II SA/Lu 238/18
WyrokWSA w Lublinie2018-05-29
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Jacek Czaja, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał nakaz rozbiórki części budynku gastronomicznego, który został rozbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, i czy nakaz ten mógł zostać skierowany do aktualnego właściciela obiektu, mimo że nie był on inwestorem samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły fakt rozbudowy części budynku gastronomicznego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. Nakaz ten może być skierowany do aktualnego właściciela obiektu, nawet jeśli nie był on inwestorem samowoli, zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, ponieważ obowiązek likwidacji samowoli przechodzi na obecnych właścicieli, a skierowanie nakazu do podmiotu, który utracił tytuł prawny do nieruchomości, czyniłoby decyzję niewykonalną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części budynku baru. Rozbudowa obejmowała zadaszenie, część budynku od strony północnej wraz z altaną oraz zmianę dachu z jednospadowego na dwuspadowy, wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący kwestionował ustalenia organów, zarzucając m.in. niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, wadliwe ustalenie stanu faktycznego oraz skierowanie nakazu rozbiórki do niewłaściwej osoby.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z [...] stycznia 2018 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po rozpatrzeniu odwołania S. W. (dalej także: skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej także: organ pierwszej instancji) z [...] września 2017 r., znak: [...], nakazującej skarżącemu rozbiórkę budynku baru "[...]" na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości B., gmina D., w części wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w zakresie obejmującym: zadaszenie wsparte na słupach (podcień) o wymiarach 2,65 x 10,00 m przed głównym wejściem do budynku, od strony drogi krajowej, od strony północnej budynek o wymiarach ok. 10.00 x 7.15 m wraz z altaną o wymiarach 7,18 x 5,05 m stanowiącą integralną część budynku oraz dach dwuspadowy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy tę decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy.
W toku wszczętego z urzędu postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że na wspomnianych działkach zlokalizowany jest budynek baru "[...]" o wymiarach 10,15 x 10,00 m z dachem dwuspadowym. Elewację frontową budynku baru wykonano z cegły licówki na wysokość 0,5 m od poziomu terenu, a pozostałą część z paneli. Elewację wschodnią i zachodnią wykonano z blachy trapezowej powlekanej, natomiast elewację północną z desek. Od strony południowej (drogi krajowej) przed wejściem do budynku wykonano zadaszenie jednospadowe pokryte blachą trapezową o wymiarach 2,65 x 10,00 m, wsparte na słupach drewnianych. Bezpośrednio przy budynku od strony północnej zlokalizowana jest altana o konstrukcji drewnianej o wymiarach 7.18 x 5,05 m z dachem czterospadowym pokrytym blachą trapezową. Budynek baru zlokalizowany jest w odległości 10,70 m od krawędzi drogi krajowej relacji C. - granica państwa, w odległości 0,95 m od granicy sąsiedniej działki (ogrodzenia) dz. nr ewid. [...] oraz w odległości 0,84 m od sąsiedniego budynku. W trakcie oględzin skarżący oświadczył, że budynek baru odkupił od poprzedniego właściciela około trzy lata temu. Po zakupie budynku, przeprowadził jego remont.
Organ ustalił także, iż w okresie pomiędzy 2009 a 2015 r. dokonano rozbudowy zadaszenia ww. budynku o wymiarach 2,65 x 10,00 m nad głównym wejściem od strony drogi krajowej, wybudowano altanę drewnianą o wymiarach 7,18 x 5,05 m (o powierzchni zabudowy 36,26 m2) po stronie północnej, przylegającą bezpośrednio do budynku. Na budynku zmieniono dach z jednospadowego na dwuspadowy, przez co zmianie uległa geometria i układ połaci dachu, jak również wysokość budynku.
W toku tego postępowania organ pierwszej instancji, uznając, iż zachodzą przesłanki umożliwiające legalizację powstałej samowoli budowlanej postanowieniem z [...] grudnia 2016 r., znak: [...], nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia w terminie do [...] lipca 2017 r.:
- zaświadczenia Wójta Gminy D. o zgodności budowy omawianego budynku baru z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z uwagi na nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów, organ pierwszej instancji, działając w oparciu o art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.; dalej także: Prawo budowlane), decyzją z [...] września 2017 r., znak: [...], nakazał skarżącemu rozbiórkę opisanej na wstępie części budynku. Ponadto organ wyjaśnił, że usytuowanie otworów okiennych w ścianie wschodniej budynku w odległości 0,95 do 2,48 m od granicy działki, jest niezgodne z § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.).
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Utrzymując w mocy wskazaną decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko w niej wyrażone, podkreślając, że trafnie organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę samowolnie zrealizowanej części wspomnianego obiektu.
Odnosząc się do zarzutów skarżących, organ drugiej instancji uznał je za bezzasadne. Podkreślił, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje sposób, w jaki wszedł skarżący we własność tego budynku. Nawet gdyby uznać, że skarżący nie jest inwestorem popełnionej samowoli, to jest obecnym właścicielem budynku, a to – zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego – uzasadnia skierowanie do niego nakazu rozbiórki.
W skardze do Sądu na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 7 i art. 77 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zastosowania tych przepisów oraz brak orzeczenia o zawieszeniu postępowania do czasu zakończenia toczącego się przed Wójtem Gminy D. postępowania w sprawie znak: [...], w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji dotyczącej samowoli budowlanej na działkach gruntu nr [...] i [...], położonej w B. ;
- art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia, na podstawie jakiego projektu technicznego został wzniesiony budynek Baru "[...]" na wskazanych działkach, zanim przystąpiono do remontu tego budynku, a także zaniechania ustalenia, kto jest właścicielem nieruchomości, na której sporny budynek jest posadowiony, a także wadliwe ustalenie, że skarżący jest właścicielem spornej nieruchomości, podczas gdy właścicielem działki nr [...] jest I. H., zaś właścicielem działki nr [...] jest Skarb Państwa;
- art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 52 Prawa budowlanego, poprzez wadliwe przyjęcie, pomimo braku dowodów na wykonanie przez skarżącego rozbudowy omawianego budynku, należy na niego nałożyć obowiązek częściowej rozbiórki tego budynku.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Należy podkreślić, że sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), powołane są do kontroli legalności decyzji i innych aktów administracyjnych wydawanych przez organy administracji i nie mogą zastępować tych organów w rozstrzyganiu spraw administracyjnych.
Kontrola Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie, ogranicza się do zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz innych decyzji i aktów administracyjnych wydanych w granicach tej sprawy. Kontrola ta obejmuje zwłaszcza sprawdzenie, czy zebrany przez organy administracji materiał dowodowy jest kompletny, to jest wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zbadanie, czy ocena tego materiału dowodowego, dokonana przez organy administracji, mieści się w granicach zasady swobodnej oceny dowodów.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego zabrały w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, zaś dokonana przez te organy ocena zgromadzonych dowodów nie nosi cech dowolności. Organy administracji obu instancji spełniły więc wymogi określone w art. art. 7, 77 § 1, 78 i 80 k.p.a., a organ odwoławczy również wymogi z art. 136 k.p.a.
Prawidłowo przede wszystkim organy ustaliły, że opisany na wstępie budynek, w części obejmującej zadaszenie wsparte na słupach (podcień) o wymiarach 2,65 x 10,00 m przed głównym wejściem do budynku, od strony drogi krajowej, od strony północnej budynek o wymiarach ok. 10.00 x 7,15 m wraz z altaną o wymiarach 7,18 x 5,05 m stanowiącą integralną część budynku oraz dach dwuspadowy, został rozbudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że w dniu [...] października 2015 r. przeprowadzono oględziny działek nr ewid. [...] i [...] w miejscowości B., w trakcie których stwierdzono, iż na działkach tych zlokalizowany jest budynek baru "[...]" o wymiarach 17,15 m x 10,00 m z dachem dwuspadowym. Elewację frontową budynku baru wykonano z cegły licówki na wysokość 0,5m od poziomu terenu, a pozostałą część z paneli. Elewację wschodnią i zachodnią wykonano z blachy trapezowej powlekanej, natomiast elewację północną z desek. Od strony południowej (drogi krajowej) przed wejściem do budynku wykonano zadaszenie jednospadowe pokryte blachą trapezową o wymiarach 2,65m x 10,00m, wsparte na słupach drewnianych. Bezpośrednio przy budynku od strony północnej zlokalizowana jest altana o konstrukcji drewnianej o wymiarach 7,18m x 5,05m z dachem czterospadowym pokrytym blachą trapezową. Budynek baru zlokalizowano w odległości 10,70 m od krawędzi drogi krajowej relacji C. - granica państwa, w odległości od 0,95 m do 2,48 m od granicy sąsiedniej działki (ogrodzenia) dz. nr ewid. [...] oraz w odległości 0,84m od sąsiedniego budynku. Ponadto stwierdzono, że w ścianie wschodniej budynku oddalonej od 0,95m do 2,48m od granicy sąsiedniej działki nr ewid. [...] znajdują się dwa otwory okienne. W trakcie oględzin skarżący oświadczył, że budynek baru odkupił od poprzedniego właściciela ok. trzech lat temu. Po zakupie budynku, przeprowadził jego remont. Zakres prac remontowych polegał na wymianie obicia ścian zewnętrznych, remoncie pokrycia dachu, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, wymianie wewnątrz budynku posadzek oraz okładzin na ścianach. W części frontowej budynku rozebrał będące w złym stanie technicznym zadaszenie i w tym samym miejscu wykonał nowe. Oświadczył również, że w wyniku przeprowadzonego remontu nie uległy zmianie wymiary zewnętrzne budynku oraz, że na zakres wykonanych przez niego robót budowlanych nie dokonał zgłoszenia oraz nie ubiegał się o uzyskanie pozwolenia na budowę.
Zauważyć zatem należy, że skarżący – właściciel opisanego budynku złożył w trakcie oględzin w dniu [...] października 2015 r. oświadczenie, iż w okresie ostatnich trzech lat, to jest od 2012 r., kiedy odkupił budynek, w wyniku przeprowadzonych robót nie uległy zmianie wymiary zewnętrzne budynku i że w części frontowej budynku rozebrał będące w złym stanie technicznym zadaszenie i w tym samym miejscu wykonał nowe. Ponadto, zeznał on w trakcie dowodu z przesłuchania strony przed organem pierwszej instancji, w dniu [...] grudnia 2015 r., że w wyniku przeprowadzonych przez niego robót budowlanych nie uległy zmianie wymiary zewnętrzne budynku oraz, że jako właściciel budynku nie posiada wiedzy, kto w okresie od 2012 r. wykonał roboty budowlane, w wyniku których uległ zmianie wygląd budynku (k. 62 akt adm. I inst.).
Zdaniem Sądu, trafnie organy obu instancji, mając na uwadze całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie w pełni dały wiary oświadczeniom skarżącego oraz jego zeznaniom.
Ze zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy dowodów wynika jednoznacznie, że w okresie pomiędzy lipcem 2012 r. a 2015 r. wykonano roboty budowlane polegające na rozbudowie opisanego wyżej budynku gastronomicznego, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na pozyskanej ze Starostwa Powiatowego w C. ortofotomapie z roku 2009 widnieje budynek baru o wymiarach ok. 10,00 x 10,00m. Przed wejściem do budynku, od strony drogi krajowej w miejscu gdzie obecnie jest wykonane zadaszenie wsparte na słupach widać dwa parasole ogrodowe, zaś od strony północnej bezpośrednio przy budynku baru działka jest niezabudowana. Obecnie część tej działki jest zabudowana rozbudowanym budynkiem wraz z altaną przylegającą bezpośrednio do budynku baru. Również na zdjęciach budynku z lipca 2012 r. widnieje budynek z dachem jednospadowym, a przed wejściem do budynku nie ma zadaszenia, lecz ustawione są w tym miejscu dwa parasole. Widoczna jest też niezabudowana część działki bezpośrednio za budynkiem. Bezsprzecznie udokumentowano zatem, że w okresie pomiędzy lipcem 2012r. a rokiem 2015 wykonano roboty budowlane, w trakcie których istniejący budynek gastronomiczny rozbudowano o zadaszenie wsparte na słupach (podcień) o wymiarach 2,65 x 10,00m przed głównym wejściem do budynku od strony drogi krajowej. Od strony północnej dokonano rozbudowy budynku o wymiarach około 10.00 x 7,15 m wraz altaną o wymiarach 7,18 x 5,05 m stanowiącą integralną część budynku. Na budynku wykonano dach dwuspadowy, który wcześniej był jednospadowy. W wyniku rozbudowy istniejącego budynku, uległa zmianie powierzchnia zabudowy, wysokość, długość i kubatura budynku. Przed rozbudową budynek był o wymiarach około 10,00 x 10,00m i powierzchni zabudowy około 100 m2. Po rozbudowie budynek wraz z zadaszeniem wspartym na słupach posiada wymiary 10,00 x 19,80 m, zaś altana, będąca integralną częścią budynku, ma wymiary 7,18 x 5,05 m. Powierzchnia zabudowy po rozbudowie wynosi 234,26 m2. Po wykonaniu na budynku dachu dwuspadowego, zmianie uległa geometria i układ połaci dachu, jak również wysokość budynku. W wyniku wykonania tych robót budowlanych, nastąpiła zmiana charakterystycznych parametrów technicznych istniejącego budynku. Zwiększeniu uległa powierzchnia zabudowy, wysokość, długość i kubatura budynku.
Bezsporne jest też, że Gmina D. nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działki nr ewid. [...] i [...] w miejscowość B. oraz, że przed rozbudową obiektu nie występowano z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Mając na uwadze powyższe, prawidłowo oceniły organy, że to skarżący w okresie pomiędzy lipcem 2012 r., a październikiem 2015 r. wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego budynku baru. Rozbudowano istniejący budynek w sposób opisany wyżej, w wyniku czego nastąpiła zmiana charakterystycznych parametrów technicznych istniejącego budynku. Uległa zmianie powierzchnia zabudowy, wysokość, długość i kubatura budynku. Wykonane roboty budowlane były budową i na ich wykonanie wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, której inwestor nie posiada. Ponadto wykonał on remont budynku polegający na wymianie obicia ścian zewnętrznych, wymianie stolarki okiennej i drzwiowej oraz wymianie wewnątrz budynku posadzek. Bezporne jest przy tym, że skarżący nie przedstawił pozwolenia na rozbudowę omawianego budynku.
Ponadto, jak wynika z pisma Starosty [...] – organu architektoniczno-budowlanego właściwego w sprawie pozwolenia na budowę w tej sprawie, z dnia [...] listopada 2017 r., w zbiorach Archiwum Zakładowego oraz w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w C. nie odnaleziono akt spraw dotyczących opisanych wyżej robót budowlanych, polegających na rozbudowie omawianego budynku baru "[...]" na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości B.. Jednocześnie Starosta poinformował, że w sprawie inwestycji na działce nr [...], w obrębie geodezyjnym [...], dokonano jedynie dwóch zgłoszeń robót budowlanych, niewymagających pozwolenia na budowę w zakresie utwardzenia części placu pod miejsca parkingowe, które zostało przyjęte w dniu [...] września 2014 r., oraz zgłoszenia utwardzenia części działki, na które wniesiono sprzeciw w dniu [...] czerwca 2014 r.
W tych okolicznościach zasadnie oceniły organy obu instancji, że roboty budowlane, w wyniku których przedmiotowy budynek został rozbudowany, zrealizowano bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę.
W takiej sytuacji zastosowanie miał art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W myśl ustępu 2 i 3 cytowanego artykułu, jeżeli budowa, o której mowa wyżej, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 ustawy.
W rozstrzyganej sprawie jest poza sporem, że organ pierwszej instancji, działając w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, postanowieniem z [...] grudnia 2016 r., znak: [...], nałożył na skarżącego, jako na właściciela przedmiotowego budynku gastronomicznego, obowiązek przedłożenia dokumentów w postaci: zaświadczenia Wójta Gminy D. o zgodności budowy omawianego budynku baru z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zakreślając jednocześnie stronie termin na wykonanie tego obowiązku – do [...] lipca 2017 r.
Niekwestionowane jest też, że skarżący nie złożył wymaganych do legalizacji przedmiotowych robót budowlanych dokumentów, co uzasadniało zastosowanie art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, który zobowiązuje właściwy organ - w takiej sytuacji – do wydania nakazu rozbiórki.
W ocenie Sądu, nie budzi więc wątpliwości, że w tych okolicznościach sprawy organy nadzoru budowlanego obu instancji obowiązane były, w myśl powołanych przepisów, do orzeczenia nakazu rozbiórki. Procedura legalizacyjna, uregulowana wart. 48 ustawy, nie zawiera bowiem norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany rozbudowano bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę , ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do wydania nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części tego obiektu.
Niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić skutecznie organom administracji naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewydanie orzeczenia o zawieszeniu postępowania do czasu zakończenia toczącego się przed Wójtem Gminy D. postępowania w sprawie znak: [...], w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji dotyczącej samowoli budowlanej na działkach gruntu nr [...] i [...], położonej w [...].
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w trakcie toczącego się od [...] października 2015 r. postępowania legalizacyjnego, organ pierwszej instancji dwukrotnie zawieszał postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, do czasu wydania przez Wójta Gminy D. decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji dotyczącej samowoli budowlanej na działkach gruntu nr [...] i [...]. Ostatecznie, mając na uwadze to, iż skarżący nie uzupełnił braków formalnych swego wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, wskutek czego wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] października 2016 r., znak: [...], uchylił postanowienie organu pierwszej instancji z [...] lipca 2016 r., znak: [...], o zawieszeniu postępowania administracyjnego.
Nie budzi również wątpliwości, że dnia [...] listopada 2017 r., na wniosek skarżącego, wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie wydania przez Wójta Gminy D. decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji dotyczącej samowoli budowlanej na działkach gruntu nr [...] i [...], o czym skarżący nie poinformował organów administracji. Postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone – na wniosek skarżącego – do czasu uzyskania wymaganej zgody Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – zarządcy drogi krajowej nr [...], której pas drogowy stanowi m.in. działka nr [...] w [...].
Wskazać przy tym należy, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, będący uczestnikiem postępowania w niniejszej sprawie, konsekwentnie w toku postępowania zajmował stanowisko, iż "mając na uwadze zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego jakie istnieje i zostało spowodowane działaniami skarżącego, brak było i jest podstaw prawnych do udzielenia zezwolenia w formie decyzji administracyjnej na lokalizację samowoli budowalnej w pasie drogowym drogi krajowej w trybie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych (u.o.d.p.), celem okazania przez inwestora oświadczenia o posiadaniu prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w trybie art. 40 ust. 1 pkt 3 u.o.d.p.". Dlatego też organ ten stwierdził, że przedmiotowa samowola budowlana, jako "zagrażająca bezpieczeństwu ruchu drogowego winna zostać rozebrana i usunięta z pasa drogowego drogi krajowej nr [...]" (zob. pismo Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2018 r., k. 45 akt sąd.).
Niekwestionowane jest również, że organ ten decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], orzekł o nieudzieleniu skarżącemu zezwolenia na lokalizację "Baru [...]" (obiektu budowlanego: zadaszenia, muru schodów wejściowych i opaski odwodnieniowej w postaci płyt jumbo) wybudowanego w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] (działki nr ewid. [...] i nr [...]) w obrębie ewidencyjnym [...], bez zezwolenia zarządcy drogi. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie tej sprawy (k. 45, 46, 66-70 akt sąd.).
Niezasadne były też podnoszone przez skarżącego zarzuty wadliwego skierowania do niego decyzji o nakazie rozbiórki.
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że właścicielem budynku baru "[...]" na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości B. jest skarżący, który nabył ten budynek – jak wynika z jego wyjaśnień – w 2012 r. Potwierdziła to również, przesłuchana w charakterze strony właścicielka działki nr [...] – I. H., która wyjaśniła dodatkowo, że skarżący zawarł z nią umowę dzierżawy części wspomnianej działki (zob. k. 51 akt adm. I inst.).
Wskazać zaś należy, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, czynności, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 tej ustawy, jest obowiązany dokonać na swój koszt inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie jest utrwalone, że nie można orzec nakazu rozbiórki, adresując ów obowiązek do inwestora, który w dacie orzekania nie posiada takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, jakie pozwoliłyby mu na wykonanie tego nakazu. Kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji.
Z powyższego wynika zatem, że w przypadku gdy inwestor nie ma prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub utracił to prawo, to niewątpliwie decyzje wydawane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, powinny – co do zasady – być skierowane do tego podmiotu, który aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane bądź jest jej właścicielem, chociaż faktycznie mógł nie być inwestorem, który wcześniej dopuścił się naruszeń prawa przy wykonywaniu robót budowlanych. Nie budzi bowiem wątpliwości, że obowiązek likwidacji samowoli budowlanej, w tym również wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, przechodzi na aktualnych właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości. W konsekwencji nie można orzec nakazu rozbiórki, adresując go do inwestora, jeśli w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego nie posiada on uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie tego nakazu (zob. wyrok NSA z 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 704/15).
Oczywiste jest bowiem, że nakazanie w decyzji wykonania czynności, o których mowa w art. 48 Prawa budowlanego, w stosunku do podmiotu, który nie posiada obecnie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nie jest jej właścicielem, czyniłoby taką decyzję niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie ma zatem możliwości nałożenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu budowlanego, gdyż to uniemożliwia wykonanie tego obowiązku (zob. A. Gliniecki, Komentarz do art. 52 [w:] A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2016, nr 4 wraz z powołanym orzecznictwem).
Z powyższego wynika zatem, że prawidłowo nałożono na skarżącego, jako na właściciela budynku baru "[...]" na działkach nr [...] i nr [...] w miejscowości B., obowiązek rozbiórki samowolnie rozbudowanej części tego obiektu.
Na wynik sprawy nie może mieć wpływu decyzja kasacyjna Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] Decyzja ta nie podlega kontroli Sądu w rozstrzyganej sprawie, albowiem dotyczy ona odrębnej sprawy administracyjnej w przedmiocie legalności innego obiektu budowlanego – budynku usługowego, zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości B. (k. 62 akt sąd.).
Niezasadne były również pozostałe zarzuty skargi. Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło