II OSK 1610/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-24

Skład orzekający: Barbara Adamiak, Zofia Flasińska, Sławomir Pauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji potwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego, wydana z powodu rażącego naruszenia prawa, może być oparta na błędnym zastosowaniu art. 34 ust. 2 Konstytucji RP, który nie dotyczy kwestii nabycia obywatelstwa?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił decyzję Wojewody jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że art. 34 ust. 2 Konstytucji RP, dotyczący niezrzekania się obywatelstwa, nie miał zastosowania w sprawie, która dotyczyła ustalenia jego nabycia. Rażące naruszenie prawa obejmuje nie tylko zastosowanie niewłaściwej normy, ale także brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z normą materialnoprawną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność wcześniejszej decyzji potwierdzającej posiadanie przez skarżącą obywatelstwa polskiego. Wojewoda oparł swoją decyzję na art. 2 i art. 55 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, uznając, że skarżąca nabyła obywatelstwo polskie na podstawie przepisów obowiązujących w chwili jej urodzenia (1972 r.), w tym Konwencji z 1965 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącej na decyzję Ministra, podzielając stanowisko Ministra o rażącym naruszeniu prawa przez Wojewodę. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów K.p.a. i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 maja 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: asystent sędziego Aneta Kolarz - Kucięba po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej O. Y. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2683/15 w sprawie ze skargi O. Y. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrzych z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2683/15 oddalił skargę O. Y. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] 2015 r. nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] 2014 r. nr [...], potwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że podstawą wydania decyzji przez Wojewodę był art. 2 w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r. poz. 161 z późn. zm.). Zdaniem Sądu I instancji, na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim możliwe jest wydanie czterech rodzajów rozstrzygnięć, tj. potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, potwierdzenie utraty obywatelstwa polskiego, odmowa potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego oraz odmowa potwierdzenia utraty obywatelstwa polskiego. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny. Sąd I instancji wskazał, że bezsporne w sprawie jest, że skarżąca urodziła się w dniu [...] 1972 r. w m. O. (Ukraina) jako córka [...] z d. Ł. (obywatelki polskiej) oraz [...] (obywatela ukraińskiego, a wcześniej ZSRR). Podstawę wydania przez Wojewodę decyzji stanowił art. 2 ustawy o obywatelstwie, z którego wynika, że w dniu wejścia w życie ustawy obywatelami polskimi są osoby, które posiadają obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów. Dotychczasowymi przepisami, obowiązującymi w chwili narodzin skarżącej, tj. w 1972 r., były przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim [(Dz. U. z 1962 r. Nr 10 poz. 49 z późn. zm.) i normy umowy międzynarodowej, tj. Konwencji w sprawie zapobiegania powstawaniu przypadków podwójnego obywatelstwa podpisanej w dniu 31 marca 1965 r. [(Dz. U. z 1966 r. Nr 4, poz. 19 z późn. zm.). Do oceny, czy skarżąca nabyła w dniu urodzin obywatelstwo polskie, zdaniem Sądu I instancji konieczne było ich zastosowanie, jako, że dla ustalenia podstawy nabycia i utraty obywatelstwa polskiego zawsze miarodajne są przepisy obowiązujące w chwili zdarzenia lub czynności, na skutek których nastąpiło nabycie lub utrata obywatelstwa z mocy prawa lub decyzji właściwego organu. Z ustawy o obywatelstwie z 1962 r., z art. 6 ust. 1 wynikało, że dziecko rodziców, z których jedno jest obywatelem polskim, drugie zaś obywatelem innego państwa, nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie. Jednakże rodzice w oświadczeniu złożonym zgodnie przed właściwym organem w ciągu trzech miesięcy od dnia urodzenia się dziecka mogą wybrać dla niego obywatelstwo państwa obcego, którego obywatelem jest jedno z rodziców, jeżeli według prawa tego państwa dziecko nabywa jego obywatelstwo. Przepis ten został zmodyfikowany treścią ww. Konwencji, która została ratyfikowana przez Radę Państwa w dniu 29 czerwca 1965 r. i weszła w życie po upływie 30 dni od dnia wymiany dokumentów ratyfikacyjnych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 Konwencji rodzice, z których jedno posiada obywatelstwo jednej z Umawiających się Stron, drugie zaś obywatelstwo drugiej Umawiającej się Strony, mogą w drodze porozumienia wybrać dla dziecka urodzonego po wejściu w życie niniejszej Konwencji obywatelstwo jednej z Umawiających się Stron. Wyboru obywatelstwa dla dziecka rodzice dokonują przez złożenie w ciągu trzech miesięcy od dnia urodzenia się dziecka zgodnego oświadczenia w dwóch egzemplarzach przed właściwym organem tej Umawiającej się Strony, której obywatelstwo dla dziecka wybierają (ust. 2). W przypadku braku zgodnego oświadczenia rodziców o wyborze obywatelstwa dla dziecka będzie ono posiadać wyłącznie obywatelstwo tej Umawiającej się Strony, na której terytorium urodziło się (ust. 4). W związku z ratyfikacją przez Polskę Konwencji, jej przepisy znajdują zastosowanie w sprawie. Konieczność stosowania przepisów Konwencji wynikała z faktu, że stała się ona, w momencie ratyfikacji, częścią polskiego porządku prawnego, zgodnie z koncepcją monizmu stosowania norm prawa międzynarodowego. Przyjęcie tej koncepcji wynikało z faktu, że obowiązująca ówcześnie Konstytucja z 1952 r. nie zawierała katalogu źródeł prawa ani ich hierarchii (jak to ma miejsce w obecnie obowiązującej Konstytucji z 1997 r., art. 89). W ocenie doktryny prawa międzynarodowego normy międzynarodowe, przyjmowane z chwilą ich ratyfikacji do polskiego porządku prawnego, obowiązywały w prawie krajowym z mocy własnej, bez konieczności ich transformacji. Dotyczyło to norm samowykonalnych, które mogły być bezpośrednio stosowane przez sądy i organy administracji publicznej. Zatem art. 1 Konwencji mógł być bezpośrednio stosowany. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Minister słusznie zauważył, że Wojewoda, wydając przedmiotową decyzję, pominął fakt, iż skarżąca urodziła się w czasie obowiązywania Konwencji i do oceny nabycia przez skarżącą obywatelstwa polskiego zastosowanie znajdowały i jej regulacje. W zgromadzonych aktach administracyjnych brak jest dowodu na złożenie przez rodziców skarżącej, wymienionego w Konwencji, oświadczenia o wyborze dla niej obywatelstwa. Oznacza to, że organ wydający decyzję z dnia [...] 2014 r. zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii ewentualnego złożenia przez rodziców skarżącej zgodnego oświadczenia o wyborze dla dziecka obywatelstwa polskiego, co dowodzi oczywistemu, czyli rażącemu naruszeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jak i zasad postępowania dowodowego (w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.). I dalej doszło do rażącego naruszenia powyższych przepisów prawa materialnego, z racji uznania, że na podstawie dotychczasowych przepisów skarżąca nabyła i posiadała obywatelstwo polskie w dniu wejścia w życie ustawy o obywatelstwie polskim z 2009 r. (art. 2) i ze względu na wydanie rozstrzygnięcia, którego art. 55 ust. 1 ww. ustawy nie przewiduje, czyli spoza katalogu czterech rodzajów rozstrzygnięć, o których była mowa wcześniej. Powyższe dowodzi zaistnieniu oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym, a jej rozstrzygnięciem. W takiej sytuacji, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skoro skarżąca urodziła się na terytorium ZSRR to z dniem urodzin nabyła obywatelstwo rosyjskie (obecnie ukraińskie). Jeżeli skarżąca nie była obywatelem Polski, nie mogła znaleźć zastosowania w stosunku do niej wynikająca z art. 34 ust. 2 Konstytucji, tj. z zasady względnej niezbywalności obywatelstwa polskiego, ochrona, na którą się powołuje. W ocenie Sądu I instancji, Minister w sposób przekonywujący uzasadnił uznanie decyzji Wojewody z dnia [...] 2014 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Sąd I instancji nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, iż użyte przez Wojewodę w decyzji sformułowanie "stwierdza" można było zastąpić, w trybie rektyfikacyjnym z art. 113 § 1 K.p.a., wyrazem "potwierdza" i w ten sposób dokonać sprostowania w/w decyzji. Zdaniem skarżącej, Minister stwierdzając z urzędu nieważność decyzji Wojewody dał wyraz dążeniu organów do naprawienia w ten sposób naruszenia, bez względu na doniosłość decyzji o potwierdzeniu posiadania obywatelstwa polskiego dla skarżącej. Sąd I instancji wskazał, w powołaniu na definicję zawartą w Słowniku Języka Polskiego słowo "stwierdzać" oznacza 1) przekonać się o czymś, uznać coś za pewne albo 2) powiedzieć coś stanowczo i z przekonaniem, natomiast słowo "potwierdzać" - 1) stwierdzić lub poświadczyć prawdziwość, wiarygodność albo istnienie czegoś, albo 2) zgodzić się na coś, przyznać komuś rację. Wynika z tego, że już na poziomie językowym, semantycznym, sprostowanie decyzji Wojewody w sposób, w jaki proponuje skarżąca, byłoby niemożliwe, gdyż znaczenia obu wskazanych słów różnią się - "stwierdzanie" dotyczy jedynie uznania danego stanu faktycznego za istniejący, "potwierdzanie" oznacza poświadczenie czegoś, uznanie jego istnienia, a zatem ma charakter kreujący, konstytutywny, a nie jedynie opisowy, deklaratoryjny. Takie działanie byłoby sprzeczne z istotą postępowań rektyfikacyjnych, których celem jest prostowanie błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w wydanych decyzjach (art. 113 § 1 K.p.a.). Wobec braku wniesienia odwołania, decyzja Wojewody z [...] 2014 r. stała się ostateczna i nie podlegała wzruszeniu w zwyczajnym trybie postępowania. W związku z tym, jedynym środkiem, jakim mógł posłużyć się Minister w tej sytuacji było usunięcie z obrotu prawnego decyzji Wojewody w trybie nadzwyczajnym, uregulowanym w art. 156 K.p.a. Minister prawidłowo wywiódł swoją właściwość z art. 157 § 1 K.p.a., jako organ wyższego stopnia wobec wojewody, jak również nadał swojemu rozstrzygnięciu prawidłową formę, tj. wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji (art. 158 § 1 K.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że Minister prawidłowo ocenił, że decyzja Wojewody ze względu na rażące naruszenie prawa podlegała w trybie nadzwyczajnym stwierdzeniu nieważności. Zatem nawet, jeśli z subiektywnego punktu widzenia skarżącej, decyzja ta odpowiadała treści ustawy o obywatelstwie polskim oraz Konstytucji z 1997 r., to ze względu na wady tej decyzji, w sposób oczywisty godzące w zasadę praworządności, należało tę zasadę chronić, nawet kosztem obalenia decyzji ostatecznej. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 18 listopada 1999 r. o wypowiedzeniu, w stosunkach między Rzeczypospolitą Polską a Ukrainą, Konwencji między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie zapobiegania powstawaniu przypadków podwójnego obywatelstwa, podpisanej w Warszawie dnia 31 marca 1965 r., wypowiedzenie następuje z zachowaniem przepisów o wypowiedzeniu, zawartych w Konwencji. Natomiast art. 11 ust. 3 Konwencji stanowi, że "Konwencja niniejsza zawarta jest na czas nieokreślony i zachowuje moc do upływu sześciu miesięcy od dnia wypowiedzenia jej przez jedną z Umawiających się Stron". W związku z tym, że ustawa o wypowiedzeniu konwencji weszła w życie dnia 13 stycznia 2000 r., konwencja przestała obowiązywać w relacjach między Polską a Ukrainą od dnia 14 lipca 2000 r. W związku z tym, Konwencja, od dnia jej ratyfikacji przez właściwy organ (ówcześnie Radę Państwa) do ostatniego dnia okresu wypowiedzenia (13 lipca 2000 r.) była aktem prawnym obowiązującym w naszym porządku prawnym, a co za tym idzie - organy były zobowiązane do jej stosowania, skoro Konwencja obowiązywała w dniu urodzin skarżącej ([...] 1972 r.). Polityczna ocena, co do zasadności stosowania Konwencji w niniejszej sprawie, dokonana przez skarżącą, nie może wpływać negatywnie na jej stosowanie. Konwencja ta to jedna z wielu umów międzynarodowych dotyczących obywatelstwa, a w szczególności - podwójnego obywatelstwa, które Polska podpisała po zakończeniu I oraz II wojny światowej, nie tylko z krajami sąsiednimi. Ze względu na konieczność scalania, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r., ziem podlegających wcześniej różnym porządkom prawnym, jak też na zmianę ustroju i sytuacji geopolitycznej Polski po zakończeniu II wojny światowej, konieczne było uregulowanie kwestii obywatelstwa. Co istotne, w zakresie umów dotyczących podwójnego obywatelstwa, osoby objęte ich przepisami, decydowały o swojej przynależności państwowej na zasadzie pełnej dobrowolności. Kwestia wyboru obywatelstwa była także zgodna z art. 2 ustawy o obywatelstwie z 1962 r., która nie uznawała podwójnego ani wielorakiego obywatelstwa obywateli Polski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. 153, poz. 1270 ze zm.). O. Y. wniosła skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnie przepisu art. 156 §1 pkt. 2 KPA w zw. z art. 34 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że w zakresie dyspozycji art. 156 §1 pkt 2 KPA mieści się rażące naruszenie prawa polegające na błędnym użyciu w treści decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] 2014 roku słowa "stwierdza" w miejsce słowa "potwierdza" oraz wydanie decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy z pominięciem dowodu wynikającym z przepisów Konwencji miedzy Rządem PRL, a Rządem ZSRR w sprawie zapobiegania powstawaniu przypadków podwójnego obywatelstwa z dnia 31.03.1965 r. oraz z pominięciem konstytucyjnej zasady względnej niezbywalności obywatelstwa polskiego i wynikającej z niej zakazu pozbawiania obywatelstwa polskiego, z jednoczesnym powołaniem się na brak ochrony wynikającej z tej zasady z powodu urodzenia się Skarżącej na terytorium ZSRR; 2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnie przepisu art. 113 §1 KPA poprzez przyjęcie, źe w zakresie tego przepisu nie mieści się możliwość sprostowania decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] 2014 roku w zakresie użycia słowa "stwierdza" w miejsce słowa "potwierdza" w sytuacji gdy takie sprostowanie nie prowadziło by do merytorycznej zmiany decyzji; 3. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci przepisów art. 7 i 8 KPA poprzez bezpodstawne przyjęcie przy wydawaniu orzeczenia, iż Skarżąca posiadała obywatelstwo radzieckie (ukraińskie), a nie posiada obywatelstwa polskiego, w sytuacji braku dowodów potwierdzających te okoliczność i oparcia decyzji o niedopuszczalne domniemanie utraty obywatelstwa polskiego; 4. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 61 §1 i 2 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] 2015 roku w sprawie o numerze [...], w sytuacji zgłoszenia takiego wniosku przez Skarżącą, gdy zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarżącej i członków jej najbliższej rodziny. Wskazując na powyższe zarzuty wniosła na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz na podstawie art. 145 §1 pkt. 1) lit. a i c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie w razie braku podstaw do zastosowania art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 34 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie jest zasadny. Artykuł 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego normuje jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnej. Decyzja administracyjna jest wydana z rażącym naruszeniem prawa w przypadku gdy przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie pozostaje w rażącej sprzeczności z normą prawną na podstawie której rozpoznano i rozstrzygnięto sprawę. W skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 34 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Artykuł 34 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi: "Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie" nie ma zastosowania w sprawie, której przedmiotem nie jest pozbawienie obywatelstwa. Artykuł 34 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie miał zatem zastosowania w sprawie. Pominięto regulację art. 34 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Według art. 34 ust. 1 Konstytucji "Obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi. Inne przypadki nabycia obywatelstwa polskiego określa ustawa". W skardze kasacyjnej nie wyprowadzono naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 2 w związku z art. 55 ust. 1 ustawy z 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. 2012 r. poz. 161 ze zm.). Artykuł 2 tej ustawy stanowi, że "W dniu wejścia w życie ustawy obywatelami polskimi są osoby, które posiadają obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów". Artykuł 55 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim reguluje formę prawną potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, stanowiąc, że potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego następuje w formie decyzji administracyjnej. W skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutu naruszenia art. 2 ustawy o obywatelstwie polskim, a ma on podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Zasadnie Sąd wskazał na podstawę materialnoprawną art. 2 w związku z art. 55 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Zasadnie wywiódł o podstawach stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Ś. z [...] 2014 r. nr [...]. Rażące naruszenie prawa, jak wyżej wskazano, to naruszenie normy prawnej nie budzącej wątpliwości interpretacyjnej. Artykuł 2 ustawy o obywatelstwie polskim, stanowiąc, że w dniu wejścia w życie ustawy obywatelami polskimi są osoby, które posiadają obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów wyznaczył hipotetyczny stan faktyczny dla wydania decyzji potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Nie ustalenie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadami ogólnymi ustanowionymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a wyprowadzenie konsekwencji prawnej potwierdzenia obywatelstwa polskiego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, jest rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa obejmuje bowiem zastosowanie normy prawnej i wyprowadzenie na jej podstawie konsekwencji prawnej do stanu faktycznego, który nie odpowiada hipotetycznemu stanowi zapisanemu w tej normie. Zakresem rażącego naruszenia prawa należy zatem objąć też naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przez rozstrzygnięcie sprawy bez podjęcia czynności postępowania wyjaśniającego dla ustalenia, czy w sprawie są podstawy faktyczne do wyprowadzenia konsekwencji prawnych przyjętych w normie prawa materialnego. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie, w której nie ustalono czy skarżąca na podstawie dotychczasowych przepisów posiada obywatelstwo polskie. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W trybie sprostowania nie jest dopuszczalna ingerencja w treść rozstrzygnięcia. W sprawie takie rozstrzygnięcie nie ma przesądzającego znaczenia, skoro doszło przy rozpoznaniu sprawy do rażącego naruszenia art. 2 w związku z art. 55 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 61 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzenie nieważności decyzji, nie kończy postępowania w sprawie merytorycznie nakładając na skarżącą nakazy, o których wywodzono w skardze kasacyjnej jako następstwa prawne zaskarżonej decyzji. Nie jest to zatem naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło