II SA/Kr 322/18
WyrokWSA w Krakowie2018-05-23
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Mirosław Bator, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze, zadaszenie, murek, przegrody, pomieszczenie sanitarne i posadzkę, wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli część elementów (np. zadaszenie) została wcześniej zalegalizowana lub mogłaby być zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ze względu na powierzchnię lub charakter (np. wiata)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozbudowa budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze, zadaszenie, murek, przegrody, pomieszczenie sanitarne i posadzkę, wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Nawet jeśli część elementów mogłaby być zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (np. jako wiata lub ze względu na powierzchnię), całość wykonanych prac należy traktować jako rozbudowę obiektu budowlanego, która wymagała pozwolenia. Wobec braku przedłożenia wymaganych dokumentów legalizacyjnych, organ prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę.Stan faktyczny
Skarżąca S. K. kwestionowała decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowy budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze, zadaszenie, murek, przegrody, pomieszczenie sanitarne i posadzkę. Organ I instancji wstrzymał roboty i zobowiązał do dostarczenia dokumentów legalizacyjnych. Po ich niedostarczeniu, wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego, wymiarów i kwalifikacji budowy (twierdząc, że jest to wiata), a także niezastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Krystyna Daniel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Sygn. akt II SA/Kr [...]
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 maja 2015 r. (PINB-7355/105/19/14) na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na działce nr [...] w K. oraz zobowiązał właściciela nieruchomości i inwestora robót S. K. do dostarczenia w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r. następujących dokumentów:
- zaświadczenia Burmistrza [...] i Gminy K. o zgodności rozbudowy budynku garażowego o pomieszczenie gospodarcze (o wym. ok. 4,65 m x 8,00 m i wysokości ok. 2,9 m) zlokalizowanej pomiędzy budynkiem garażowym, a budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. [...], na dz. nr [...] w K. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego);
- w przypadku zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego) do dostarczenia opracowania czterech egzemplarzy projektu budowlanego dla dokonanej rozbudowy wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzone przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania (kopie uprawnień, zaświadczenia o przynależności do Izby Architektów lub Inżynierów Budownictwa oraz ubezpieczenia OC, należy dołączyć do opracowania); oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ poinformował nadto, że w przypadku przedłożenia ww. dokumentów zgodnie z art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w drodze odrębnego postanowienia zostanie ustalona wysokość opłaty legalizacyjnej, która w przedmiotowym wypadku będzie wynosić [...] zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych). W przypadku niedostarczenia wymaganych dokumentów (art. 48 ust. 4. Ustawy Prawo budowlane), jak również w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane) organ nadzoru budowlanego, zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wyda decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia 19 stycznia 2017 r. (PINB-7355/105/19/14), na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 443) o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw oraz art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255) o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców w zw. z art. 123 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] ziemskiego w K. nakazał właścicielowi działki nr [...] w K. S. K. rozbiórkę rozbudowy budynku o wym. ok 4,65 m x 8,00 m i wysokości ok. 2,90 m (o pow. zabudowy 37,2 m2) zlokalizowanego pomiędzy budynkiem garażowym, a budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. [...], na dz. nr [...] w m. K., gm. K., na którą składa się:
• mur wys. 2,2 m, gr. 20 cm, długości 2,1 m + 0,4 m z pustaka, zlokalizowanego od strony zachodniej obiektu;
• mur wys. 2,2 m, gr. 30 cm, długości 5,5m z pustaka szalunkowego zazbrojonego i zalanego betonem, zlokalizowanego od strony dz. [...] wraz z ławą fundamentową;
• mur wys. 2,2 m, gr. 30 cm, długości 8,0m z pustaka szalunkowego zazbrojonego i zalanego betonem, zlokalizowanego od strony dz. [...] wraz z ławą fundamentową;
• zadaszenie o konstrukcji stalowej pokryte pleksiglasem o wym. 1,0 m x 8,0m zamocowane do muru od strony dz. [...] wraz z orynnowaniem;
• dwie przegrody o konstrukcji stalowej pokryte pleksiglasem w kształcie trójkątów od strony wschodniej i zachodniej obiektu na wysokość ok. 2,4m;
• wydzielone płytami OSB pomieszczenie higieniczno-sanitarne;
• posadzka z kostki brukowej pow. 37m2;
• brama stalowo-drewniana długości 3,45 m i wysokości ok. 2,2 m składająca się z dwóch paneli składanych, zlokalizowana od strony zachodniej obiektu.
Organ wskazał, że do rozbiórki należy przystąpić niezwłocznie z chwilą, gdy niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Organ I instancji wskazał, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest zbadanie legalności wykonanych robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku garażowo-gospodarczo-usługowego o pomieszczenie gospodarcze (o wym. ok. 4,65 m x 8,00m i wysokości ok. 2,9 m) zlokalizowane pomiędzy budynkiem garażowo-usługowym, a budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. [...], na dz. nr [...] w m. K., gm. K..
Ustalono, że ostateczną decyzją z dnia 29 października 2005 r. ([...]) zalegalizowano zadaszenie umocowane w ścianie budynku gospodarczego położonego na dz. [...] w K.. Ustalono również, że właścicielem dz. nr [...] w K. jest S. K., natomiast współwłaścicielami dz. nr [...] są S. K., A. M. i R. M..
Z oświadczeń J. K. wynika, że budynek murowany z pustaków, parterowy z dachem dwuspadowym, pokrytym onduliną powstał w latach [...] w. Budynek był użytkowany jako garaż dwustanowiskowy; mur od strony dz. [...] powstał razem z budynkiem garażowym; przed 1 stycznia 1995 r. pomiędzy budynkiem garażu, a budynkiem mieszkalnym powstało zadaszenie; budynek garażowy w 1991 r. zaczął być użytkowany (w części południowej) jako serwis rowerowy; ok. 2000 r. działkę rozgraniczono, a po 2000 r. powstało ogrodzenie od strony dz. [...] wraz z daszkiem (markizą). Na działce w latach 2000-2001 wybudowano mur ogrodzeniowy o wysokości ok. 2 m (od strony dz. [...]), którego pokrycie wykonano z PCV przeźroczystego; wody opadowe odprowadzono do kanalizacji; po 2000 r. zamontowano do ogrodzenia bramę. Teren pomiędzy budynkiem garażowym, a budynkiem mieszkalnym w latach 70-tych został utwardzony tłuczniem. Po dacie 30 sierpnia 2005 r. zostały wykonane następujące roboty budowlane: zadaszenie zamocowane do muru ogrodzeniowego, zlokalizowane od strony budynku mieszkalnego ("markiza"); murek obłożony płytami klinkierowymi z otworem wypełnionym luksferami długości 2,08 m i wysokości 2,2 m; przegrody w kształcie trójkątów z kształtownika i pleksiglasu falistego od strony wschodniej i zachodniej na wysokość ok. 2,4 m; powierzchnię pomiędzy budynkiem garażowym i murem od strony budynku mieszkalnego; daszek od strony budynku mieszkalnego orynnowano, a z budynku garażowego wyprowadzono przewód elektryczny podwieszony do konstrukcji sufitowej do dwóch lamp oświetleniowych; w tylnej części (przy granicy z dz. [...]) zlokalizowano wydzielone płytami OSB pomieszczenie higieniczno-sanitarne (muszla klozetowa, umywalka); na ścianie budynku garażowego zlokalizowano dwa gniazdka i przełącznik (gniazdka na ścianie budynku i przełącznik do oświetlenia zewnętrznego istniały przed 1 stycznia 1995 r.). Z oświadczeń tych wynika nadto, ze inwestorem robót budowlanych była właścicielka działki S. K., a roboty wykonane po 30 sierpnia 2005 r. nie zostały zgłoszone do organu architektoniczno-budowlanego. Inwestor nie uzyskał również pozwolenia na budowę.
Nadto z Wydziału Gospodarowania Mieniem i Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w K. uzyskano informację, że w latach 1996-2003 nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę ani nie zostało przyjęte zgłoszenie robót budowlanych na dz. nr [...] w K..
W trakcie oględzin ustalono, że w narożu muru zlokalizowano bramę stalowo-drewnianą składaną, pełniącą podwójną funkcję, umożliwiającą odgrodzenie od dz. [...] oraz umożliwiającą zamknięcie na kłódkę powstałego pomieszczenia pod zadaszeniem, w którym znajdowało się kilka rowerów, dwa pojemniki cylindryczne, łopaty, grabki, drabiny, parę płyt OSB. Przedmiotowy mur wykonany został z pustaka szalunkowego zalanego betonem po uprzednim zazbrojeniu, ma wysokość ok. 2,2 m i grubość 30 cm; pod murem postawiono ławkę fundamentową zbrojoną, daszki z kątowników stalowych, przekrycie pleksiglas falisty. Umywalkę i sedes podłączono bezpośrednio do starej studzienki kanalizacyjnej. Podobnie woda z daszków za pośrednictwem rury została wpięta do starej studzienki kanalizacyjnej .
Z oświadczeń A. M. wynika, że mur pomiędzy budynkiem garażowym, a budynkiem mieszkalnym został wzniesiony w latach 2005-2006. Tymczasem z oświadczeń K. K. inspektor PINB wynika, że w dniu przeprowadzenia oględzin na dz. [...] w K. tj. w dniu 30 sierpnia 2005 r. (w sprawie zakończonej decyzją z dnia 29 grudnia 2005 r.) mur ogrodzeniowy w granicy działek nr [...] i [...] pomiędzy budynkiem mieszkalnym nr [...] a budynkiem gospodarczym nie istniał.
W konsekwencji organ przyjął, że budowa przedmiotowego obiektu została zrealizowana po 2000 r., zatem w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) . Późniejsze zmiany, według organu nie miały wpływu na tryb postępowania i zasadność wydanych rozstrzygnięć. Przedmiotowe roboty budowlane (ze względu na wykorzystanie istniejącej ściany i umocowanego do niej zadaszenia) zakwalifikowano zaś jako rozbudowę budynku garażowo-gospodarczo-usługowego na dz. nr [...] w m. K. (por. II SA/Bd [...]).
Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.) wszelkie "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Wyjątki od tej zasady zawierają art. 29-31 Prawa budowlanego, który wylicza w sposób enumeratywny rodzaje budów oraz innych robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. [...] obiektów zawarty w tym przepisie ma charakter zamknięty, co oznacza, że tylko wymienione w nim roboty budowlane i obiekty budowlane mogą być wybudowane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Dodał, że przepisy art. 29-31 Prawa budowlanego nie zwalniały inwestora od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę /rozbudowę obiektu budowlanego. Skoro przedmiotowy budynek rozbudowano bez wymaganego pozwolenia na budowę, w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 48 Prawa budowlanego. Z kolei zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane: "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50 a oraz art. 51". W związku z powyższym obowiązek wykonania niniejszego postanowienia został nałożony na inwestora i właściciela nieruchomości.
Zobowiązana nie przedłożyła jednak wymaganych postanowieniem nr [...] z dnia 15 maja 2015 r. dokumentów, co nie pozwala organowi nadzoru budowlanego na ustalenie, czy w tym konkretnym wypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania.
Od ww. decyzji S. K. złożyła odwołanie, zarzucając decyzji nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego; błędne ustalenie wymiarów i kwalifikacji budowy (w rzeczywistości jest to wiata, bowiem nie posiada trwałej ściany zamykającej-istnieją trzy ściany); błędne zdefiniowanie ścian wygradzających, które w rzeczywistości są murami granicznymi, a ich wysokość wynosi 2 m, a nie jak podano w decyzji 2, 2 m.; błędne obliczenie powierzchni obiektu, który wynosi nie 37,2 m2, a 34,2 m2. Podniesiono nadto, że ściana od strony północnej z przymocowanym do niej zadaszeniem istnieje legalnie, a zatem nie może być przedmiotem rozbiórki, zaś wybrukowanie powierzchni terenu wskazanego do rozbiórki nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa budowlanego. Wedle odwołującej się błędne jest również stwierdzenie dotyczące bramy stalowo-drewnianej, która nie stanowi części obiektu objętego nakazem rozbiórki, lecz jest bramą zamykającą wjazd na posesję.
Decyzją z dnia 14 grudnia 2017 r. (WOB.7721.180.2017.PCIE) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 104 kpa, 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, co następuje:
W niniejszej sprawie zastosowanie znalazły przepisy art. 48 pr. budowlanego w brzmieniu po nowelizacji, co powoduje, że należy dokonać ponownej analizy wymaganych zezwoleń dla wykonania obiektu będącego przedmiotem niniejszej sprawy, w odniesieniu do przepisów art. 29 i art. 30 prawa budowlanego.
Stosowanie trybu naprawczego odnośnie samowoli budowlanej, określonego w art. 48 ust 1 u.p.b. winno mieć miejsce w przypadku wybudowanego lub będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części. Jednym z warunków koniecznych, jakie muszą zostać spełnione by zastosowanie mógł mieć wspomniany artykuł jest zaistnienie budowy w rozumieniu przepisów ustawy prawo budowlane, czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, odbudowę, rozbudowę czy też jego nadbudowę.
W rezultacie dokonanych w dniu 12 września 2013 r. czynności kontrolnych, a także przeprowadzonych w dniu 27 lutego 2015 r. oględzin organ I instancji ustalił, iż wykonane roboty budowlane zakwalifikowane winny być jako "rozbudowa", o której mowa w art. 3 pkt 6 ustawy. Ustalono również, że inwestorem powyższych robót budowlanych była właścicielka przedmiotowej nieruchomości S. K..
W myśl przepisów prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji jak i obecnie) rozbudowa, odbudowa, nadbudowa, a także przebudowa stanowią roboty budowlane, które stosownie do art. 28 ust. 1 tej ustawy można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skutkiem niedopełnienia przez Inwestora obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę było wdrożenie trybu określonego w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego oraz nałożenie na inwestora S. K. obowiązku przedłożenia w określonym terminie wymaganych w art. 48 ust.3 p.b. dokumentów.
Zobowiązana nie przedłożyła kompletu wymaganych w w/w postanowieniu dokumentów, a tylko przedłożenie kompletu dokumentów upoważnia organ do podjęcia dalszych kroków legalizacyjnych.
Odnośnie zarzutów zawartych w odwołaniu wskazać należy, że zgodnie z ustawową definicją przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Z kolei przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych -oraz posiada fundamenty i dach. Podstawowymi cechami budynku jest również wydzielenie przestrzeni wewnętrznej (jednego lub wielu pomieszczeń) stosownie do jej przeznaczenia, odpowiadającej wymaganiom użytkowym oraz wykonanie odpowiedniej, ze względu na trwałość i bezpieczeństwo konstrukcji nośnej. Zatem budynkiem jest obiekt budowlany zawierający przestrzeń wewnętrzną lub pomieszczenie wydzielone z otaczającej przestrzeni w sposób odpowiedni do przeznaczenia jego całości lub części, posadowiony na gruncie budowlanym w sposób zapewniający jego stateczność, posiadający odpowiednią konstrukcję budowlaną i pokrycie (dach)
W świetle powyższego obiekt budowlany istniejący na działce nr [...] w K. wraz z rozbudowaną częścią o wymiarach 4,65 m x 8,00 m będącą przedmiotem niniejszego postępowania stanowi w myśl w/w przepisów budynek, gdyż posiada przegrody budowlane i dach, a także fundament w postaci kostki betonowej (w części rozbudowanej) gwarantujący jego stabilność i trwałość. Fundament jest to bowiem element konstrukcyjny przenoszący obciążenia z innych elementów konstrukcyjnych takich jak ściany i dach bezpośrednio na grunt.
Wskazać również należy, że decyzja MWINB w K. z dnia 29 grudnia 2005 r. dotyczyła wyłącznie zadaszenia budynku na działce nr [...] w K., a nie ścian czy innych elementów konstrukcyjnych przedmiotowej rozbudowy.
Na powyższe rozstrzygnięcie S. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjcie, że znajdujący się na posesji numer [...] budynek ma powierzchnię 37,2 m2, podczas gdy ma on powierzchnię mniejszą niż 35 m2; przyjęcie, że przedmiotowy budynek ma kształt trapezu, a nie prostokąta; posiada dach w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Nadto zarzucono rażące naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, polegające na niezastosowaniu przedmiotowej normy i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o umorzenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego doprowadziłoby do umorzenia postępowania z uwagi na fakt, że przedmiotowy budynek usytuowany na posesji numer [...] nie jest budynkiem w świetle art. 3 pkt 2 ustawy prawo budowlane, albowiem nie posiada dachu, tylko pleksiglasowe zadaszenie, a jego powierzchnia jest mniejsza niż 35 m2, co z kolei oznacza, że budowa (rozbudowa) takiego budynku nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. [...]) oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. [...]). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.
Wynik przeprowadzonej według wyżej określonych reguł kontroli zaskarżonej decyzji jest pozytywny.
W pierwszej kolejności wskazać należy, ze postępowanie administracyjne wszczęte zostało przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (DZ.U.[...]). Ustawą tą zmieniono szereg przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w tym zawarty w art. 29 katalog obiektów, których budowa zwolniona jest z uzyskania pozwolenia na budowę. Zmiana tego jednak przepisu nie miała znaczenia dla rozpoznawanej sprawy.
Po pierwsze, stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r., zasadą jest, że w sprawach, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 5 (Prawo budowalne), wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wyjątek od tej zasady przewidziano w ustępie 2 art. 26, zgodnie z którym w sprawach, o których mowa w art. art. 36a, 48 i 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. art. 36a, 48 i 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Powyższy przepis odnosi się wyłącznie do nowej treści art. 48 i 49b, nie zaś do kwalifikacji obiektów na mocy art. 29 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu po nowelizacji. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie wskazuje się, że naruszenia ustawy Prawo budowlane powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od likwidacji jej skutków (por. wyroki NSA z 2 grudnia 2010 r. II OSK [...] oraz uchwałę NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS [...]). Należy więc odróżnić dokonywanie kwalifikacji samowoli budowalnej od usuwania jej skutków.
Po wtóre obiekt będący przedmiotem postępowania nie odpowiada żadnemu z wymienionych w katalogu zawartym w art. 29 ust. 1 w brzmieniu zarówno przed, jak i po wejściu w życie w/w nowelizacji ustawy Prawo budowlane.
Wbrew przekonaniu skarżącej dla prawidłowego zakwalifikowania obiektu, jako zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, sama powierzchnia ma znaczenie drugorzędne. Znaczenie podstawowe ma charakter danego obiektu. I tak ustawa wymienia, jako niewymagające pozwolenia na budowę, "obiekty gospodarcze związane z produkcją rolną...", "wolno stojące parterowe budynki gospodarcze....", wolno stojące budynki rekreacjo indywidualnej...", "wiaty...."- dookreślając te obiekty także innymi cechami, w tym maksymalną powierzchnią. Obiekt będący przedmiotem postępowania nie jest obiektem związanym z produkcją rolną, nie jest obiektem wolno stojącym i nie jest wiatą. Nie jest też żadnym innym obiektem wymienionym w art. 29. Podkreślić zaś należy, że stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Oznacza to, że zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jest wyjątkiem od zasady i jako takie, nie może być stosowane szerzej, niż w ściśle określonych przez przepis, granicach. Jeśliby nawet powierzchnia przedmiotowego obiektu nie była większa od 35 m2, to i tak nie mógłby on zostać zaliczony do katalogu z art. 29 ust. 1.
Stwierdzić należy, że inwestor, wykonując kolejno - z pozoru tylko mające pełnić "odrębne" role roboty budowlane, w rzeczywistości dokonał rozbudowy istniejącego budynku o część funkcjonalnie i rzeczowo powiązaną. Powstały w ten sposób obiekt - co zostało wykazane (por. fotografie, protokoły oględzin) - funkcjonuje i jest użytkowany jako całość, wraz ze wszystkimi jego elementami tj. ścianami, dachem, sanitariatem itp. W tej sytuacji zupełnie bez znaczenia musi pozostać podnoszona okoliczność, że brama zamykająca obiekt może także pełnić rolę bramy w ogrodzeniu, że ściana obiektu może pełnić rolę części ogrodzenia, a posadzka może pełnić rolę "utwardzenia" terenu. Bez znaczenia jest też to, że dach wykonano z pleksi, skoro dach ten oparty jest na odpowiedniej konstrukcji i zamyka całą przestrzeń nad wydzieloną, zamkniętą przestrzenią.
Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone poprawnie. Przedmiot postępowania został poddany oględzinom, sporządzono szczegółowy szkic, szereg fotografii i dokładny opis istniejącego stanu. Ustalenia faktyczne co do zakresu i czasu wykonania poszczególnych robót oparto zasadniczo na oświadczeniach pełnomocnika skarżącej.
W samym rozstrzygnięciu szczegółowo opisano podlegające rozbiórce części składowe obiektu w nawiązaniu do prawidłowo ustalonych okoliczności sprawy i w celu zapewnienia efektywnego wykonania decyzji. W rozstrzygnięciu tym nie wymieniono tej części zadaszenia, która decyzją nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego ziemskiego w K. z dnia 29 grudnia 2005 r. została "zalegalizowana". Zwrócić przy tym trzeba uwagę, że przedmiotem nakazu nie jest ściana, do której przymocowana jest "zalegalizowana" część dachu (por. szkice).
Ostatecznie stwierdzić trzeba, że organ prawidłowo uznał, że budowa obiektu będącego przedmiotem postępowania wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec stwierdzonej samowoli prawidłowo organ nadzoru zastosował przepis art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wydając postanowienie z dnia 15 maja 2015 r. Skoro zaś inwestor, nawet w przedłużonym terminie, nie wykonał obowiązków, organ zastosował rygor, o którym mowa w art. 48 ust. 1.
Wobec powyższego skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ppsa, należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło