IV SA/Po 249/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 11 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości IV SA/Po 249/18 UZASADNIENIE [...] (dalej również: "skarżący") w dniu 14.09.2017 r. złożył w Miejsko Gminny Ośrodku Pomocy Społecznej w Koźminie Wlkp., wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym synem [...]em, legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na wezwanie organu skarżący w oświadczeniu z dnia 11.10.2017r. wskazał, że pobiera rentę inwalidzką od 1988 r. z tytułu niepełnosprawności. Burmistrz Miasta i Gminy Koźmin Wlkp. decyzją z dnia 12.10.2017r. nr [...]wydaną na podstawie art. 104 ustawy z 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1257, dalej k.p.a.) oraz art.2 pkt 2, art.17 ust.1 pkt 1 lub 4, ust.1a i 1b, ust.3a-3d, ust.4, art. 20, art. 24 ust.1, ust.2a, ust. 4, art.26 ust.1 lub 2, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 roku, poz. 1518 ze zm, dalej u.ś.r.) i art.6 ust.2a pkt 1, art. 16 ust. 6b pkt 1, art. 18 ust.5a, art. 22 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2016, poz.963 z późn.zm., dalej u.s.u.s.),art.66 ust.1 pkt 28a, art.73 pkt 10, art.75 ust.11, art.79, art.81 ust.8 pkt 9b, art.86 ust.1 pkt 9 i art.87 ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.Dz.U. z 2016r poz. 1793 z póź. zm.),oraz § 8 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466) oraz Obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 listopada 2016r w sprawie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego od roku 2017 (M.P. z 2016r, poz. 1103) oraz upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Koźmin Wielkopolski Nr 5/2011 z dnia 16 czerwca 2011r do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń rodzinnych odmówił [...]owi [...]emu świadczenia w formie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1, wnioskowanego na [...]a [...]ego, a także odmówił przyznania składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem, wnioskowanej na [...]a [...]ego. Ponadto organ odmówił przyznania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem, wnioskowanej na [...]a [...]ego. Organ uznał, że skarżący nie spełnia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ ma ustalone prawo do renty inwalidzkiej od 1988 roku. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł skarżący, wnosząc o jej uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja szczególna, a mianowicie będąc ojcem syna o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest on również osobą niepełnosprawną. Renta, którą otrzymuję jest niska i o wiele niższa od świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślił, że spełnia przesłanki warunkujące prawo do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał, że dokonał świadomego wyboru swej drogi życiowej, rezygnując z życia zawodowego oraz ograniczając swe życie osobiste w celu sprawowania całodobowej opieki nad niepełnosprawnym synem. Posiada on orzeczenie Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w stopniu znacznym, z jednoczesnym wskazaniem konieczności stałego współudziału w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, a także pomocy w zaspokajaniu potrzeb egzystencjalnych, którym sam niepełnosprawny syn nie może sprostać z racji swoich ograniczeń zdrowotnych. Skarżący podniósł, że koszt utrzymania niepełnosprawnego syna znacznie przewyższa wysokość renty jaką otrzymuje skarżący (leki, rehabilitacje, wizyty u lekarzy, transport na zabiegi, sprzęt rehabilitacyjny). Dlatego świadczenie pielęgnacyjne poprawiłoby jakość życia niepełnosprawnemu i zapewniło niezbędny sprzęt i leki do prawidłowej pielęgnacji i opieki nad synem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu decyzją z dnia 11.12.2017r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2016 r. poz. 1518 tekst jednolity ze zm., dalej u.ś.r.) - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc, że się z nią nie zgadza, gdyż dyskryminuje go jako ojca, który opiekując się swoim niepełnosprawnym synem oszczędza Państwu koszty jego utrzymania. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1518 ze zm., dalej u.ś.r.). Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W dokumentacji zgromadzonej w sprawie znajduje się oświadczenie odwołującego z dnia 11.10.2017 r. potwierdzające fakt pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy przyznanej w 1988 r. Cytowany wyżej przepis art. 17 ust. 5 w sposób jednoznaczny wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji posiadania przez osobę sprawującą opiekę prawa do renty. Chęć poprawy bytowej niepełnosprawnego nie może zatem w zaistniałej sytuacji być przesłanką do przyznania wnioskowanego świadczenia. Przepisy art. 17 u.ś.r. w ust. 1-5 ustalają generalną zasadę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W jego poszczególnych jednostkach redakcyjnych ustawodawca szczegółowo wskazał tryb i określił zasady zobowiązujące organy do ich stosowania. Z kolei art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy wyraźnie wskazuje, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do m.in. renty. Z unormowania zawartego w art. 17 ustawy jednoznacznie wynika, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, poza wypełnieniem przesłanek podmiotowych, muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki natury przedmiotowej. Pierwsza z nich ma charakter pozytywny i polega, co do zasady, albo na niepodejmowaniu, albo na rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą uprawnioną (art. 17 ust. 1). Druga zaś ma charakter negatywny, a mianowicie świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) lub b). Przepis art. 17 u.ś.r. stanowi zatem zamkniętą regulację normującą możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z tego względu nie można prawa do niego wywodzić z innych niż wskazanych w treści tego przepisu zdarzeń i sytuacji, ani z innych ustaw. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby zanegowanie zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, wymagającej przestrzegania prawa zarówno przez obywateli, jak i organy administracji. Gdyby bowiem ustawodawca, mając na względzie rozwiązanie systemowe pomocy publicznej, przewidywał możliwość wyboru pomiędzy świadczeniem, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) bądź b) u.ś.r., a świadczeniem pielęgnacyjnym, dałby temu niewątpliwie wyraz w przepisach ustawy. W ocenie Sądu organy – pomimo niewątpliwie trudnej sytuacji życiowej skarżącego – trafnie zgodnie z obowiązującym aktualnie prawem odmówiły przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Kontrolowana decyzja nie ma bowiem charakteru uznaniowego w związku z czym organy nie miały żadnego luzu decyzyjnego i ściśle musiały kierować się powyższymi przepisami prawa. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.