VII SAB/Wa 64/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowlaska Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] w K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta postanawia: odrzucić skargę. , , Pismem z dnia 7 listopada 2017 r. [...] w K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta, dalej jako RPP. Skarżący wniósł o zobowiązanie RPP do rozpatrzenia jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej rozstrzygnięciem z dnia [...] stycznia 2017 r. Ponadto wniósł o stwierdzenie, że RPP dopuścił się bezczynności, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę RPP wniósł wyjaśnił, że pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. stwierdził naruszenie przez stronę skarżącą prawa pacjentki M. W. do ochrony danych zawartych w dokumentacji medycznej, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Ponadto pismem z dnia [...] września 2017 r. stwierdził naruszenie przez Szpital prawa pacjentki M. W. do świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 6 ust. 1 oraz art. 8 ww. ustawy. W dniu 6 lutego 2017 r. oraz 29 września 2017 r. Szpital wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy od w/w pism. Następnie w dniu 19 października 2017 r. do Biura RPP wpłynęło wezwanie strony skarżącej do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei pismem z dnia 26 października RPP poinformował skarżącego, że od pism informujących o stwierdzeniu naruszenia prawa nie przysługuje mu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, informując również, iż w toku postepowania wyjaśniającego nie przysługiwał mu status strony zgodnie z k.p.a. RPP podniósł, iż bezczynność oraz przewlekłość muszą dotyczyć postępowania, które kończy się wydaniem aktu lub podjęciem czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4, 4a bądź wydaniem aktu lub podjęciem czynności, których zakres określa ww. przepis w pkt 9. Dodatkowo, że od stwierdzenia naruszenia prawa podmiotowi udzielającemu świadczeń zdrowotnych nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. RPP wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że nie podlega ona kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga [...] w K. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie może zostać merytorycznie rozpoznana. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017.2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na bezczynność organów w wyżej wymienionych przypadkach. Bezczynność oraz przewlekłość muszą dotyczyć postępowania, które kończy się wydaniem aktu lub podjęciem czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4, 4a bądź wydaniem aktu lub podjęciem czynności, których zakres określa ww. przepis w pkt 9. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że pismo to nie stanowi aktu lub czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a, a zatem tych, składających się na działalność administracji publicznej, które są zaskarżalne i podlegają kontroli sądu administracyjnego. Odnosząc się do tej kategorii należy podnieść, że ustawodawca doprecyzował, iż kontroli sądowoadministracyjnej podlegają wyłącznie te czynności, które mieszczą się w zakresie administracji publicznej i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Charakter wspomnianych zaskarżalnych czynności był przedmiotem zarówno rozważań przedstawicieli doktryny (np. M. Bogusz "Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA" publ. Samorząd Terytorialny 2000, nr 1-2, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005), jak i bogatego orzecznictwa sądowoadministracyjnego (m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 1998 r. sygn. akt II SA 1367/97 publ. ONSA 1998, nr 4, poz. 139, uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2003 r. sygn. akt OPS 4/03, publ. ONSA 2004, nr 1, poz. 8). Na ich tle można przyjąć dodatkowe, obligatoryjne cechy jakimi powinny się charakteryzować wspomniane akty i czynności organu, aby zakwalifikować je do kategorii działań podlegających kontroli sądowej. W szczególności muszą one mieć charakter zewnętrzny i być skierowane do indywidualnego podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie organowi. Jedynie takie akty lub czynności mogą stać się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że objęte skargą pismo RPP z dnia [...] stycznia 2017 r. stwierdzające naruszenie praw pacjentki do świadczeń zdrowotnych nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Podstawą powyższego stwierdzenia jest art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta Dz. U. 2017.1318 ze zm. Zgodnie z tym przepisem po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Rzecznik może skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie praw pacjenta, wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej. W wystąpieniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, Rzecznik formułuje opinie lub wnioski co do sposobu załatwiania sprawy, a także może żądać wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub zastosowania sankcji służbowych (art. 53 ust. 4 ustawy). Stosownie do treści art. 53 ust. 5 ustawy organ, organizacja lub instytucja, do których zostało skierowane wystąpienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, są obowiązane niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku. W przypadku gdy Rzecznik nie podziela tego stanowiska, może zwrócić się do właściwego organu nadrzędnego z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa. Należy podkreślić, że wystąpienie Rzecznika, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawiera rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach adresata wystąpienia, lecz ma jedynie charakter opiniodawczo-wnioskujący. Ustrojowa pozycja RPP sprowadza się do występowania do określonych organów i instytucji z wnioskami lub żądaniami podjęcia określonych czynności lub przeprowadzenia odpowiedniego postępowania w celu ochrony praw pacjenta. Czynności te co do zasady mają charakter postulatywny i nie stanowią aktów lub czynności rozstrzygających o prawach i obowiązkach indywidualnych podmiotów. Dopiero postępowania zainicjowane ww. wnioskami i żądaniami mogą zakończyć się rozstrzygnięciem innych organów, które mogą podlegać zaskarżeniu na zasadach określonych w odrębnych przepisach np. w przypadku sankcji służbowych lub postępowania dyscyplinarnego. Dlatego tego rodzaju, niewiążące inicjatywy procesowe Rzecznika nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, co nie oznacza, że przepisy ustawy nie przewidują możliwości złożenia skargi w określonych postępowaniach prowadzonych przez ten organ jak np. w przypadku prowadzenia postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. Sąd zgadza się ze stanowiskiem RPP, który również stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej na pismo o charakterze informującym, wydane na podstawie art. 53 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. 2017.1318 ze zm.). Niedopuszczalną jest skarga na pismo, które nie rodzi po stronie skarżącego żadnych praw i obowiązków. Tym samym nie ma charakteru aktu administracyjnego. Jak już zostało wskazane zaskarżone stanowisko nie jest decyzją administracyjną, ani zaskarżalnym postanowieniem administracyjnym. Ponadto organ słusznie zauważył, że zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 6 listopada o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy i tylko w przypadku, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego RPP nie stwierdzi naruszenia praw pacjenta. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.