VI SA/Wa 452/18

WyrokWSA w Warszawie2018-06-07

Skład orzekający: Izabela Głowacka - Klimas, Magdalena Maliszewska, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykazanie przychodu z działalności gospodarczej w zeznaniu podatkowym PIT-36 za lata 2002-2003 jest wystarczającym dowodem na prowadzenie tej działalności i podleganie z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, pomimo twierdzeń o błędzie księgowej i braku faktycznego prowadzenia działalności?
Ratio decidendi
Wykazanie w zeznaniu podatkowym przychodu z działalności gospodarczej jest wystarczającym dowodem na prowadzenie tej działalności i podleganie z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Twierdzenia o błędzie księgowej lub braku faktycznego prowadzenia działalności nie wpływają na ocenę prawną, jeśli nie zostaną poparte skuteczną korektą zeznania podatkowego lub innymi dowodami urzędowymi. Przepisy dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej w analizowanym okresie nie przewidywały możliwości jej zawieszenia bez wykreślenia z ewidencji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia podlegania skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2003 r. Organ pierwszej instancji pierwotnie stwierdził podleganie ubezpieczeniu przez dłuższy okres, jednak po wznowieniu postępowania uchylił tę decyzję i ustalił krótszy okres. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w spornym okresie, co potwierdzały zeznania podatkowe PIT-36 za lata 2002-2003, w których wykazywał przychód. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że nie prowadził faktycznie działalności, a wykazane kwoty były spłatą dawnych należności, a błąd popełniła księgowa. Wniósł o uchylenie decyzji i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2017 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej organ, Prezes NFZ), działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1938 ze zm.; dalej ustawa o oświadczeniach) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. K., (dalej skarżący) od decyzji wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej [...] OW NFZ) z [...] września 2016 r. Nr [...] uchylającej ostateczną decyzję tego organu z [...] września 2012 r. Nr [...] w sprawie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej zarejestrowanej pod numerem wpisu [...] w okresie od 7 czerwca 1999 r. do 8 grudnia 2011 r. i ustalającej, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej zarejestrowanej pod numerem [...] w okresie od 7 czerwca 1999 r. do 31 grudnia 2000 r. i od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2003 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Pismem z [...] maja 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. (dalej ZUS) zwrócił się do [...] OW NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego P. K. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Rozpoznając wniosek dyrektor [...] OW NFZ decyzją z [...] września 2012 r. stwierdził, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej zarejestrowanej pod numerem wpisu [...] w okresie od 7 czerwca 1999 r. do 8 grudnia 2011 r. Z uwagi na uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania decyzja stała się ostateczna i prawomocna. Pismem z [...] marca 2016 r., uzupełnionym pismem z [...] kwietnia 2016 r., skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2012 r. Postanowieniem z [...] maja 2016 r. organ, uwzględniając dokumenty nadesłane przez skarżącego wznowił postępowanie w sprawie. Decyzją z [...] września 2016 r. dyrektor [...] OW NFZ uchylił decyzję z [...] września 2012 r. i ustalił, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej zarejestrowanej pod numerem wpisu [...] w okresie od 7 czerwca 1999 r. do 31 grudnia 2000 r. i od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2003 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Następnie pismem z [...] grudnia 2017 r. przesłał kopię wyroku Sądu Okręgowego w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2014 r., [...] wraz z uzasadnieniem oraz kopię wyroku Sądu Apelacyjnego w K. Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2015 r., [...] uchylający ww. wyrok. Decyzją z [...] grudnia 2017 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2016 r. Rozpatrując odwołanie wskazał, że w okresie objętym decyzją I instancji obowiązywały przepisy dwóch kolejnych ustaw, tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z ze zm.; zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym") oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.; zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ"), zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.; zwanej dalej "ustawą o sus"), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. We wskazanym okresie obowiązywały również kolejno dwie ustawy określające zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Polski, zawierające podobne unormowania w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o działalności") obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r. i w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą prawo działalności"), zgodnie z którymi dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg. ustawy o działalności po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji). Organ podkreślił, że z informacji uzyskanych od ZUS Oddział w R. wynika, że skarżący uzyskał zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] wydane przez Urząd Gminy S.. Od 7 czerwca 1999 r. skarżący zgłosił się do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej Dokumenty rozliczeniowe zostały złożone do miesiąca 02/2000 - brak wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za okres od 7 czerwca 1999 r. do 29 grudnia 1999 r. skarżący został objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, od 30 grudnia 1999 r. podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu (od 30 grudnia 1999 r. do 28 grudnia 2000 r. posiadał inny tytuł ubezpieczeń powodujący wyłączenie z ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności, zaś od 29 grudnia 2000 r. jest uprawniony do świadczeń emerytalno-rentowych). Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2011 r. Wójt Gminy S. wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany [...] czerwca 1999 r. pod numerem [...]. Odwołując się do nadesłanych przez skarżącego dokumentów w postaci: PIT- 36 za lata: 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006, 2005, 2004, 2003, 2002 wskazał, że z treści ich wynika, że za lata 2002-2003 skarżący wykazywał przychód, koszty uzyskania przychodów, stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego, że w okresie od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2003 r. nie prowadził działalności gospodarczej i faktycznie nie otrzymał żadnego dochodu z tego tytułu a wskazane w drukach PIT-36 za lata 2002 i 2003 kwoty stanowią należności zapłacone na jego rzecz przez Panią I. N., która była jego dłużnikiem i w tych latach dokonała częściowej zapłaty należności natomiast osoba prowadząca dokumentację finansową odwołującego omyłkowo wpisała tą zapłatę w zeznanie roczne jako dochód działalności gospodarczej wskazał, że fakt nieosiągania przychodu z danej działalności gospodarczej, czy też ponoszenie kosztów i strat wcale nie musi oznaczać, że dana działalność gospodarcza nie była w tym okresie prowadzona. W ocenie organu działalność gospodarcza jest działalnością, z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Zatem przedsiębiorca rozpoczynający działalność powinien liczyć się z takim ryzykiem obejmującym okresy faktycznego przestoju w wykonywaniu działalności. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka J. K., wskazał, że dopuszczenie wnioskowanego dowodu spowodowałoby skonfrontowanie zeznań świadka z dokumentem z datą pewną, w rozumieniu art. 81 § 2 pkt 2 k.c., w postaci zeznania o wysokości osiągniętego dochodu PIT-36. Tymczasem okoliczność, którą stara się udowodnić skarżący w równym stopniu można byłoby udowodnić dowodem z dokumentu w postaci skutecznie wniesionej korekty zeznania o wysokości osiągniętego dochodu. Organ zauważa, że wbrew stanowisku o dokonanym błędzie w zeznaniu, skarżący nie próbował dokonać ww. korekty, ale zmierzał do zweryfikowania swoich twierdzeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W ocenie Prezesa NFZ powyższa kwestia pozostaje poza zakresem jego kompetencji jako zastrzeżona dla urzędu skarbowego. Organ podkreślił ponadto, że ciężar udowodnienia błędu w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu spoczywa na stronie, zaś sposób dokonania korekty wadliwego zeznania, został określony przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Zdaniem organu w sprawie zgromadzono wystarczające środki dowodowe dla uznania, że skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w kwestionowanym przez niego okresie, tj. od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2003 r., bowiem za lata 2002-2003 w zeznaniu podatkowym PIT-36 wykazywał przychód, koszty uzyskania przychodów, stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej. Prezes Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest natomiast uprawniony do podważania dowodów urzędowych odnoszących się do okresów osiągania przychodów, które były podstawą do ustalenia opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Odnosząc się do wniosku dowodowego w postaci pisma Wójta Gminy S. z [...] stycznia 2001 r., z treści którego wynika, że Urząd Gminy S. wyraził zgodę na zawieszenie przez skarżącego działalności gospodarczej organ podkreślił, że na gruncie obowiązującej w tym czasie ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41 poz. 324 ze zm.) ustawodawca nie przewidział możliwości zawieszenia działalności gospodarczej. Taka możliwość została wprowadzona ustawą nowelizującą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888). W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J. K. na okoliczność z jakiego źródła i z jakiego tytułu pochodziły środki wykazane w deklaracjach podatkowych jako osiągnięte z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za lata 2002 i 2003 r.; zasadzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucał: 1. naruszenie przepisów art. 8 ust 1 lit c w zw. z art. 9 ust 1 pkt. 1 lic c, art. 11 ust 1, art. 12 ust 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ polegające na uznaniu, że skarżący podlega w zaskarżonym okresie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej; 2. naruszenie art. 13 pkt 4 ustawy o sus poprzez uznanie, ze skarżący prowadził działalność gospodarczą w okresie od 1 stycznia 2002 r, do 31 grudnia 2003 r. i tego tytułu podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu; 3. błąd w ustaleniach faktycznych i błędną ocenę materiału dowodowego poprzez uznanie, że skarżący nie wykazał, że w okresie objętym odwołaniem nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w sytuacji kiedy z materiału dowodowego wynika, że skarżący nie prowadził działalności gospodarczej od 2001 r. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, który uznał, że z dokumentacji posiadanej przez skarżącego wynika, że w okresie od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2003 r. wykazał dochód z działalności i na tej podstawie należało przyjąć, że prowadził w tym okresie działalność i tym samym podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Podnosi, że od momentu złożenia wniosku o zawieszenie działalności, co miało miejsce z dniem 1 stycznia 2001 r., nie prowadził żadnych czynności polegających nawet na chęci dalszego prowadzenia działalności pozarolniczej. Nie szukał klientów, nie miał na celu przebranżawiać się, czy też zmieniać profilu działalności. Kwoty wykazane w drukach PIT-36 stanowią natomiast należności zapłacone na rzecz skarżącego przez dłużniczkę I. N.. W tych latach dokonała ona częściowej zapłaty zaległości powstałych dużo wcześniej tj. przed zawieszeniem działalności przez skarżącego. Kwoty te nie są dochodem z działalności osiągniętym w okresie 2002-2003. Wskazuje, że aktualnie po tylu latach nie ma możliwości dokonania korekty złożonych deklaracji z uwagi na brak dokumentacji firmy. Poza przedstawionymi deklaracjami PIT-36 nie dysponuje inną dokumentacją księgową firmy za lata 2002-2003 dlatego też, w ocenie skarżącego, bezzasadna jest odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka J. K., bowiem to ona zajmowała się wszelkimi rozliczeniami firmy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Mając na uwadze przywołaną przez skarżącą argumentację wydaje się być zasadnym wyjaśnienie, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i procesowego na dzień jego wydania i tym samym względy celowościowe czy też słusznościowe pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego aktu. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Prezesa NFZ z [...] grudnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję dyrektora [...] OW NFZ z [...] września 2016 r. ustalającą, że skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej zarejestrowanej pod numerem [...] w okresie od 7 czerwca 1999 r. do 31 grudnia 2000 r, i od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2003 r. Jak słusznie zauważa organ w okresie objętym decyzją I instancji obowiązywały przepisy dwóch kolejnych ustaw, tj.: art. 8 pkt 1 lit. c i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153, z ze zm.; zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym") oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.; zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ"), zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu w NFZ i art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.; zwanej dalej "ustawą o sus", obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. We wskazanym okresie obowiązywały również kolejno dwie ustawy określające zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Polski, zawierające podobne unormowania w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o działalności") obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r. i w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą prawo działalności"), zgodnie z którymi dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg. ustawy o działalności po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji). Czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. W sprawie bezspornym jest, że skarżący prowadził działalność gospodarczą wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy S. pod numerem [...], jak również to, że decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...] Wójt Gminy S. wykreślił z ewidencji wpis dokonany w dniu [...] czerwca 1999 r. pod numerem [...]. Skarżący nie kwestionuje ponadto ustaleń organu z których wynika, że od 7 czerwca 1999 r. zgłosił się do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Dokumenty rozliczeniowe zostały złożone do miesiąca 02/2000 - brak wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za okres od 7 czerwca 1999 r. do 29 grudnia 1999 r. skarżący został objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, od 30 grudnia 1999 r. podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu (od 30 grudnia 1999 r. do 28 grudnia 2000 r. posiadał inny tytuł ubezpieczeń powodujący wyłączenie z ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności, zaś od [...] grudnia 2000 r. jest uprawniony do świadczeń emerytalno-rentowych). Skarżący nie zgadza się natomiast z ustaleniami organu dotyczącymi okresu od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2002 r. Organ uznał bowiem, że wykazany w tym okresie w zeznaniu podatkowym przychód z działalności gospodarczej świadczy o jej prowadzeniu a co za tym, idzie pociąga za sobą obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Podkreślenia wymaga, że dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji. Zarejestrowana działalność gospodarcza wiąże się z przymusem podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Ustanie obowiązku ubezpieczenia powoduje wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż działalność gospodarcza jest działalnością z którą związana jest konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. Przedsiębiorca samodzielnie decyduje, czy przeznacza swój czas na prowadzenie działalności oraz komu powierza wykonanie konkretnych czynności mających przełożenie na funkcjonowanie przedsiębiorstwa w obowiązującym porządku prawnym. Tym samym argument skarżącej, iż księgowa omyłkowo wpisała zapłatę w zeznanie roczne jako dochód z działalności gospodarczej pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Okoliczność wykazania w zeznaniu podatkowym PIT-36 za lata 2002-2003 przychodu z prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej jest wystarczającym dowodem dla uznania, że skarżący w kwestionowanym przez niego okresie prowadził działalność a zatem podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J. K. wskazać należy, że sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed właściwymi organami. Sąd nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej p.p.s.a.) sąd wydaje orzeczenie na podstawie akt sprawy. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., w procedurze sądowoadministracyjnej możliwe jest jedynie na zasadzie wyjątku przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu. W postępowaniu tym nie ma natomiast prawnej możliwości przesłuchania świadka, czy strony. Z tych względów ww. wniosek dowodowy skarżącego nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd. Niezależnie od powyższe Sąd przychyla się do stanowiska organu, iż okoliczność którą skarżący stara się udowodnić (tj. błąd w zeznaniu podatkowym) poprzez zeznanie świadka w równym stopniu można było udowodnić dowodem z dokumentu w postaci skutecznie wniesionej korekty zeznania o wysokości dochodu. W aktach sprawy brak jednak dowodów potwierdzających aktywność skarżącego w tym zakresie. Rację ma organ wskazując, że nie jest uprawniony do podważania dowodów urzędowych odnoszących się do okresów osiągania przychodów, które były podstawą do ustalenia opodatkowania podatkiem dochodowym. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia skarżącego, iż: "od dnia złożenia wniosku o zwieszenie działalności, co miało miejsce z dniem [...] stycznia 2001 r. , nie prowadził (...) działalności pozarolniczej" wskazać należy, że przepisy regulujące prowadzenie działalności gospodarczej w okresie objętym decyzjami nie przewidywały "zawieszenia" działalności bez jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. Pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" zostało wprowadzone ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 141 poz. 888). Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2003 r, oraz ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do 20 września 2004 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników prowadzące, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub z nimi współpracujące. Obowiązek ubezpieczenia tych osób powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych, a zatem od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił w jakich okresach skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Wykazany w zeznaniu podatkowym za rok 2002-2003 przychód, zdaniem Sądu, był wystarczający do uznania, iż w tym okresie skarżący faktycznie prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło