III SA/Po 204/18

Dnia 7 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2018r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 2 lutego 2018 roku, nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia od postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. W. z dnia 30 listopada 2017 roku w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko M. C. w celu realizacji obowiązku zapłaty należności z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Dłużnik zajętej wierzytelności przekazał kwoty, które nie pokryły całości zadłużenia. Pismem z dnia 27 października 2017 roku zobowiązana wniosła skargę na zajęcie egzekucyjne z żądaniem uchylenia kwestionowanej czynności egzekucyjnej. W uzasadnieniu pisma wskazała, że współposiadaczem zajętego rachunku bankowego jest także jej córka K. C.. Zajęte konto jest przypisane do spłaty kredytu hipotecznego. Raty kredytu w całości pokrywa córka zobowiązanej z własnych środków. Zdaniem zobowiązanej czynności egzekucyjne prowadzą do naruszenia praw osoby trzeciej. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddalił skargę, a zobowiązana wniosła zażalenie. Zażądała zmiany kwestionowanego postanowienia poprzez uchylenie kwestionowanego zażaleniem postanowienia oraz uchylenie dokonanej czynności egzekucyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że zajęcie rachunku bankowego jest skuteczne w odniesieniu do rachunku prowadzonego dla kilku osób fizycznych. W egzekucji administracyjnej nie przewidziano ograniczeń w zakresie egzekucji z rachunku wspólnego. Podmioty, które nie mają statusu zobowiązanego, mają możność wystąpić do organu egzekucyjnego z żądaniem wyłączenia prawa spod egzekucji. M. C. skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W ocenie skarżącej kwestionowane rozstrzygnięcia naruszają art. 7 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak jego zastosowania, co miało wpływ na załatwienie sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ dokonał bezprawnego zajęcia rachunku bankowego, który nie należał wyłącznie do dłużniczki. Prowadzenie egzekucji z zajętego rachunku bankowego jest niemożliwe, gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy nie mają zastosowania art. 891ą oraz art. 891˛ ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Z kolei przepis art. 51a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe ustanawia zasadę braku wyodrębnienia udziałów we wspólnym rachunku bankowym. Podsumowując skarżąca wskazała, że organ błędnie przypisuje skarżącej możliwość skorzystania z żądania wyłączenia spod egzekucji środków pieniężnych, które są jej własnością albowiem środki zdeponowane na rachunku bankowym należą do jej córki. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, a wcześniej Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, prawidłowo zakwalifikowali pismo zobowiązanej, jako skargę w rozumieniu 54 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2017, poz. 1201 ze zm.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w uzasadnieniu postanowienia, trafnie i zgodnie z prawem wyjaśnił, że skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem prawnym subsydiarnym, bo ograniczonym przez stosowanie innych środków zaskarżenia w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tego względu przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, podstawą do uwzględnienia takiej skargi, nie mogą być okoliczności stanowiące podstawę do złożenia innych środków prawnych. W ramach skargi na czynności egzekucyjne bada się prawidłowość dokonanej czynności. Analiza dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych wskazuje, że zajęcie zostało dokonane prawidłowo. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych posiada kompetencję organu egzekucyjnego, zastosował prawidłowy wzór dokumentu stosowany w egzekucji należności pieniężnych, a zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało doręczone zobowiązanej oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia środka prawnego zobowiązanej w postaci skargi na dokonane zajęcie rachunku bankowego. Wbrew twierdzeniom skargi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nigdy nie wskazywał, aby w sytuacji zaistniałej w kontrolowanej sprawie skarżąca/zobowiązana posiadała możność wystąpienia ze środkiem prawnym przewidzianym w art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Treść uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego jednoznacznie potwierdza, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazywał, iż takie uprawnienie przysługuje córce zobowiązanej, K. C.. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej działał zgodnie z prawem przyjmując, że na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak jest ograniczeń do dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, którego współposiadaczami są zobowiązany oraz osoby trzecie. Przeszkody do prowadzenia egzekucji z takiego rachunku nie stanowi przepis art. 51a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (Dz.U. 2017, poz. 1876 ze zm.). Bez istotnego znaczenia dla załatwienia kontrolowanej sprawy pozostaje regulacja prawna obejmująca treść art. 891ą oraz art. 891˛ ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2018, poz. 151 ze zm.). Z treści art. 81 §1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie wynika, że zajęcie wierzytelności jest skuteczne w odniesieniu do rachunku bankowego prowadzonego dla kilku osób fizycznych, którego współposiadaczem jest zobowiązany. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uznał, że zajęcie dokonane przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wywarło skutek prawny w odniesieniu do rachunku prowadzonego przez Bank dla zobowiązanej oraz jej córki. Ustawodawca, na gruncie postępowania egzekucyjnego w administracji, nie przyjął rozwiązania przewidzianego w przepisach art. 891ą oraz art. 891˛ ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, z którego wynika, że dalsze czynności egzekucyjne mają być prowadzone do udziału przypadającego dłużnikowi w rachunku wspólnym stosownie do treści umowy rachunku bankowego, którą dłużnik jest obowiązany przedłożyć komornikowi w terminie tygodnia od daty zajęcia. To, że w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji brak jest regulacji na wzór tej przewidzianej w ustawie - Kodeks postępowania cywilnego nie uzasadnia stanowiska, iż po dokonaniu zajęcia wspólnego rachunku bankowego w kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym nie mogły być podejmowane dalsze czynności egzekucyjne. Dopuszczalność prowadzenia egzekucji należności publicznoprawnej ze wspólnego rachunku bankowego prowadzonego dla wspólników spółki cywilnej, spośród których tylko jeden jest zobowiązanym, potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 listopada 2008 roku o sygn. akt III CSK 172/08. W świetle art. 81 §1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Bank, jako dłużnik zajętej wierzytelności, prowadzący rachunek wspólny dla zobowiązanej i jej córki, z chwilą doręczenia mu zawiadomienia o zajęciu, obowiązany był bezzwłocznie przekazać zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu (art. 80 §1 i §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Natomiast osoby, których prawa zostały naruszone wskutek zajęcia lub jego realizacji mogą żądać wyłączenia zajętej wierzytelności spod egzekucji (art. 38 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zgodnie z prawem uznał, że córka zobowiązanej, skoro nie była zobowiązana do spełnienia obowiązków matki, to mogła korzystać z przysługujących jej środków ochrony obejmujących wyłączenie spod egzekucji przypadających jej wierzytelności z rachunku wspólnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.), orzeczono jak sentencji wyroku.