I FZ 357/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 151/18 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 10 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 151/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 10 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca spółka nie przywołała żadnych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w związku z czym na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej w skrócie: P.p.s.a., sąd postanowił o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu spółka wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniosła, że nie zgadza się z orzeczeniem sądu, albowiem na 18 stronach uzasadnienia skargi podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, wskazując, że organ nie podjął trudu zbadania okoliczności faktycznych sprawy. Nadto z wydaniem zaskarżonej decyzji spółka wiąże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skutki te konkretyzują się każdego dnia, a ich rzeczywisty obraz przedstawiono we wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Autor zażalenia wskazał na konieczność ponoszenia kosztów bieżącego funkcjonowania spółki, spłaty kredytów i limitów odnawialnych oraz układów ratalnych z US, podkreślając trudności, jakie wystąpią w działalności spółki w obszarze przetargów realizowanych przez [...] i [...], gdy spółka nie będzie mogła wykazać się "zaświadczeniem o niezaleganiu". W ocenie spółki sama treść skargi oraz wiedza sądu wynikająca z "notorii powszechnej" uzasadnia istnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłankami zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji ochrony tymczasowej, uregulowanej w art. 61 § 3 P.p.s.a., jest związane z wykonaniem zaskarżonego aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z brzmieniem powyższego przepisu, sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego. Z komentowanego przepisu należy zatem wyprowadzić podstawową przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jaką jest wykazanie istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu, w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno ponadto wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Przyczyną odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie był brak argumentacji skarżącego na poparcie wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Trudno bowiem uznać za wystarczające samo powołanie się na fakt zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i wiedzę sądu posiadaną "z urzędu". Zauważyć też wypada, że WSA w Warszawie prawomocnie odmówił stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podstawą działania sądu administracyjnego w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, uczynić należy niewątpliwie całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jednakże ocena spełnienia przesłanek zastosowania instytucji ochrony tymczasowej nie może abstrahować od argumentacji skarżącego, która obrazowałaby zasadność zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. w konkretnej sprawie. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie pozwala sądowi administracyjnemu podjąć samodzielnych ustaleń na podstawie akt sprawy w kierunku zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że sąd w odniesieniu do wniosku miałby się domyślać, jakie dowody chciałby przedstawić wnioskodawca, aby wykazać spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest rolą sądu domniemywanie, gdzie strona skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Nie może odnieść pożądanego przez stronę skutku lakoniczne (jednozdaniowe) stwierdzenie o konieczności ponoszenia kosztów funkcjonowania spółki czy o ewentualnych trudnościach w przetargach z [...], zwłaszcza gdy wziąć pod uwagę, że zostało ono sformułowane dopiero na etapie postępowania zażaleniowego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sad Administracyjny uznał, że brak argumentacji skarżącego na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwił sądowi I instancji odniesienie się do przesłanek zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a., co wykluczyło udzielenie mu ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.