III SO/Gd 11/18

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-05-28

Skład orzekający: Referendarz sądowy Adam Osik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi działalność gospodarczą i osiąga dochód wraz z żoną w łącznej wysokości 2100 zł miesięcznie, ponosząc koszty utrzymania czteroosobowej rodziny oraz korzystając ze świadczeń z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja dochodowa i majątkowa, mimo prowadzenia działalności gospodarczej, nie pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Potwierdzają to niskie dochody, koszty utrzymania rodziny, korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej oraz konieczność nieodpłatnego użyczenia mieszkania.
Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w związku z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. Wnioskodawca oświadczył, że poza dzierżawioną nieruchomością rolną nie posiada innych aktywów, a jego miesięczny dochód wraz z żoną wynosi 2100 zł, przy czym ponoszą oni koszty utrzymania czteroosobowej rodziny i korzystają ze świadczeń pomocy społecznej. Wnioskodawca przedłożył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody z dnia 8 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. A. G. wniósł na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy żądając zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek uzasadniła zamiarem wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia 8 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, poza dzierżawioną nieruchomością rolną o pow. 2,5 ha. Nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, czy innych praw majątkowych, jak również wierzytelności, ani przedmiotów wartościowych. Odnośnie stanu rodzinnego wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwojgiem dzieci. Żona skarżącego osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 1000 zł miesięcznie, zaś wnioskodawca z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 1100 zł miesięcznie. Jak swe wydatki podał koszty czynszu i prądu w wysokości 700 zł miesięcznie. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2018 r. wnioskodawca wyjaśnił, że lokal mieszkalny położony w K. jest użyczony żonie wnioskodawcy przez jego brata, zaś sytuacja rodzinna zmusiła go do czasowego opuszczenia lokalu mieszkalnego położonego w S. Wraz z pismem wnioskodawca przedłożył kserokopie następujących dokumentów: wyciąg z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, potwierdzający jego status przedsiębiorcy jako aktywny, umowa o dzieło, w której wnioskodawca przyjął obowiązki konserwatora nieruchomości na okres od dnia 2 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., umowa nieodpłatnego użyczenia żonie wnioskodawcy lokalu mieszkalnego położonego w K., zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, decyzje Prezesa KRUS o przyznaniu wnioskodawcy zasiłku chorobowego za okres od dnia 6 marca 2017 r. do dnia 6 czerwca 2017 r. oraz o przyznaniu żonie wnioskodawcy renty rolniczej w wysokości 1000 zł, decyzje podatkowe w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. dla nieruchomości rolnych i leśnych wystawione na J. J., decyzje Prezydenta Miasta o przyznaniu żonie wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego oraz ryczałtu na zakup opału, a także o przyznaniu zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami. W tym stanie uznano, co następuje. Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę oraz z treści nadesłanych dokumentów wynikało, że osiąga on wraz z żoną dochód miesięczny w wysokości łącznej 2100 zł, z której to kwoty, ponosi koszty mieszkania oraz utrzymania czteroosobowej rodziny. Trudną sytuację dochodowa wnioskodawcy i jego rodziny potwierdza fakt korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej w formie dodatku mieszkaniowego, ryczałtu na zakup opału oraz zasiłków rodzinnych, jak również konieczność nieodpłatnego użyczenia mieszkania rodzinie wnioskodawcy przez jego brata. Mimo że wnioskodawca prowadzi aktywnie działalność gospodarczą, a wynikających z tego tytułu przychodów nie zobrazował odpowiednimi dokumentami stwierdzić należy, że nadesłane inne dokumenty, takie jak ww. decyzje z zakresu pomocy społecznej, jak również zeznania podatkowe wnioskodawcy i jego żony, wskazują na wiarygodność złożonych we wniosku oświadczeń wnioskodawcy co do wysokości osiąganych dochodów. Ocena sytuacji dochodowej oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób wspólnie z nim gospodarujących pozwala zatem przyjąć, że nie jest on w stanie sfinansować kosztów postępowania związanych zainicjowaniem sprawy przed sądem oraz ustanowieniem adwokata z wyboru. Wnioskodawca spełnia zatem ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło