II FZ 279/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 846/17 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi W. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z dnia 16 października 2017 r. nr (...) w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia W. D. (dalej: skarżący, strona) jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 846/17, w którym oddalono jego wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W motywach orzeczenia sąd podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 stycznia 2018 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 stycznia 2018 r. W dniu 2 lutego 2018 r. do przedmiotowej sprawy uiszczony został wpis w żądanej kwocie, z rachunku K. D. W dniu 7 lutego 2018 r. skarżący po raz kolejny uiścił żądany wpis, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego uiszczenia. W treści wniosku powołał się na chorobę, która uniemożliwiła mu wychodzenie z domu i zadośćuczynienie żądaniu Sądu. Do wniosku załączył kopię zwolnienia lekarskiego z którego wynika, że był niezdolny do pracy w dniach 24 stycznia - 6 lutego 2018 r. Do wniosku załączył też pocztowy dowód wpłaty żądanego wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powoławszy się na treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że skarżący, powołując się na chorobę (...) trwającej w znacznej części biegnącego terminu do uiszczenia wpisu, przedłożył co prawda zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy trwającej od 24 stycznia do 6 lutego 2018 r., jednakże w treści pisma nie odniósł się do pozostałych okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie. W ocenie Sądu, w dobie powszechnego dostępu do płatności internetowych, przedłożenie zwolnienia lekarskiego nie skutkuje automatycznym uznaniem, że skarżący z powodu złego stanu zdrowia nie był w stanie terminowo uiścić żądanego wpisu, tym bardziej że z zaświadczenia lekarskiego wynika, że mógł chodzić, co zdaniem Sądu dowodzi, że stan zdrowia skarżącego nie był na tyle poważny, aby uniemożliwić mu dokonywanie prostych codziennych czynności. Dodatkowo należy zauważyć, że na poczet wpisu w przedmiotowej sprawie K. D. uiścił żądaną kwotę. Czynność ta została dokonana z uchybieniem terminu, jednakże dowodzi, że w okresie choroby skarżący nie był pozbawiony pomocy krewnych. Tym samym nie sposób uznać, że skarżący w sposób wystarczający uprawdopodobnił, że faktyczna przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu była od niego niezależna i nie mógł jej przezwyciężyć przy dołożeniu wszelkich starań. Skarżący wywiódł od tego postanowienia zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że uchybienie przez stronę terminu nie nastąpiło z jej winy. Brak winy wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie. Jak słusznie podkreślił sąd pierwszej instancji, w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że nie dokonał tej czynności bez swojej winy. W analizowanej sprawie skarżący odebrał wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi 22 stycznia 2018 r. Wpis został uiszczony po terminie, tj. 2 lutego przez K. D. Skarżący na poparcie tezy, że nie uiścił wpisu w terminie bez swojej winy, przedłożył zwolnienie lekarskie wystawione przez lekarza medycyny rodzinnej, obejmujące okres od 24 stycznia do 6 lutego 2018 r., ze wskazaniem "chory może chodzić". Skarżący dodał, że cierpi na choroby (...), które często uniemożliwiają świadczenie pracy i "przemieszczanie wychodzenie z domu". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie tak sformułowanego wniosku Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie wskazywał, że zwolnienie lekarskie ze wskazaniem "może chodzić" nie świadczy samo w sobie o tym, że strona postępowania nie mogła dokonać określonych czynności procesowych. Zwolnienie o takiej treści oznacza bowiem, że lekarz wystawiający zaświadczenie ocenił stan zdrowia skarżącego jako niewymagający leżenia, a więc pozwalający na przemieszczanie się chorego, bez zagrożenia dla zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że nie kwestionuje choroby skarżącego, wskazuje jedynie, że nie uprawdopodobnił on, że w owym okresie choroba uniemożliwiła mu zarówno osobiste dokonanie czynności procesowej jak i ewentualne posłużenie się osobą trzecią, zwłaszcza że wpis został uiszczony przez krewnego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił podnoszone przez skarżącego okoliczności i trafnie stwierdził, że choroba skarżącego nie stanowiła obiektywnej i niemożliwej do przezwyciężenia przyczyny, która uniemożliwiła uiszczenie wpisu w terminie: nie wynika to z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego. Dodać należy, że w zażaleniu na poparcie tezy o braku możliwości przemieszczania się w terminie do uiszczenia wpisu skarżący powołał się na wypadek, którego doznał 30 stycznia 2018 r. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, termin do uiszczenia wpisu biegł od 23 stycznia do 29 stycznia 2018 r. To oznacza, że uraz kolana nastąpił już po upływie tego terminu i nie mógł mieć wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.