II SAB/Go 27/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-05-30
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Krzysztof Dziedzic, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, pomimo zgłoszenia problemów technicznych z odbiorem korespondencji elektronicznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, ponieważ problemy techniczne z odbiorem korespondencji elektronicznej nie zwalniają go z obowiązku działania, zwłaszcza gdy nie podjął on wystarczających kroków w celu ich usunięcia i nie poinformował wnioskodawcy o przyczynach zwłoki. Bezczynność w tym przypadku miała charakter rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący M.Z. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o udostępnienie szeregu informacji publicznych drogą elektroniczną. Po upływie ustawowego terminu organ nie udzielił odpowiedzi ani nie wydał decyzji odmownej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ argumentował, że wniosek nie dotarł do niego z powodu awarii technicznej systemu ePUAP, za którą nie ponosi odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącemu kwotę 500 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi M.Z. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do załatwienia wniosku skarżącego M.Z. o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] r., w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego M.Z. kwotę 500 (pięćset) złotych, IV. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego M.Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2018 r., na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm.), M.Z. zwrócił się do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej o udostępnienie informacji w zakresie:
1. pism wychodzących i przychodzących wraz załącznikami tj. prowadzonej korespondencji przez Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej
z działającymi na terenie Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej związkami zawodowymi tj. KM NSZZ Solidarność oraz Międzyzakładowym Związkiem Zawodowym Pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej Województwa w okresie od [...].01.2017 r. do [...].02.2018 r.,
2. dziennika korespondencji wychodzącej z Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej za okres od [...].01.2017 r. do [...].02.2018 r.,
3. dziennika korespondencji przychodzącej do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej za okres od [...].01.2017 r. do [...].02.2018 r.,
4. pism wychodzących wraz z załącznikami kierowych do organów ścigania w tym policji oraz Prokuratury Rejonowej i Prokuratury Okręgowej w okresie od [...].07.2017 r. do [...].02.2018 r.,
5. pism przychodzących wraz z załącznikami otrzymanych od organów ścigania w tym policji oraz Prokuratury Rejonowej i Prokuratury Okręgowej w okresie od [...].07.2017 r. do [...].02.2018 r.,
6. skarg na pracowników Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w okresie od [...].01.2015 r. do [...].02.2018 r.,
7. pism kierowanych do Okręgowej Izby Radców Prawnych wraz z załącznikami w okresie od [...].01.2017 r. do [...].02.2018 r.,
8. pism przychodzących z Okręgowej Izby Radców Prawnych wraz z załącznikami w okresie od [...].01.2017 r. do [...].02.2018 r.,
9. pism wychodzących i przychodzących wraz z załącznikami dotyczących przeprowadzanych w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej kontroli przeprowadzanych przez pracowników WSSE w okresie od [...].01.2017 r. do [...].02.2018 r.,
10. pism kierowanych do organów zewnętrznych oraz wszelkiej dokumentacji
z przeprowadzonych rekrutacji pracowników na wolne stanowiska pracy w okresie od [...].01.2017 r. do [...].02.2018 r.,
11. protokołów z narad i spotkań przeprowadzanych przez Dyrektora PSSE
oraz kierowników Oddziałów i Sekcji z pracownikami,
12. potwierdzeń nadania listów poleconych wysłanych przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną za pośrednictwem poczty polskiej w okresie od [...].01.2017 do [...].02.2018 r.,
13. wskazania ilości wysłanych listów poleconych do organów państwowych
w okresie od [...].01.2017 r. do [...].02.2018 r. z wyszczególnieniem daty sporządzenia tych pism oraz ich numerów (znaków) oraz adresata.
Skarżący wniósł o przesłanie powyższych informacji w formie elektronicznej (tj. skan kolorowy w formacie pdf) na wskazany przez niego adres e-mail.
W dniu 13 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga M.Z., działającego przez profesjonalnego pełnomocnika, na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Pełnomocnik zarzucił organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.). Podnosząc powyższe zarzuty, pełnomocnik wniósł o:
1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do rozpatrzenia wniosku M.Z. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności,
2) stwierdzenie, że bezczynność organu - Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,
3) zasądzenie od organu - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego
na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł,
4) zasądzenie od organu - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego
na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik M.Z. wskazał, że pomimo upływu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminu, zobowiązującego organ do udostępnienia informacji publicznej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji. Skarżący nie otrzymał również żadnej informacji od organu, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji. Skoro zatem organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego, tj. skarżącemu nie została udostępniona wnioskowana informacja, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia takiej informacji, oczywiste jest, że organ dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i dopuścił się bezczynności w tym zakresie.
Ponadto, mając na uwadze lekceważący sposób postępowania organu co do udzielenia informacji w zakresie ubezpieczenia skarżącego - jako byłego pracownika, zaniechanie będące przedmiotem skargi jest – zdaniem pełnomocnika – wynikiem celowego działania.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu w pierwszej kolejności podkreślił, iż z bezczynnością na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot do tego zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Obowiązek załatwienia sprawy w terminie wskazanym powyżej powstaje z chwalą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Oznacza to, zdaniem organu, że o rozpoczęciu biegu terminu, decyduje data wpływu pisma (wniosku o udostępnienie informacji publicznej) do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu.
W przedmiotowej sprawie natomiast nie doszło do skutecznego wniesienia wniosku do organu, ponieważ przedmiotowy wniosek nie dotarł na elektroniczną skrzynkę odbiorczą organu. Skarżący nie przedstawił również, pomimo prośby, urzędowego potwierdzenia przesyłki (UPP).
Pełnomocnik organu wskazał, że skarżący przez wiele lat był pracownikiem organu i posiadał informacje na temat problemów technicznych występujących
w funkcjonowaniu platformy e-PUAP. Problem techniczny został zgłoszony do Zespołu Service Desk Centralnego Ośrodka Informatyki i usterka jest w trakcie usuwania.
Dalej pełnomocnik stwierdził, iż to obowiązkiem skarżącego jest i w jego interesie leży skuteczne doręczenie przedmiotowego żądania organowi. Skoro skarżący wybrał złożenie wniosku z wykorzystaniem systemu ePUAP, winien posiadać urzędowe poświadczenie odbioru. Wówczas nie ma żadnej wątpliwości, czy i w jakiej dacie wniosek do organu dotarł. W związku z brakiem przedłożenia UPP, skarżący nie wykazał skutecznego złożenia wniosku. Załączony do skargi wydruk zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowi w istocie jedynie dowód wysłania tegoż wniosku do organu. Skarżący nie przedstawił zatem żadnego przekonującego dowodu, potwierdzającego wpływ wniosku do organu, co świadczy
o tym, że przedmiotowy wniosek w istocie mógł do organu nie dotrzeć. W ocenie organu ciężar dowodu świadczącego o wniesieniu wniosku do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej obciąża wnioskodawcę, a nie adresata wniosku.
Z powyższych względów, w ocenie organu, skargę M.Z. należy uznać za niedopuszczalną, bowiem nie ma możliwości zbadania, czy organ faktycznie pozostaje w bezczynności wobec żądania skarżącego. Ponadto organ wskazał, że skarga winna zostać odrzucona, gdyż wniesienie skargi na bezczynność co do zasady warunkowane jest uprzednim wyczerpaniem przez skarżącego środków zaskarżenia, czyli zgodnie z art. 53 ust 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga w tej sprawie powinna być poprzedzona wniesieniem ponaglenia. Powyższego skarżący nie dopełnił.
Na rozprawie sądowej w dniu 30 maja 2018 r. pełnomocnik M.Z. wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do organu za pośrednictwem platformy ePUAP i skarżący otrzymał informację na swoją pocztę mailową, że wniosek został wysłany pod wskazany adres organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W kwestii wyczerpania środka zaskarżenia jako warunku formalnego skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej wskazać przyjdzie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone było stanowisko, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Rozważenia wymaga, czy pogląd ten zachował aktualność na gruncie aktualnego brzmienia przepisów p.p.s.a., po nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowi ogólną zasadę, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl wprowadzonego z dniem 1 czerwca 2017 r. art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Instytucja ponaglenia została uregulowana w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23) również na mocy nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 r. (zastąpiła zażalenie i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa). Regułą jest więc, że tam gdzie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego skarga na bezczynność powinna być poprzedzona środkiem, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Jednakże ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, dalej u.d.i.p.) jest ustawą szczególną, regulującą w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy przepisy ww. ustawy tak stanowią. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła zaś do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w art. 16 ust. 2, odnosząc stosowanie przepisów tego kodeksu jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2. W konsekwencji więc przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do innych przypadków aktywności organów podejmowanych w trybie i na zasadach ww. ustawy, w tym do mającej charakter czynności materialno-technicznej czynności udostępnienia informacji publicznej. Tym samym, w przypadku bezczynności organu w zakresie podjęcia tej czynności (udzielenia informacji publicznej), przepis art. 37 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Środków zaskarżenia w takiej sytuacji nie przewiduje też ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego należy stwierdzić, że z uwagi na brak środków zaskarżania, w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej w dalszym ciągu wyłączony jest obowiązek, o którym mowa w art. 52 § 1 i art. 53 § 2b p.p.s.a.
Dalej wskazać należy, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Jednocześnie należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała - skargę należy oddalić.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że spełniony został zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozumieniu powyższego przepisu Powiatowa Stacja Sanitarno – Epidemiologicza jest zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (DZ.U. 2017 poz. 1261) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny realizuje powierzone mu zadania jako "jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie". Jest zatem bez wątpienia podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej znajdującej się w jego posiadaniu.
W okolicznościach sprawy rzeczą organu będzie zbadanie, czy żądana przez skarżącego informacja stanowiła informację publiczną. Badając to zagadnienie organ winien mieć na uwadze, że ustawa o dostępie do informacji publicznej statuuje w art. 1 ust. 1, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to również w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Z art. 6 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wynika, że informacją publiczną jest m.in. informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów wykonujących zadania publiczne. Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także regulacje art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji), przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą informację wytworzoną przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informację odnoszącą się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. W świetle powyższego oczywistym jest, że każda informacja dotycząca zasad funkcjonowania podmiotu (w tym o trybie działania) wykonującego zadanie publiczne stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy).
W badanej sprawie spór koncentrował się wokół kwestii prawidłowości doręczenia organowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wskazać należy, że przedmiotowy wniosek skierowany został do organu drogą elektroniczną, a według twierdzeń organu, z powodu awarii technicznej systemu, wniosek nie dotarł na jego skrzynkę odbiorczą, w konsekwencji wnioskowana informacja nie mogła zostać skarżącemu udzielona. Na potwierdzenie swego stanowiska do odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu załączył odpisy pism z dnia [...] marca 2018 r. i [...] kwietnia 2018 r. dotyczące zgłoszenia awarii sytemu odbioru poczty przesyłanej na skrzynkę odbiorczą organu przez platformę e PUAP.
Stanowisko organu nie miało wpływu na ocenę stanu bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przede wszystkim wskazać należy, że w.w. pisma z dnia [...] marca 2018 r. i [...] kwietnia 2018 r. na które powołuje się organ, a dotyczące zgłoszenia awarii odbioru pism kierowanych na elektroniczną skrzynkę odbiorczą organu, nie przedstawiają stanu faktycznego na datę skierowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (28 luty 2018 r.), ani nawet na datę wpływu skargi na bezczynność w jego załatwieniu ( 16 marca 2018 r.), dotyczą bowiem okresu późniejszego. Nadto trudno wyobrazić sobie sytuację, aby przez tak znaczy okres czasu, tj. obejmujący okres od daty skierowania wniosku o udzielenie informacji do daty podjęcia pierwszej czynności w celu usunięcia awarii, czyli ponad miesiąc, organ nie reagował na awarię systemu odbioru poczty elektronicznej. Wskazać wreszcie należy, że pomimo wpływu skargi na bezczynność w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej do dnia rozprawy żądane informacje nie zostały skarżącemu udzielone, jak również organ nie podjął innych czynności, przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, zmierzających do załatwienia wniosku. Podkreślić należy, że od dnia 16 marca 2018 r., czyli od daty wpływu do organu skargi na bezczynność treść wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2018 r. o udzielenie informacji publicznej była już organowi znana, a pomimo tego organ nie podjął czynności w celu jego załatwienia, jak również nie poinformował wnioskodawcę o przyczynie zwłoki w załatwieniu wniosku. Bezspornie z bezczynnością w danej sprawie mamy do czynienia od daty wpływu skargi do organu na bezczynność, bezczynność istniała również w dacie orzekania przez Sąd.
Wskazać wreszcie przyjdzie, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może zostać wniesiony w formie tradycyjnej, czyli pisemnie za pośrednictwem operatora publicznego – Poczta Polska, ustnie bądź drogą elektroniczną. Problemy techniczne związane z odbiorem korespondencji przez organ nie mogą obciążać wnioskodawcę, chyba że są one wynikiem zdarzeń nadzwyczajnych, na które organ nie mógł mieć wpływu, a w analizowanej sprawie organ nie powoływał się na zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które stanowiłyby przyczyną awarii systemu odbioru korespondencji. Organ nie uprawdopodobnił również, że awaria systemu miała miejsce w okresie, w którym został skierowany wniosek. Ustosunkowując się do argumentacji organu należy zauważyć, że w istocie organ nie kwestionuje faktu wysłania przez skarżącego przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji, lecz powołuje się na trudności techniczne związane z odbiorem danego wniosku, za które przecież wnioskodawca odpowiedzialności ponosić nie może. Należy zauwazyć, że przedstawiając dowód wysłania wniosku za pośrednictwem platformy ePUAP skarżący wykazał, że wniosek został skierowany na prawidłowy adres skrzynki odbiorczej organu.
W ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy wskazać przejdzie, że organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji publicznej, bezspornie od daty wpływu skargi na bezczynność brak rozpatrzenia wniosku z ustawowym terminie był skutkiem zawinienia ze strony organu i świadczy o wadliwej organizacji pracy organu w tym zakresie. W tych okolicznościach sprawy, w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2018 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i §1a Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla przypadków długotrwałej bierności organów, a taka sytuacja miała miejsca w niniejszej sprawie. Pomimo wpływu skargi organ nie podjął żadnych czynności, do których był zobowiązany na mocy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w celu załatwienia wniosku. Organ nie tylko nie udzielił wnioskowanych informacji, ale również nie zwrócił się do wnioskodawcy z wyjaśnieniem zaistniałej zwłoki oraz nie wyznaczył kolejnego terminu załatwienia wniosku. Nadto do dnia rozprawy organ nie poinformował ani skarżącego, ani Sądu o podjętych działaniach w celu załatwienia wniosku. W tej sytuacji można przyjąć, że zaniechanie realizacji wniosku nosiło znamiona lekceważenia podmiotu wnioskującego.
Sąd uznał, że w sprawie zachodzą podstawy do przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie III sentencji wyroku. Wskazać przyjdzie, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przy czym sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, lecz zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny, zaś suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter kompensacyjny. Z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego żądania, czy też na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. W badanej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie na jego rzecz określonej sumy pieniężnej, a w okolicznościach sprawy wniosek ten Sąd uznał za zasadny co do kwoty w wysokości 500 zł. Zdaniem Sądu przyznana skarżącemu kwota stanowi rekompensatę za uszczerbek spowodowany nieterminowym załatwieniem wniosku oraz lekceważącą postawą organu wobec wnioskodawcy oraz jego praw wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
O kosztach postępowania (pkt IV sentencji), orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust.1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 pażdziernika 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. z 2015 r. poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło