IV SA/Wa 476/18

WyrokWSA w Warszawie2018-04-24

Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Łukasz Krzycki, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który przedstawia wariant alternatywny jedynie poprzez nieznaczne zwiększenie liczby cykli chowu drobiu w stosunku do wariantu podstawowego, spełnia wymogi określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku?
Ratio decidendi
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać analizę co najmniej trzech wariantów (proponowanego, racjonalnego alternatywnego i najkorzystniejszego dla środowiska), przy czym wariantowość nie może mieć charakteru pozornego. Zmiana polegająca jedynie na nieznacznym zwiększeniu liczby cykli chowu drobiu w stosunku do wariantu podstawowego nie stanowi racjonalnego wariantu alternatywnego, a jedynie jego minimalną modyfikację natężenia. W związku z tym, raport nie spełnia wymogów art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, co uzasadnia odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań.
Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na chowie drobiu, budowie zbiorników na gaz płynny i studni głębinowej. Wójt Gminy odmówił wydania decyzji, wskazując na negatywną opinię PPIS, liczne sprzeciwy mieszkańców oraz zbyt bliską odległość do zabudowy mieszkaniowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając jednak, że protesty mieszkańców i obawy o uciążliwości są hipotetyczne, ale zasadne jest stanowisko organu I instancji co do braku racjonalnego wariantu alternatywnego w raporcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedstawiony wariant alternatywny był pozorny i nie spełniał wymogów ustawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2017 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania A. G., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - utrzymało ww decyzję Wójta w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. A. G. wystąpił z wnioskiem o wydania decyzji o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na chowie drobiu brojlera kurzego o obsadzie początkowej 4154 DJP, budowie naziemnych zbiorników do magazynowania gazu płynnego o łącznej pojemności ok. 205 m3 oraz budowie studni głębinowej do poboru wód podziemnych o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3 na godzinę, budowie dróg o nawierzchni twardej o długości ok. 2 km w obrębie projektowanej fermy drobiu na działkach o nr ew. [...],[...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni ok. 22,3 ha w miejscowości [...], gmina [...]. Inwestycja ma obejmować budowę etapową łącznie 18 budynków inwentarskich wraz z instalacjami technologicznymi oraz niezbędną infrastrukturą w dwóch sektorach. Do wniosku inwestor dołączył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który w toku postępowania został uzupełniony w zakresie gospodarki wodno-ściekowej i ochrony wód oraz ochrony przyrody, a także pod kątem przeanalizowania ewentualnych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem i podania sposobów ich złagodzenia. Powyższą decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Wójt Gminy [...] negatywnie rozpoznał powyższy wniosek, odmawiając przedmiotowego ustalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia min. wskazał, że planowane przedsięwzięcie uzyskało negatywną opinię Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. a także pozytywną opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Dokonując oceny stanowisk ww organów współdziałających wskazał, że pozytywne uzgodnienie RDOŚ w [...] nie obliguje organu do wydania pozytywnej decyzji środowiskowej. Podniósł, iż w trakcie trwania postępowania zostało wniesionych przeciwko ww inwestycji wiele sprzeciwów zarówno przez mieszkańców wsi [...] (podpisany przez 63 osoby) jak i mieszkańców wsi [...] (podpisany przez 32 osoby). Mieszkańcy wyrazili kategoryczny sprzeciw wobec jej realizacji, obawiając się negatywnego wpływu inwestycji na ich zdrowie i życie, warunki bytowe (rozprawa administracyjna w dniu [...] lipca 2017r.). W ocenie Wójta, planowana inwestycja przewidziana jest także w zbyt bliskiej odległości do najbliższej zabudowy mieszkaniowej, oddalonej zaledwie o 200 m., co wiąże się z licznymi uciążliwościami, zarówno hałasowymi, jak i odorowymi. Organ I instancji wskazał również, iż przy wydawaniu ww decyzji kierował się zasadą przezorności (art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska), która umożliwia ograniczenie lub zakaz inwestycji mogącej negatywnie oddziaływać na zdrowie i życie ludzi, a także zasadą zrównoważonego rozwoju, ujętą w Konstytucji RP i Traktatach UE, z której wynika obowiązek równoważnego traktowania racji społecznych i ekonomicznych. Oceniając natomiast przedstawione w pkt 7 raportu warianty realizacji inwestycji oraz zaproponowany przez inwestora wariant alternatywny, z uwagi na minimalną różnicę polegającą jedynie na zwiększeniu cykli chowu w stosunku do wariantu podstawowego (6 i 7 cykli), wskazał, iż nie jest on alternatywnym, odrębnym wariantem. Ostatecznie uznał, iż potencjalne zagrożenia wynikające z planowanej inwestycji mogą w sposób negatywny oddziaływać na środowisko, w tym na zdrowie ludzi i ochronę przyrody. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Organu I instancji A. G., działając poprzez swojego profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołanie zarzucając ww decyzji naruszenie: - art. 6, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 , art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie na jakiej podstawie prawnej określonej w przepisach ustawy środowiskowej nastąpiło wydanie decyzji odmownej,; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez gołosłowne, nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym sprawy uznanie negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko; - art. 3 pkt 50 w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez nieuprawnione przyjęcie, że zasada zrównoważonego rozwoju i zasada przezorności zobowiązuje organ do wydania decyzji odmownej w sytuacji, gdy inwestycja spełnia wszystkie wymogi wynikające z wymogów prawa; nie można również opierać wydania decyzji odmownej na fakcie braku regulacji prawnych w zakresie oddziaływań odorowych; - art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż raport zawiera nieprawidłowe określenie wariantu alternatywnego; - art. 16 pkt 2 ustawy o odpadach poprzez jego nieuzasadnione przywołanie w decyzji; - art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu UE, art. 5 Konstytucji RP poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na argumencie niezgodności planowanej inwestycji z w/w przepisami w taki sposób, że ma z nich wynikać zakaz jakichkolwiek inwestycji, które niosą możliwość oddziaływania na środowisko nawet w stopniu ograniczonym i nienaruszającym interesów innych podmiotów; - art. 80 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnione ustalenia organów opiniujących i uzgadniających inwestycję oraz wnioski społeczeństwa. W ocenie pełnomocnika Skarżącego nie wystąpiła żadna z przesłanek warunkujących wydanie decyzji odmownej. Organ pominął okoliczność, iż inwestycja będzie zlokalizowana w odległości ok. 450 m od pojedynczej zagrody, a ponad 2 km od zabudowy zwartej, a odory z ferm pojawiają się kilka dni w roku i ograniczają się do promienia ok. 200 m. Lokalizacja ferm daje gwarancję znikomej uciążliwości dla otoczenia. Z kolei, stosowanie zasady przezorności może dotyczyć inwestycji innowacyjnych, których wpływ jeszcze nie całkiem jest możliwy do zbadania, a ferma kurza do takich nie należy. Inwestorowi który od lat prowadzi podobną działalność nie są także znane zagrożenia życia czy zdrowia ludzkiego, na które powołuje się Wójt. Ponadto, przedstawione w raporcie warianty inwestycji spełniają wymogi ustawowe, spełniają wymogi techniki BAT, a tworzenie sztucznych alternatyw stworzyłoby jedynie pozorną różnicę wariantów. Organ I instancji nie dokonał także należytej oceny stanowisk organów uzgadniających, w tym i negatywnej opinii PPIS. Natomiast pozytywne uzgodnienie RDOŚ jest wiążące dla organu właściwego do wydania decyzji środowiskowej. Decyzja zawiera argumenty nie merytoryczne, a powołane zapisy Konstytucji czy Traktatów są bezpodstawne w sytuacji, gdy klauzule w nich zawarte stosuje się w sytuacji braku regulacji prawnych lub dokonania wykładni systemowej. Samo przedsięwzięcie oraz inwestycje z nią powiązane m.in. wylęgarnia [...] (15 km od [...] ) czy w [...] w nowej ubojni drobiu przyczynia się do zatrudnia ok. 700 osób, a więc przedmiotowa inwestycja będzie miała także pozytywny ekonomiczny wpływ na rozwój okolicznej infrastruktury. W toku postępowania odwoławczego, pismem z dnia [...] września 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - działając na podstawie art. 136 § 1 K.p.a. zleciło Wójtowi Gminy [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w sprawie, w ramach którego organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o wskazaną i brakującą część graficzną wniosku inwestorskiego, wykaz stron postępowania, dowody o dokonanych zawiadomieniach w trybie art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy środowiskowej, a także o części tekstowe i graficzne uchwały ustanawiającej obszar chroniony prawnie na terenie którego znajduje się wskazany teren inwestycyjny, ocenę i analizę opinii PPIS i uzgodnienia RDOŚ, informację odnośnie dowodów na zakwestionowanie realności wariantu alternatywnego wskazanego przez inwestora i dokonanie szczegółowej oceny danych przedłożonych przez inwestora. Organ odwoławczy rozpoznając ww odwołanie ostatecznie uznał, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Wskazał, iż badana decyzja Wójta została wydana w sposób prawidłowy, tj. z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego sprawy i obowiązujących przepisów prawa. Przy czym Samorządowe Kolegium nie podzieliło stanowiska Wójta odnośnie większości przesłanek, tj.: co do faktu wniesionych protestów, które w ocenie organu nie mają znaczenia, gdyż twierdzenia mieszkańców o negatywnym oddziaływaniu inwestycji na środowisko, nie zostało poparte żadnym dowodem. Sprzeciw mieszkańców gminy nie może także stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia gdyż obowiązujące w omawianym zakresie przepisy nie wymagają uzyskania społecznej akceptacji dla ww przedsięwzięcia. Podobnie, zdaniem SKO, hipotetyczne jest twierdzenie Wójta, iż realizacja inwestycji przyczyni się do wzmożonych uciążliwości, w tym o charakterze odorowym czy wzmożonego hałasu. Wskazał, iż ustalenia raportu podnoszą te kwestie; przeprowadzona analiza uciążliwości obiektu dla powietrza wskazuje, iż nie zostaną przekroczone dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w powietrzu (str.130 raportu); podobnie oddziaływania hałasowe, których poziom nie pogorszy w sposób znaczący tzw. ponadnormatywny istniejących warunków akustycznych w środowisku (str.138 raportu). W ocenie Kolegium, rozstrzygnięcie powinno się opierać na jednoznacznie ustalonych faktach, a nie na hipotetycznych przypuszczeniach czy obawach. Podobnie kwestia zbyt bliskiego usytuowania inwestycji względem nieruchomościci ssąsiedzkich nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują bowiem regulacji w tym zakresie, zaś poszczególne parametry inwestycji są określane dopiero w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 lutego 2011 r., II SA/Łd 1150/2010). SKO uznało natomiast za zasadne stanowisko organu I instancji w zakresie braku wariantu alternatywnego planowanego przedsięwzięcia w przedmiotowym raporcie. Raport sporządzony w grudniu 2016 r, zawiera przedstawienie wariantu proponowanego przez Wnioskodawcę (str. 60 raportu), racjonalnego wariantu alternatywnego (str. 62 raportu) i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (str.77 raportu). Jednakże z pkt 7.2 raportu wynika, że alternatywny wariant polegać miałby jedynie na zwiększeniu liczby cykli chowu w stosunku do wariantu podstawowego, tj. z 6 na 7 cykli chowu (po 41 dni każdy) w ciągu roku. Zdaniem SKO przeprowadzona analiza obu tych wariantów wskazuje na minimalne między nimi różnice co powoduje, że przedstawiony wariant alternatywny jest w istocie wariantem pozornym. To z kolei stanowi o naruszeniu art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś., skutkującym nieuwzględnieniem przedmiotowego wniosku. Wobec powyższego, A. G., wystąpił do tut. Sądu na ww decyzję SKO w [...] ze skargą, żądając uchylenia jej w całości i wniósł o zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący wskazał na naruszenie przepisów: - art. 66 ust. 1 pkt 5) i 6) ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (zw. w dalszej części "ustawą ocenową") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym stwierdzeniu, że przedłożony przez Inwestora raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawiera braki w zakresie określenia racjonalnego wariantu alternatywnego, podczas gdy złożony przez inwestora raport zawiera bardzo dokładny opis racjonalnego wariantu alternatywnego; - art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy ocenowej poprzez wydanie decyzji z pominięciem istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy dowodów, tj. postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Organ II instancji pominął fakt, że powyższa okoliczność była przedmiotem analizy Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], który nie miał wątpliwości, że ww wariant alternatywny zasługuje na przyznanie mu przymiotu racjonalności. Ponadto organ administracyjny dokonując samodzielnej oceny wariantu alternatywnego jako niezgodnego z prawem wszedł w kompetencje organu wyspecjalizowanego. Organ nie korzystał przy tym z możliwości dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, a tylko w takiej formie - jak to wynika z orzeczeń sądów administracyjnych - organ ma możliwość zakwestionowania merytorycznej treści raportu; - art. 138 § ł pkt 1 k.p.a. poprzez jego nieuprawnione zastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki, które uzasadniałyby utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż zgodnie z treścią raportu ooś wariant alternatywny przewiduje produkcję drobiu w innej liczbie cykli chowu. Wariant podstawowy przewiduje produkcję w 6 cyklach chowu, natomiast wariant alternatywny w 7 cyklach. Twierdzenie SKO w [...], że różnica pomiędzy tymi wariantami jest pozorna - jest nieuzasadnione. W ocenie Skarżącego bowiem, wariant alternatywny ze względu na większą ilość cykli w roku będzie charakteryzował się większym zużyciem paszy, wody, gazu, środków dezynfekcyjnych itp, Różna będzie również ilość produkowanego obornika, intensywność ruchu pojazdów oraz stopień emisji rocznej, a co za tym idzie - inny będzie zakres oddziaływania przedsięwzięcia. Zdaniem Skarżącego, założeniem ustawodawcy było, aby oba warianty, o których mowa w 66 ust. 1 pkt 5 i 6 uioś, stwarzały możliwość ich realnego wdrożenia. W przedmiotowej sprawie technologia produkcji w ramach wariantu podstawowego odpowiada technologii produkcji wariantu alternatywnego. Gdyby natomiast inwestor wprowadził zmiany w powyższym zakresie, to któraś z technologii nie spełniałaby zaleceń BAT, co samo w sobie by ją dyskwalifikowało. Precyzując wariant alternatywny inwestor wprowadził wobec tego zmiany w zakresie ilości cykli, co przekłada się na faktyczną zmianę większości parametrów. Nadto, używanie przez organ II instancji ogólnikowej argumentacji uniemożliwia w praktyce prowadzenie merytorycznej polemiki z organem. SKO powinno porównać konkretne rozwiązania, a nie w sposób mechaniczny odwoływać się do argumentu o "pozorności" wariantu alternatywnego. Uznał zatem, że bezzasadne kwestionowanie przez SKO w [...] treści raportu - w oparciu o ogólnikowy zarzut pozorności, a bez przeprowadzenia merytorycznej analizy tych wariantów i różnic pomiędzy nimi - stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy ocenowej, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 71 ust. 1 ww ustawy, poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, które umożliwiają wydanie decyzji odpowiadającej treści wniosku skarżącego. Tym bardziej, iż RDOŚ w [...] uznał, że raport ooś spełnia wszystkie warunki, o których mowa w art. 66 ust. 1 ustawy ocenowej, w tym warunki dotyczące sposobu opisu proponowanych przez inwestora wariantów przedsięwzięcia. Skoro wyspecjalizowany w tym zakresie organ - jakim bez wątpienia jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska - nie kwestionował "racjonalności" przedstawionego przez skarżącego wariantu alternatywnego, to tym bardziej ani organ I instancji, ani organ II instancji nie powinien podnosić w tym zakresie jakichkolwiek zarzutów. Gdyby określony w raporcie wariant alternatywny przedsięwzięcia faktycznie nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 66 ust. 1 ustawy, to Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] ma określone w przepisach instrumenty prawne, aby wezwać inwestora do uzupełnienia raportu. RDOŚ nie uznał w przedmiotowej sprawie, aby występowała taka potrzeba. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy [...] nie naruszają prawa. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosków, iż przedmiotowa skarga jako bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym SKO orzekło jako organ odwoławczy, było ustalenie na podstawie art. 71 ust.1 ust.2 pkt 1 i nast. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach środowiskowych, uwarunkowań dla przedsięwzięcia, polegającego na chowie drobiu brojlera kurzego o obsadzie początkowej 4154 DJP, budowie naziemnych zbiorników do magazynowania gazu płynnego o łącznej pojemności ok. 205 m3 oraz budowie studni głębinowej do poboru wód podziemnych o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 10 m3 na godzinę, budowie dróg o nawierzchni twardej o długości ok. 2 km w obrębie projektowanej fermy drobiu na działkach o nr ew. [...],[...],[...],[...] i [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Powierzchnia ww. działek wynosi ok. 22,3 ha. Stosownie do regulacji art. 59 ust. 7 ww. ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; bądź 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.), Postanowienie, o którym mowa w art. 63 właściwy organ wydaje po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i właściwego inspektora sanitarnego (art. 64 u.i.o.ś.). Stosownie natomiast do § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397), które ma zastosowanie w niniejszej sprawie, będąca przedmiotem niniejszego postępowania inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze negatywnie oddziaływać na środowisko dla których istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny na środowisko. W okolicznościach niniejszej sprawy kwestią sporną pozostają ustalenia raportu w zakresie przedstawionych w nim wariantów realizacji przedmiotowej inwestycji, w tym zaproponowany przez inwestora wariant alternatywny. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5 ww ustawy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Z powyższej regulacji wynika, iż w raporcie powinny zostać uwzględnione trzy warianty, tj. proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska. W opisie poszczególnych wariantów powinny być zachowane jednakowe proporcje. Nie jest dopuszczalna sytuacja, w której raport obejmuje przede wszystkim analizę oddziaływania na środowisko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę i marginalnie analizuje pozostałe warianty. Wariantowość przedstawionych w raportach rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego. Taka sytuacja mogłaby wystąpić np. przy wariantach przedsięwzięcia, zakładających jego realizację dokładnie w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia niewiele różniących się od siebie ( vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1779/14). W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie przedstawiono odmiennego od inwestorskiego wariantu alternatywnego, przedstawiony wariant alternatywny jest bowiem tylko minimalnie zmodyfikowanego jedynie o jego natężenie, w postaci zwiększenia cykli chowu drobiu, co zasadniczo rzutowało również na faktyczne i rzetelne ustalenie wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Wskazać należy, że opis wariantów przedsięwzięcia musi znajdować swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym postępowania w ten sposób, aby spełniał wymagania określone w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Wszystkie rzeczywiste i odrębne warianty powinny zawierać analizę oddziaływania na poszczególne elementy środowiska z uwzględnieniem zasady kompleksowości ochrony środowiska określonej w art. 5 p.o.ś. Należy także pamiętać, że uwarunkowania środowiskowe, wbrew stanowisku Skarżącego, nie są jedynymi, które mogą przesądzać o ostatecznym wyborze wariantu przewidzianego do realizacji. Zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju w opisie, a następnie w analizie wariantów należy uwzględnić kwestie: ekonomiczne, społeczne, techniczne, i prawne. W raporcie powinno znaleźć się wskazanie głównych przyczyn dokonanego wyboru wszystkich wariantów, z uwzględnieniem skutków dla środowiska. Każdy z wariantów powinien zawierać opis aspektów środowiska, które mogą być znacząco dotknięte skutkami realizacji przedsięwzięcia, obejmujący w szczególności populację, faunę, florę, glebę, wodę, powietrze, czynniki klimatyczne, aktywa materialne, łącznie z dziedzictwem architektonicznym i archeologicznym, krajobrazem oraz wzajemne relacje pomiędzy powyższymi elementami. Wariantowanie przedsięwzięcia nie może sprowadzać się jedynie do przedstawiania wariantów związanych z minimalną różnicą technologiczną, tak jak w badanej sprawie. Wariantowanie dotyczy w szczególności: odmiennej lokalizacji przedsięwzięcia, stosowania różnych technologii, odpowiednio różnej skali przedsięwzięcia, rozwiązań technicznych, harmonogramu, organizacji prac związanych z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia. Stąd też, przedstawienie tego samego przedsięwzięcia różniącego się wyłącznie mniejszą lub większą skalą hodowli tj w zakresie jednego cyklu chowu w skali roku (wariant inwestora 6 cykli, wariant alternatywny 7 cykli), jako dwa warianty przedsięwzięcia, nie może stanowić podstawy do uznania, że są to dwa rożne warianty inwestycji w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Rację ma organ odwoławczy wskazując, iż inwestor w przedłożonym do akt sprawy raporcie nie przedstawił de facto wariantu alternatywnego planowanego przedsięwzięcia. Raport sporządzony w grudniu 2016r. zawiera bowiem przedstawienie wariantu proponowanego przez Wnioskodawcę (str. 60 raportu), racjonalnego wariantu alternatywnego (str. 62 raportu) i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (str. 77 raportu). Przy czym inwestor uznał, że jego wariant stanowi jednocześnie wariant najkorzystniejszy dla środowiska (str. 77-79 raportu). Z pkt 7.2 raportu wynika, że alternatywny wariant polegać miałby na zwiększeniu liczby cykli chowu w stosunku do wariantu podstawowego , tj. z 6 na 7 cykli chowu (po 41 dni każdy) w ciągu roku. Wskazano także, że prowadzenie 7 cykli chowu spowoduje zwiększenie emisji substancji w skali roku w stosunku do wariantu proponowanego o ok. 17%, a stężeń średniorocznych (w tym amoniaku, siarkowodoru, odorów i pyłu) w stosunki wariantu podstawowego o ok. 16%. W pkt 7.3 raportu znajduje się ocena wpływu na środowisko dla wariantu inwestorskiego i wariantu alternatywnego w zakresie wielkości produkcji rocznej brojlerów, zużycia wody do pojenia i mycia kurników, zużycia paszy, energii, gazu płynnego, słomy i produkcji obornika. Z zestawienia zawartego w raporcie wynika, że zużycie w/w mediów w obu przypadkach byłoby na podobnym poziomie, a różnice w tym zakresie są bardzo niewielkie. Jedyną większą różnicą byłaby ilość wytwarzanych odpadów, tj. większa przy wariancie alternatywnym o 1900 Mg/rok produkcja obornika w porównaniu do wariantu inwestorskiego, a także większa o 4,9 Mg/rok emisja amoniaku w stosunku do wariantu inwestorskiego (raport z grudnia 2016r. i uzupełnienie raportu z maja 2017r. str. 10). Zatem, z porównania obu wariantów zawartych w raporcie jednoznacznie wynika, że racjonalny wariant alternatywny nie różni się w zasadzie od wariantu inwestycyjnego oddziaływaniem na takie elementy środowiska jak: klimat, krajobraz, dziedzictwo kultury, zabytki, walory przyrodnicze, faunę, pola elektromagnetyczne, zagrożenie awarią przemysłową, a jedynie ilością wytwarzanego amoniaku w powietrzu - str. 77 raportu. Zmiana wyłącznie ilości cyklów chowu drobiu w stosunku do ilości podstawowej jest w istocie zmianą jednego elementu w zakresie funkcjonowania tego samego przedsięwzięcia; nie stanowi jednak zupełnie innego wariantu danego przedsięwzięcia. Tak małe różnice skłaniają zatem do konkluzji, iż przedstawiony wariant alternatywny jest w istocie wariantem pozornym. Trzeba natomiast pamiętać, iż wariantowość przedsięwzięcia ma ten cel aby organ mógł racjonalnie dokonać wyboru najbardziej korzystnego dla srodowiska wariantu realizacji przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie racjonalną alternatywą byłoby przedstawienie innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, który nie tylko jest możliwy do realizacji, ale też nie jest mniej korzystny dla środowiska. Zamiarem ustawodawcy było bowiem stworzenie warunków dla szerszego wyboru, niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia a jego zaniechaniem. Chodziło o wybór pomiędzy wariantami oddziałującymi w różny sposób na środowisko. Inaczej ustawodawca nie nakazywałby w art. 66 ust.1 pkt 6 u.i.o.ś, określania przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów. W okolicznościach niniejszej sprawy z uwagi na pozorny, lakonicznego opis ww wariantu alternatywnego, niemożliwe jest dokonanie oceny, czy zasadne jest realizowanie przedmiotowego przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez inwestora. Trzeba bowiem mieć na uwadze, iż wybór wariantu ma istotny wpływ na środowisko, dlatego też inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych inwestor jest zainteresowany. Jak wyżej wskazano, raport powinien zawierać opis trzech wariantów, w opisie których powinny być zachowane jednakowe proporcje. W ocenie Sądu, przedstawiony w raporcie wariant alternatywny nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 u.i.o.ś. i w zasadzie powiela wariant podstawowy. Brak jest też informacji czy dowodów, iż dodatkowa infrastruktura mogłaby mieć pozytywny wpływ na środowisko naturalne. Takie dane pozwoliłyby realnie wybrać organowi najlepszą opcję realizacji inwestycji w kontekście zabezpieczenia środowiska naturalnego przez jej potencjalnymi negatywnymi oddziaływaniami. Inwestor nie wskazał, nie przedstawił innych rozwiązań alternatywnych. Odnosząc się z kolei do zarzutu nie uwzględnienia przez organ ustaleń RDOŚ w [...], Sąd oczywiście aprobuje stanowisko Skarżącego, iż bez wątpienia jest on wyspecjalizowanym w przedmiotowym zakresie organem jednakże, zgodnie ze wskazaną w zaskarżonej decyzji oceną SKO, wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się jedynie w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego oraz w niedopuszczalności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający. Natomiast pozytywne stanowisko organu uzgadniającego nie obliguje automatycznie organu prowadzącego postępowanie główne, w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli ten ostatni organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. Dodatkowego wsparcia dla tej tezy należy upatrywać w trafnym poglądzie doktryny, iż organ występujący o uzgodnienie powinien za każdym razem dokonywać weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to on ponosi ostateczną odpowiedzialność za końcowy wynik postępowania, a zatem również za warunki przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (tak K. Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Wrocław 2009, s. 229; tak też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21.10.2010 r., II SA/Po 411/10, CBOSA). Konkludując stwierdzić należy, iż Organy analizując ww raport prawidłowo uznały, iż wskazany przez inwestora racjonalny wariant alternatywny stanowi wariant pozorny a z uwagi na okoliczność, iż wariantowość przedstawionych w raportach rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego, stanowisko organów obu instancji w powyższym zakresie, uznać należy za całkowicie prawidłowe. Tym samym uznać należy, iż opracowany dla spornej inwestycji raport o jej oddziaływaniu na środowisko nie spełnia wymogów z art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 u.i.o.ś. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują także te, które dotyczą naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Wskazać tutaj należy, iż postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a.. Organy dokonały oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Podkreślić także należy, iż wbrew twierdzeniu strony Skarżącej organy w ocenie Sądu wyjaśniły i rozpatrzyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i dały temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. W świetle zatem powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu w oparciu o art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło