IV SA/Wa 1002/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę I. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako: "Kolegium", "SKO") z dnia [...] lutego 2018 r., znak [...], (dalej jako: "zaskarżona decyzja") o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2011 r., znak [...], o warunkach i szczegółowych zasadach zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo - mieszkalnego z garażem podziemnym, wjazdami, przyłączami oraz zagospodarowaniem terenu, na działkach ew. nr [...] i części działki [...] w obrębie [...], położonych przy ul. [...] w [...] na terenie Dzielnicy [...] (dalej: "decyzja o warunkach zabudowy"). Decyzja ta została wydana na skutek podania o wznowienie postepowania wniesionego m. in. przez [...] (dalej: "skarżąca"). II. Stan sprawy postanowienia przedstawiał się następująco. II.1. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-mieszkalnego z garażem podziemnym, wjazdami oraz zagospodarowaniem terenu w miejscu przewidzianego do rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na dz. ew. nr [...] i cz. dz. nr ew. [...], w obrębie [...], przy ul. [...], na terenie Dzielnicy [...]. Powyższa decyzja Kolegium została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], [...], [...], [...] i [...]. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1077/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi. Skargę kasacyjną wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (w zarządzie tego stowarzyszenia zasiada m. in. [...], współwłaściciel wraz ze skarżącą działki nr [...]). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II OSK 972/12 oddalił wspomnianą skargę kasacyjną. II.2. W dniu 14 września 2012 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zostały przekazane wnioski z 2011 r. (czerwiec, lipiec): [...] i [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] maja 2011 r., znak [...]. Postanowieniem znak [...], z dnia [...] grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wznowienia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium podało, że decyzja Kolegium kończąca postępowanie, którego dotyczą wnioski o wznowienie, została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sądy zaakceptowały krąg stron postępowania określony decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2011 r., znak [...] i utrzymaną nią w mocy decyzją Prezydenta [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 października 2016 r. (IV SA/Wa 3128/15) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kolegium z [...] grudnia 2013 r., nr [...]. WSA w Warszawie wskazał, że prawomocne oddalenie skargi nie wyłącza per se możliwości prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia. II.3. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., [...], Kolegium, po rozpatrzeniu wniosków [...][...][...][...][...][...][...] o wznowienie postępowania, wznowiło postępowanie zakończone w/w ostateczną decyzją Kolegium o warunkach zabudowy z dnia [...] maja 2011 r. Podstawą wznowienia był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Kolegium wskazało bowiem, że o ile wniosek o wznowienie postępowania zostanie wniesiony w terminie – tak jak w niniejszej sprawie – to postępowanie należy wznowić i dopiero w jego toku ocenić, czy występuje powołana przesłanka wznowieniowa. II.4. Wydając zaskarżoną decyzję z [...] lutego 2018 r. Kolegium wskazało, że należy ocenić, czy wnioskującym o wznowienie postępowania służyłby przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] maja 2011 r. W tym kontekście SKO stwierdziło, że nieruchomości, do których tytuł prawny mają wnioskodawcy nie graniczą bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, o czym świadczy porównanie wypisów z rejestru gruntów dla tych działek z mapą z zaznaczeniem terenu inwestycji i działek wnioskodawców. Z tego względu brak jest podstaw do twierdzenia, że nieruchomość, na której ma być zlokalizowana inwestycja będzie niekorzystnie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, w tym m.in. na nieruchomość zlokalizowaną po drugiej stronie ul. [...] (dz. ew. nr [...] nie mówiąc już o ewentualnym oddziaływaniu na nieruchomości dalej położone od terenu wnioskowanej inwestycji. Nadto, ochrona przed zalewaniem, a z drugiej strony obniżeniem wód gruntowych, powinna być przewidziana w projekcie budowlanym, a więc na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę, a nie na etapie uzyskiwania warunków zabudowy. Wobec powyższego SKO odmówiło uchylenia decyzji o warunkach zabudowy z [...] maja 2011 r. III.1. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2018 r. wniosła [...]. Skarżąca zarzuciła, że SKO nie zbadało i nie przeanalizowało, czy - a jeśli tak, to w jaki sposób - planowana inwestycja może oddziaływać na działki sąsiednie, w tym na jej nieruchomość. Podniosła, że zajmowana przez nią nieruchomość przy ul. [...] znajduje się naprzeciw planowanej inwestycji w odległości 8 metrów od planowanej inwestycji i oddzielona jest od niej jedynie bardzo wąską uliczką osiedlową. Wyjścia jak i wyjazdy z obu nieruchomości znajdują się naprzeciwko siebie. Dalej wskazała, że żadna z nieruchomości przy ul. [...] nie posiada takiego garażu podziemnego, jak w planowanej inwestycji, bowiem w większości jest jedynie jedno miejsce garażowe w piwnicy na jedną nieruchomość. Skarżąca podniosła, że planowana inwestycja będzie miała bardzo dużą powierzchnię biurową, tj. 703 m2. Z przeprowadzonych przez nią wyliczeń wynika, że osób bezpośrednio korzystających z nowego budynku będzie 59, tj. o 55 osób więcej niż obecnie, co przełoży się na bardzo wysoką uciążliwość dla sąsiadów. Co więcej, w ocenie skarżącej do nowopowstałego budynku dojeżdżać będzie co najmniej 27 dodatkowych samochodów, co zwiększy intensywność ruchu o 775%. Jedynie 18 nowych samochodów będzie stało w garażu, co oznacza, że pozostałe będą musiały znaleźć miejsce parkingowe w okolicy, co będzie skutkowało paraliżem komunikacyjnym w najbliższej okolicy. W ocenie skarżącej, garaż podziemny spowoduje zabetonowanie całej działki, co oznacza konieczność odwodnienia 920 m2 gruntu rodzimego. To z kolei spowoduje zmniejszenie ilości wody opadowej dla działek sąsiednich o 20%, co w dobie ogólnej suszy hydrologicznej i spadku poziomu wód gruntowych stanowi ogromną stratę wody dla sąsiednich nieruchomości. Tak duży ubytek wody spowoduje wysychanie zieleni na okolicznych działkach, a na nieruchomości skarżącej w odległości 8 m od planowanej inwestycji znajdują się 2 cenne, ponad 100 - letnie wiązy. W przypadku deszczu nawalnego nastąpi zaś konieczność odprowadzenia w bardzo krótkim czasie ok. 90 m3 wody do kanalizacji deszczowej, której stan techniczny nie jest wystarczający, czego dowodzą podtopienia piwnicy skarżącej w ostatnich latach. Obecnie z nieruchomości przy ul. [...] odprowadzana jest woda opadowa z ok. 140 m2, a reszta wsiąka w grunt rodzimy. Po zrealizowaniu inwestycji woda opadowa będzie usuwana z 920 m2, co stanowi wzrost ilości wody opadowej odprowadzanej do kanalizacji deszczowej znajdującej się w odległości 3-4 m od nieruchomości skarżącej o ok. 657%. W dalszej kolejności skarżąca podniosła, że jej nieruchomość znajduje się w obszarze analizowanym, wyznaczonym dla inwestycji przy ul. [...], co implikuje, że zmiana przekształcająca jej status z budownictwa jednorodzinnego w działalność biurową umożliwia dokonanie kolejnych przekształceń w drodze wydawania pozwoleń o warunki zabudowy w tej okolicy, a takie przekształcenia wpływają negatywnie na jakość korzystania z nieruchomości, bowiem jakość życia w dzielnicy biurowej jest znacznie niższa niż jakość życia w dzielnicy domów jednorodzinnych. Polemizując ze stanowiskiem SKO, zgodnie z którym planowana inwestycja nie oddziałuje negatywnie na środowisko, skarżąca podniosła, że inwestycja będzie wymagała usunięcia ok. 3500 m3 gruntu rodzimego, a spaliny odprowadzane z garażu znajdą ujście w pobliskich ogródkach. Skarżąca zarzuciła również, że SKO nie przeprowadziło analizy, czy planowana inwestycja będzie prowadzona zgodnie ze strefą ochronną wytyczoną dla pomnika przyrody znajdującego się na jej nieruchomości (wiąz górski). Skarżąca zwróciła również uwagę, że przygotowania do planowanej inwestycji spowodowały usunięcie wszystkich drzew z działki przy ul. [...], za co inwestor został ukarany, przy czym inwestycja uniemożliwi posadzenie nowych drzew, co doprowadzi do zmniejszenie zadrzewienia w okolicy o 15 %. III.2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2018 r. III.3. W piśmie z 25 maja 2018 r. skarżąca złożyła pismo, w którym zarzuciła, że Kolegium nie przedstawiło żadnej analizy dotyczącej wpływu inwestycji na pomnik przyrody (ponad stuletni wiąz), ustanowiony uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. III.4. Inwestor [...] wniósł o oddalenie skargi oraz oświadczył, że uzyskał pozwolenie na budowę, która to budowa została już rozpoczęta. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddalaniu (art. 151 p.p.s.a.). IV.2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2018 r., [...] o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2011 r., [...], o warunkach zabudowy. Podstawą wydania tej decyzji był art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Kwestia ta wymaga podkreślenia już na wstępie, albowiem zaskarżona decyzja rozstrzyga tylko o braku podstaw do uchylenia decyzji z uwagi na niestwierdzenie wystąpienia przesłanki wznowienia wskazanej w podaniu. W takim przypadku Kolegium nie rozpoznaje ponownie sprawy co do istoty, czyli, na gruncie niniejszej sprawy, nie orzeka ponownie merytorycznie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Tym samym wszelkie podnoszone przez skarżącą kwestie, nie mieszczące się w podstawie wznowienia podanej we wniosku, a dotyczące prawidłowości wskazanej wyżej decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawy. Uwaga ta dotyczy w szczególności takich kwestii jak te związane z ochroną przyrody czy też zagadnień dotyczących kanalizacji deszczowej. Poza zakresem niniejszego postępowania, a nawet w szerzej – poza zakresem postępowania o wydanie warunków zabudowy, jest kwestia podnoszonego w skardze usunięcia drzew przez inwestora. IV.3. Zasadnicze znaczenie dla sprawy ma natomiast kwestia, czy skarżącej przysługiwał status strony. Sąd podziela ocenę Kolegium wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym uzasadniającym jej udział jako strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji planowanej na ul. [...] w [...]. Przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073; dalej: "u.p.z.p.") nie zawierają wprost regulacji dotyczącej stron postępowania w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Stąd też zastosowanie znajduje tu ogólna zasada z art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd w niniejszym składzie przyjmuje, że mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Chodzi tu zatem o interes prawny, a nie faktyczny, przy czym musi występować bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy interesem prawnym strony, a wynikiem postępowania administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 22 czerwca 2016 r., II OSK 2569/14, CBOSA). Innymi słowy, interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie konkretnej normy prawa materialnego. Powyższe oznacza, że interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Interes prawny musi być aktualny, tj. powinien rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być więc interes tylko przewidywany w przyszłości, ani hipotetyczny (por. np. wyrok NSA z 13 marca 2009 r, II OSK 732/08. CBOSA). W realiach niniejszej sprawy jest bezsporne, że teren inwestycji, na której ma być posadowiony sporny budynek biurowo - mieszkalny z garażem podziemnym (czyli działka nr [...]), nie graniczy bezpośrednio z działką skarżącej (nr [...]). Z uwagi na specyfikę planowanej zabudowy (biurowo - mieszkalna), jej wzniesienie na działce nr [...] nie wiąże się z ograniczeniami prawnymi w sposobie zagospodarowania działki skarżącej. Z kolei podnoszone przez skarżącą uciążliwości związane ze zwiększeniem się ruchu w okolicy jej działki jest naturalną konsekwencją realizacji przez właściciela działki nr [...] przysługującego mu prawa zabudowy (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Zgodnie z tym przepisem, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Samo zwiększenie się ruchu w takim przypadku może być co najwyżej oceniane w kategoriach naruszenia interesu faktycznego, a nie interesu prawnego skarżącej. Tym samym Sąd w niniejszym składzie podziela, wyrażony w podobnym stanie faktycznym, pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 czerwca 2017 r. (II OSK 2604/15, CBOSA), w którym przyjęto, że sam fakt posiadania prawa własności nieruchomości w pobliżu terenu planowanej inwestycji (w sprawie chodziło o nieruchomości sąsiadujące z drogą, przy której miała być zrealizowana zabudowa wielorodzinna wraz z przebudową tej drogi), nie jest wystarczającym argumentem do przyjęcia, że skarżącemu przysługuje interes prawny w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy. NSA w wyroku tym zauważył również, że w skardze kasacyjnej powtarza się kilkakrotnie, że: "Ze zakres projektowanego zamierzenia inwestycyjnego wprowadzać będzie ograniczenia dla przyszłego zagospodarowania nieruchomości skarżącego", jednak nigdzie nie wyjaśniono, na czym by miały polegać te ograniczenia. Dalej NSA stwierdził, że: "To, że ul. [...] służyła dotychczas wyłącznie skarżącemu i sąsiadom skarżącego nie oznacza, że tak musi być dalej i że nie można przy tej ulicy zbudować innych budynków mieszkalnych, nie można tak rozumieć ochrony własnego interesu prawnego, gdyż to narusza normę prawną wynikającą z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Nie są też argumentami natury prawnej, podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności dotyczące realizacji budowy planowanej inwestycji, czy też korzystania z drogi przez mieszkańców osiedla, co zdaniem skarżącego w sposób ewidentny będzie naruszać aktualne warunki mieszkaniowe skarżącego". Reasumując, skarżąca nie wykazała, aby miała interes prawny (w opisanym wyżej znaczeniu) w uczestniczeniu jako strona w postepowaniu zakończonym decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2011 r., [...], o warunkach zabudowy. Ergo, prawidłowo Kolegium w zaskarżonej decyzji odmówiło jej uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.