pismo z dnia 24 lutego 2020 r. stanowiące uzupełnienie skargi kasacyjnej, w którym wskazała, że Sąd I instancji naruszył art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Trafnie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że rozpoznawana sprawa dotyczy legalności zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na stolarnię. Wobec tego rzeczą organów nadzoru budowlanego oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego nie było dokonywanie oceny zgodności z prawem decyzji z dnia [...] sierpnia 1973 r. o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji umarzającej postępowanie organy nadzoru budowlanego dysponowały materiałem dowodowym pozwalającym na stwierdzenie, że w dniu [...] sierpnia 1973 r. doszło do zatwierdzenia projektu budowlanego dotyczącego dwóch segmentów budynku mieszkalnego i dwóch budynków gospodarczych. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym. Wobec tego brak było podstaw pozwalających na uznanie, że decyzja Naczelnika Miasta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1978 r. zezwalająca na zmianę sposobu użytkowania dotyczyła budynku gospodarczego, który nie był objęty decyzją o pozwoleniu na budowę. Natomiast dopóki decyzja z dnia [...] sierpnia 1973 r. pozostaje w obrocie prawnym nie zachodzą podstawy pozwalające na jej kwestionowanie w postępowaniu, którego przedmiot stanowi zmiana sposobu użytkowania jednego z obiektów budowlanych objętych niniejszą decyzją.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że nie można skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji niewłaściwej interpretacji art. 36 ust. 1 oraz art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego z 1961 r. Sąd ten nie dokonywał oceny zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1973 r. Jednocześnie nie dokonywał wykładni przepisów art. 31 ust. 1 i art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego z 1961 r. Rozważania Sądu Wojewódzkiego dotyczą tylko kwestii zatwierdzenia projektu budowlanego w formie decyzji, w celu wykazania, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. zatwierdzająca projekt "2 segmentów budy. mieszkalnego i dwóch bud. gospodarczych" jest aktem wydanym przez ówczesny organ administracji, a nie wyłącznie "klauzulą" pozbawioną mocy aktu administracyjnego.
Trafnie skarżąca kasacyjnie zarzuca zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. w sprawie postępowania administracyjnego, wskazując, że ten akt prawny został uchylony z dniem wejścia w życie Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. z dniem 1 stycznia 1961 r. Odniesienie się przez Sąd Wojewódzki do przepisów nieobowiązującego aktu prawnego nie stanowi w realiach rozpoznawanej sprawy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż nie ma wpływu na wynik sprawy. Istotne dla rozstrzygnięcia było bowiem wskazane powyżej zagadnienie odnoszące się do kwestii zatwierdzenia projektu budowlanego w formie decyzji. Natomiast odniesienie do przepisów proceduralnych nie ma większej doniosłości prawnej.
Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., gdyż skarżąca nie wykazała istnienia związku przyczynowego pomiędzy niezawiadomieniem jej przez organ o pojawieniu się dowodów z dokumentów a wynikiem sprawy. Fakt, że skarżąca wyprowadza inne wnioski z zebranych dokumentów nie zmienia postaci rzeczy, że w sprawie nie badano zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę z 1973 r. Brak jest podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 79 k.p.a. Przepis ten dotyczy udziału strony w postępowaniu dowodowym w zakresie przeprowadzania dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin. Tego typu dowody w sprawie nie były przeprowadzane, skarżąca zaś błędnie utożsamia przeprowadzenie dowodu z dokumentów z oględzinami.
Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z art. 77 § 1, art. 80, art. 78 § 1 oraz art. 8 i art. 127 k.p.a. nie są zasadne, gdyż stanowią wyłącznie polemikę z prawidłową oceną dokonaną przez Sąd pierwszej instancji.
Za zasadny nie mógł zostać również uznany zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 99 § 1 k.p.a. w wersji obowiązującej w dniu 10 sierpnia 2010 r. Zgodnie ze stanem prawnym na dzień 10 sierpnia 2010 r. przepis art. 99 k.p.a. nie zawierał jednostek redakcyjnych w postaci paragrafów, wobec czego niemożliwe było naruszenie nieistniejącego przepisu.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 48 § 4 p.p.s.a. Niniejszy przepis dotyczy mocy uwierzytelnienia przez wskazane w nim podmioty odpisu dokumentu, a więc nie odnosi się do kwestii wzywania do przedstawienia oryginału projektu budowlanego.
Uzasadnianie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy. Wskazany przepis nie dotyczy kwestii ustalenia stanu faktycznego, co oznacza, że niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do jego naruszenia.
Brak było podstaw do dokonywania oceny sformułowanego w piśmie z dnia 24 lutego 2020 r. zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. Brak jest procesowej możliwości formułowania podstaw kasacyjnych po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest bowiem, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło