I SA/Sz 236/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-06-05

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Bolesław Stachura, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błąd polegający na zadeklarowaniu do płatności rolnośrodowiskowej rośliny nieujętej w wykazie dopuszczonych gatunków, wynikający z pomylenia przepisów prawnych regulujących różne okresy programowania PROW, może być uznany za oczywisty błąd lub błąd organu, uzasadniający odstąpienie od nałożenia sankcji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że błąd polegający na zadeklarowaniu do płatności rolnośrodowiskowej rośliny nieujętej w wykazie dopuszczonych gatunków, wynikający z pomylenia przepisów prawnych z różnych okresów programowania PROW, nie stanowi oczywistego błędu ani błędu organu. Taki błąd wymaga analizy przepisów i nie jest widoczny na pierwszy rzut oka. Ponadto, błąd ten nie wynikał z działań organu, a z nieuwagi osoby wypełniającej wniosek. W związku z tym, nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia sankcji administracyjnej.
Stan faktyczny
Producent złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016, deklarując uprawę gryki zwyczajnej w ramach wariantu 6.1. Organ I instancji odmówił przyznania płatności z tego tytułu i nałożył sankcję, wskazując, że gryka nie jest rośliną wspieraną w tym wariancie. Producent odwołał się, tłumacząc, że pierwotnie zamierzał uprawiać nostrzyk, ale z powodu braku wschodów przesiał pole gryką, opierając się na niewłaściwym rozporządzeniu. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając błąd za nieuwagę, a nie oczywistą omyłkę. Producent zaskarżył decyzję do WSA, argumentując, że błąd wynikał z pomylenia przepisów PROW 2007-2013 i PROW 2014-2020, co stanowiło oczywistą pomyłkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 oddala skargę. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] r. do Biura Powiatu [...] ARiMR wpłynął wniosek R. W. (dalej: "Producent", "Skarżący", "Wnioskodawca" lub "Strona") o przyznanie płatnościna rok 2016. Producent ubiegał się o przyznanie m.in. płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 w zakresie Wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) oraz Wariantu 6.1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych na działkach rolnych D/D1 i E/E1 o łącznej powierzchni [...] ha. Na działkach Producent zadeklarował uprawę gryki zwyczajnej. Jednostka certyfikująca potwierdziła realizację przez Producenta wariantu 2.1 z uprawą gryki zwyczajnej na powierzchni [...] ha. Decyzją z [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatu [...] ARiMR przyznał Producentowi płatność z tytułu realizacji wariantu 2.1 do powierzchni zadeklarowanej we wniosku i odmówił przyznania płatności z tytułu realizacji wariantu 6.1, nakładając jednocześnie na Producenta sankcję w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Producent zadeklarował do wsparcia w wariancie 6.1 uprawę wskazaną w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 ze zm) – dalej: "rozporządzenie PRŚ", zaś ujęta we wniosku z dnia [...] r. gryka zwyczajna warunku tego nie spełnia. W odwołaniu od tej decyzji, Producent wskazał, że w 2016 r., kontynuując zobowiązanie podjęte w roku 2013, wysiał na działkach D/D1 i E/E1 nostrzyk, jednak uprawa ta do [...] r. nie wzeszła. W związku z tym podjął decyzję o przesianiu uprawy gryką. Producent wskazał, że podejmując ww. decyzję popełnił błąd, bowiem posiłkował się rozporządzeniem regulującym zasady przyznawania płatności z tytułu realizacji programu rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 (według którego możliwa jest uprawa gryki przy realizacji tego programu), a nie właściwym dla sprawy ww. rozporządzeniem PRŚ. Producent wskazał, że jego błąd wynikał z faktu, że oba rozporządzenia przewidują realizację podobnych pakietów/wariantów. W obu aktach prawnych ujęto pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, z tym, że w rozporządzeniu PRŚ jest on rozbity na 3 odrębne warianty o różnych oznaczeniach. Nadto, w obu lista roślin których uprawa, uprawnia do ubiegania się o płatności w ramach poszczególnych pakietów/wariantów zamieszczona jest w załączniku nr [...]. Wskazując na powyższe okoliczności, jako na oczywistą omyłkę ze swojej strony, Producent wniósł o uchylenie zastosowanych sankcji. Do odwołania Producent załączył fakturę za zakup 31,25 kg nasion nostrzyka białego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie niesporne jest, że wniosek Producenta o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w wariancie [...] złożony na 2016 r. zawierał nieprawidłowość polegającą na zgłoszeniu do płatności uprawy, która nie jest wspierana w tym zakresie. Organ wskazał bowiem, że zgodnie z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia PRŚ, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 (Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie) płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których są uprawiane rośliny odmian regionalnych i amatorskich wpisanych do rejestru odmian prowadzonego na podstawie przepisów o nasiennictwie, lub rośliny gatunków wymienionych w ust. 3 pkt 1 i 2 załącznika nr [...] do rozporządzenia - w przypadku wariant pierwszego i drugiego. Natomiast, zgodnie z wiedzą organu żadna odmiana gryki nie została ujęta w tym rejestrze. Zapisy załącznika nr [...] do rozporządzenia PRŚ również nie obejmują gryki. Organ wyjaśnił przy tym, że ewentualna zmiana wcześniej prowadzonej uprawy na inną może dokonywać się wyłącznie w zakresie roślin przewidzianych we wspomnianym załączniku do rozporządzenia (§ 6 ust. 1 pkt 5). Mając powyższe rozważania na uwadze organ wskazał, że Producent zadeklarował do wsparcia ww. zakresie [...] ha, przy czym roślina (gryka) zgłoszona dla tego areału nie jest objęta wsparciem, zatem powierzchnia stwierdzona tj. kwalifikująca się do objęcia wsparciem w omawianym zakresie wynosi 0,00 ha. Stopień zawyżenia deklaracji w stosunku do obszaru kwalifikującego się do objęcia wsparciem wyniósł więc 100%. W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zastosowanie ma art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE z [...]. nr [...] ze zm.) – dalej: "rozporządzenie nr [...]", nakazujący po pierwsze odmowę przyznania płatności, a po drugie nałożenie sankcji w wysokości równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym. Obliczając sankcję organ wskazał ponownie, że ww. różnica między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym wyniosła [...] ha. Tym samym, przy stawce płatności dla wariantu 6.1, określonej w załączniku nr [...] do rozporządzenia PRŚ, w wysokości [...] zł/ha, kwota sankcji wyniosła [...] zł ([...] ha x [...] zł/ha). Jednocześnie, organ odwoławczy zauważył, że jeśli ww. kwota w ciągu trzech kolejnych lat nie zostanie w całości odliczona z płatności, o jakie wystąpić może Producent, jej pozostałe do spłaty saldo zostanie umorzone (art. 19 ust. 3 ww. rozporządzenia). Nadto, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr [...] wskazanych powyżej kar administracyjnych nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. Jednak wskazany wyjątek nie ma zastosowania w sprawie, bowiem Producent nie złożył tego rodzaju informacji. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności wskazanych w art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr [...] z dnia [...] r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr [...] i rozporządzenie Rady (WE) nr [...] (Dz.U. WE nr L 347 z dnia [...]. ze zm.). Zdaniem organu w sprawie poza sporem jest bowiem, iż zaistnienie nieprawidłowości, które skutkowały odmową przyznania płatności z tytułu realizacji wariantu 6.1 i zastosowaniem sankcji, stanowiło wynik nieuwagi osoby, która wypełniała wniosek o płatność na 2016 r. Jednocześnie, złożony wniosek się nie zdezaktualizował i odpowiadał stanowi faktycznemu. Za zaistnienie niezgodności nie odpowiada żaden organ administracji. Wina obciążająca Producenta jest poza sporem, bowiem potwierdził on znajomość zasad przyznawania płatności rolnośrodowiskowych PROW 2007-2013. Nadto, niezgodność jest znaczna, albowiem dotyczy całości areału zgłoszonego do wsparcia w ww. wariancie. W tych okolicznościach, organ odwoławczy stwierdził, że nie zna jakiejkolwiek innej przesłanki, która w przypadku takim, jak zaistniały, uzasadniałaby odstąpienie od nałożenia kar administracyjnych, w tym sankcji wieloletnich. Organ odwoławczy wskazał także, że błąd w złożonym wniosku jest bez wątpienia błędem ludzkim, jednak nie ma on charakteru oczywistego w rozumieniu przywołanych powyżej przepisów. Błędem takim byłaby rzucająca się w oczy rozbieżność w różnych fragmentach wniosku, przy czym z kontekstu wynikałaby oczywista wadliwość konkretnego zapisu. W sprawie nieprawidłowość polegała na zadeklarowaniu do płatności rolnośrodowiskowej rośliny, która nie jest w danym wariancie wspierana. Pomylenie rozporządzenia regulującego zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych PROW 2007-2013 z rozporządzeniem regulującym zasady przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych 2014-2020 i wysianie uprawy niewspieranej w deklarowanym wariancie stanowi zaniedbanie, nie oczywistą omyłkę. Tym samym w sprawie konieczne było nałożenie na Producenta ww. omówionej sankcji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Producent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Decyzji zarzucił nieuwzględnienie art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr [...] w zakresie w jakim wskazuje okoliczności, kiedy nie nakłada się kar administracyjnych. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że od dnia [...] r. do dnia [...] r. realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ww. wariancie 6.1. na ww. działkach rolnych na których uprawiana była soczewica. W roku 2016 wg planu rolnośrodowiskowego do uprawy wprowadzony miał być nostrzyk biały. W kwietniu 2016 r. zakupił 31,25 kg nasion nostrzyka białego, które w trzeciej dekadzie kwietnia wysiał na ww. działkach. Jednak na podstawie prowadzonej na bieżąco obserwacji w maju oraz pierwszej dekadzie czerwca 2016 r. (ostatnia [...] r.) stwierdził, iż pomimo optymalnych warunków glebowych i właściwych warunków atmosferycznych wysiane nasiona nostrzyka nie kiełkują - brak wschodów roślin. Nie był jednak w stanie ustalić przyczyn złej jakości materiału siewnego nostrzyka. W tych okolicznościach Skarżący, podjął decyzję o ponownym wysiewie na ww. działkach innej rośliny. Termin składania wniosków o przyznanie płatności upływał [...] r. - więc pozostawało mu bardzo mało czasu na działania naprawcze (tj. wybór następnej rośliny, zakup nasion, uprawę gleby przed siewem, siew i do [...] złożenie wniosku w ARiMR). Skarżący wskazał, że w celu dokonania właściwego wyboru następczej rośliny skorzystał z dokumentu źródłowego dla Pakietu nr [...] tj. z załącznika nr [...] do rozporządzenia i uzyskał informację: "Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie obejmuje następujące gatunki i odmiany roślin". Wśród wymienionych roślin na poz. 10 jest umieszczona gryka zwyczajna. W tych okolicznościach, [...] r. zakupił 300 kg nasion gryki, a w kolejnym dniu wykonał prace przedsiewne. W dniu [...] r. wysiał zakupioną grykę na ww. działkach, a wniosek o przyznanie płatności złożył [...] r. tj. na dzień przed upływem terminu. Po 7 dniach nastąpiły wschody i prawidłowy wzrost i rozwój roślin gryki. W ocenie Skarżącego powstała we wniosku na 2016 r. niezgodność w zakresie Pakietu Nr [...] jest natomiast skutkiem pomyłki, ponieważ ustalając następczą roślinę nie skorzystał z właściwego dla Pakietu nr [...] załącznika nr [...] jako dokumentu źródłowego dla PROW 2007-2013, a z załącznika nr [...] dla PROW 2014-2020. Skarżący wskazał, że w 2016 r., tj. w czwartym roku uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym realizując Pakiet nr [...] posiadał wiedzę, iż rośliny wskazane dla Pakietu Nr [...] są umieszczone w załączniku nr [...] do rozporządzenia. Nie miał natomiast wiedzy, iż identyczny pakiet jest realizowany w zakresie PROW 2014-2020. Wskazane wyżej pakiety posiadają identyczną - tożsamą treść w zakresie nazwy i oznaczeń oraz dla obu dokumentem źródłowym w celu wyboru właściwych gatunków roślin jest załącznik Nr [...] do rozporządzenia. Nadto, Skarżący zauważył, że z analizy wszystkich pakietów realizowanych w programie PROW 2007-2013 i 2014-2020 w zakresie produkcji roślinnej wynika, iż wyłącznie pakiet Nr [...] posiada identyczne brzmienie w nazwie jak i w oznaczeniach cyfrowych, co dla przeciętnego beneficjenta dopłat - rolnika, jest znacznym utrudnieniem w posługiwaniu się dokumentacją podczas podejmowania trudnych decyzji. Istnienie powyższego stanu w prawodawstwie w zakresie Pakietu Nr [...] stwarza możliwości popełnienia błędów przez rolników. Reasumując, Skarżący stwierdził, że błędny wpis we wniosku na 2016 r. w zakresie ww. pakietu, skutkujący dotkliwymi sankcjami dla gospodarstwa jest wynikiem błędu – fatalnej pomyłki, popełnionej nieświadomie. Działając w dobrej wierze posłużył się bowiem załącznikiem nr [...] do rozporządzenia, jednak nie było to rozporządzenie właściwe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Z. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem procesowym z dnia [...] r. Skarżący złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie świadka J. K. oraz dopuszczenie dowodu z dokumentu – pełnomocnictwa udzielonego J. K. dnia [...] r. na okoliczność iż reprezentował on Skarżącego w sprawie sporządzania i składania wniosku o dopłaty w 2016 r. Kolejnym pismem procesowym z dnia [...] r. Skarżący rozwinął argumentację przedstawioną w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając sprawę w tak określonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie nastąpiło naruszenie przepisów, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji . Wyjaśnić należy zatem, że co do stanu faktycznego sprawy nie ma sporu. Skarżący zadeklarował do płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 w wariancie 6.1 - 1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych dwie działki rolne (oznaczone literami Dl i El), o łącznej powierzchni 3,69 ha. Zadeklarowaną uprawą była gryka zwyczajna. Jest to - jak wskazano w zaskarżonej decyzji i co nie jest przedmiotem sporu - roślina nie objęta wsparciem z tytułu realizacji wskazanego powyżej wariantu programu rolnośrodowiskowego. Organ w swoim rozstrzygnięciu dokonał analizy i omówienia przesłanek przewidzianych w art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr [...] z dnia [...] r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...] i (WE) nr [...] (Dz.U. WE nr L 347 z dnia [...] r. ze zm.) przesłanek uzasadniających ewentualne odstąpienie od nałożenia kar administracyjnych. Jakkolwiek Sąd zauważa, że organ błędnie w treści uzasadnienia wskazał nazwę i numer aktu w którym powyższa regulacja art. 64 ust. 2 jest zawarta, to przepis ten został przytoczony w prawidłowym brzmieniu, a przesłanki jego zastosowania zostały przez organ należycie rozważone. Dlatego też powyższe naruszenie przepisów postępowania nie mogło zdaniem Sądu skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – nie miało bowiem wpływu na wynik wydanego rozstrzygnięcia. Także Strona, która jak już wielokrotnie wskazywano, potwierdziła znajomość zasad przyznawania płatności, w zarzutach skargi odnosi się do prawidłowej treści wskazanego przepisu, przytoczonej przez organ. Zgodnie z przytoczoną przez organ treścią art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr [...] nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy: a) niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej; b) niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6; c) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna; d) dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby; e) niezgodność jest nieznaczna, w tym w przypadku gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie ust. 7 lit. b); f) zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b). Sąd podziela stanowisko, że żadna ze wskazanych przez Stronę powyższych przesłanek w niniejszym przypadku nie zaistniała. Strona w piśmie procesowym z dnia [...] r. twierdzi, iż w jej przypadku zaszły przesłanki z 64 ust. 2 lit. b, c. d, f rozporządzenia. Wskazać należy zatem, że błąd oczywisty o którym mowa w art. 64 ust. 2 lit. b, to błąd który jest widoczny na pierwszy rzut oka, nie zaś dostrzegalny dopiero po analizie wniosku w porównaniu z obowiązującymi w tej materii przepisami. Zgodzić należy się, że siew (a w konsekwencji także zgłoszenie do płatności) rośliny nie objętej wsparciem rolnośrodowiskowym z uwagi na to, że Wnioskodawca pomylił dwa odrębne akty prawa krajowego, nie może być uznane za usprawiedliwiony okolicznościami błąd oczywisty. Ustalenie tego błędu wymagało bowiem dodatkowych czynności w postaci analizy dotyczących tego zagadnienia regulacji. Nie zachodzi także przypadek o którym mowa w art. 64 ust. 2 lit. c. W przepisie tym jest mowa o niezgodności która jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż żaden organ nie popełnił błędu przy wniosku Skarżącego, albowiem błąd popełniła osoba wypełniająca wniosek. Również przesłanka z art. 64 ust. 2 lit. d nie została spełniona. Zgodnie z tym przepisem nie nakłada się kar administracyjnych jeśli dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby. Wskazywane potwierdzenie przez pełnomocnika Strony znajomości zasad przyznawania płatności wyklucza brak winy w tym, że Strona zadeklarowała do płatności rolnośrodowiskowej roślinę nie objętą wsparciem z tytułu realizacji wskazanego powyżej wariantu programu rolnośrodowiskowego. Strona nie wskazała innych okoliczności wykluczających jej winę. Dodatkowo należy wyjaśnić iż Strona ponosi odpowiedzialność za czynności ustanowionego przez siebie pełnomocnika, w tym także za popełnione przez niego błędy we wniosku. Końcowo też zupełnie nietrafne jest stanowisko Strony co do tego, że w jej przypadku zachodzi przesłanka z art. 64 ust. 2 lit. f, zgodnie z którym nie nakłada się kary administracyjnej gdy zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b). Sąd wyjaśnia, ze stosownie do art. 64 ust. 6 lit. b nr [...] Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 115 określających przypadki, w których nie nakłada się kar administracyjnych, o których mowa w ust. 2 lit f). Wbrew stanowisku Strony zawartym w piśmie z dnia [...] r. nie chodzi tu zatem o przypadek w którym ma być powołana Komisja co do celowości nałożenia kary. Przepis ten dotyczy natomiast Komisji Europejskiej która jest uprawniona do wydania aktu delegowanego w którym takie przypadki mają być określone. Komisja Europejska skorzystała z tego uprawnienia, czego wyrazem jest wielokrotnie przywoływane w decyzji organu odwoławczego rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE z [...]. nr [...] ze zm.). Jak zauważył też organ, zgodnie z art. 15 ust. 1 powyższego rozporządzenia nr [...] wskazanych powyżej kar administracyjnych nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. To jest właśnie przepis w którym Komisja określiła przypadki odstąpienia od nałożenia kary w związku z treścią art. art. 64 ust. 2 lit. f rozporządzenia nr [...]. Jednak wskazany wyjątek nie ma zastosowania w sprawie, bowiem Producent nie złożył tego rodzaju informacji. Sąd nie kwestionuje przy tym stanowiska Strony, iż "błędny wpis we wniosku był wynikiem błędu - fatalnej pomyłki popełnionej nieświadomie". Polemika zatem między organem a Stroną czy powyższy błąd był wynikiem zaniedbania czy niedbalstwa, bądź że zaniedbanie jest pojęciem prawa karnego a nie prawa administracyjnego nie ma wpływu na ocenę tego czy w sprawie doszło do oczywistego błędu. Należy zauważyć iż pojęciem zaniedbania posługuje się rozporządzenie nr [...], które znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie i na którego regulacje powoływał się organ. Co do pozostałych przesłanek z art. 64 ust. 2 lit. a oraz lit. e rozporządzenia nr [...], to mimo braku zarzutów skargi w tym względzie wskazać należy, że organ w zaskarżonej decyzji wykazał iż w sprawie nie wystąpiła siła wyższa, a niezgodność nie jest nieznaczna bo obejmuje cały zadeklarowany obszar uprawy. Zgodzić natomiast należy się z organem, że uczestnictwo w systemie płatności rolnośrodowiskowych PROW 2007-2013 jest dobrowolne i wiąże się z koniecznością przestrzegania określonych wymogów (w tym - w przypadku pakietu 6. - prowadzenia upraw złożonych jedynie z roślin wprost wskazanych przez prawodawcę) w zamian za co beneficjenci programu uzyskują ponadnormatywne wsparcie. Wnioskodawcy, składając coroczne wnioski, każdorazowo potwierdzają znajomość zasad przyznawania płatności tego rodzaju. "Znajomość zasad" oznacza w tym przypadku także świadomość, jakie rodzaje upraw są wspierane w ramach danego pakietu lub wariantu. Jest to wiedza, posiadanie której Strona poprzez pełnomocnika potwierdziła podpisem na wniosku. Nie może więc zostać uznany za trafny, podniesiony w piśmie z dnia [...] r. zarzut w którym Strona w istocie przyznaje, że potwierdzenie przez nią znajomości zasad przyznawania płatności było potwierdzeniem nieprawdy. Sąd nie kwestionuje, że przepisy regulujące materię płatności są przepisami skomplikowanymi. Nie ulega natomiast wątpliwości, że będąc świadomym, iż oświadczenie o wskazanej treści jest warunkiem uzyskania wsparcia Strona poprzez pełnomocnika świadomie zdecydowała się je z wszelkimi konsekwencjami złożyć. W takim stanie rzeczy nie ma podstaw do jego podważania. Skuteczne zaś podważenie oświadczenia oznaczałoby iż Stronie w ogóle nie przysługiwały płatności. Jednocześnie Sąd uznał, że nie zasługują na uwzględnienie wnioski dowodowe Strony. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tym samym wbrew dyspozycji powyższego przepisu Sąd nie może przeprowadzać dowodów z przesłuchania świadka – czego domagała się Strona, natomiast okoliczność iż Skarżący w sprawie sporządzenia i składania wniosku o dopłaty za 2016 rok był reprezentowany przez J. K. nie jest i nie była kwestionowana w sprawie. Tym samym dowód z dokumentu pełnomocnictwa udzielonego J. K. poza tym, że został złożony w formie nie potwierdzonej za zgodność kserokopii, nie mógł wyjaśnić żadnych wątpliwości w sprawie Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło