IV SAB/Wr 10/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.D. na bezczynność [...] Kuratora Oświaty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie wyrokiem Sądu z dnia 14 marca 2018 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, oddalono skargę skarżącego w całości. Pismem z dnia 22 marca 2018 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku i wskazał, że uiścił opłatę kancelaryjną z tego tytułu, co potwierdzają dane finansowe Sądu (wydruk polecenia przelewu k- 104). Odpis tego wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 8 maja 2018 r. k- 132. Następnie pismem z dnia 15 maja 2018 r. skarżący podał, że w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez wyznaczenie radcy prawnego w celu sporządzenia tej skargi kasacyjnej. Do pisma tego dołączył złożony na urzędowym formularzu z dnia 15 maja 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie tego prawa w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie wspomnianego radcy prawnego- 136, skoro skarżący podkreślił w rubryce nr 4.1 żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i nie wykreślił w rubryce nr 4.2 żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wraz z tym wnioskiem przedłożył kopię 8 dokumentów. Pismem referendarza sądowego z dnia 23 maja 2018 r. wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących jego aktualnej sytuacji dochodowej. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 29 maja 2018 r. W odpowiedzi na to pismo referendarza, skarżący pismem z dnia 1 czerwca 2018 r., nadany w urzędzie pocztowym tego samego dnia, adresowanym do Prezesa Tutejszego Sądu, podał, w pierwszym zdaniu tego pisma, że: "w związku z pismem do mnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 maja 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wr 10/18 informuje uprzejmie, że świadomie rezygnuje z dalszych "usług" Pańskiej instytucji w sprawie mojej do WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2018 r. przeciwko aktualnemu [...] Kuratorowi Oświaty we [..] w sprawie odmowy udostępnienia mi żądnej na wniosek informacji publicznej", przy czym użyty w tym zdaniu wyraz "rezygnuję" został przez stronę wyszczególniony. W dalszej części tego pisma skarżący opisał powody powyższej rezygnacji. W piśmie tym podał m. in., że w związku z zamiarem skierowania do NSA skargi kasacyjnej Sąd polecił mu wypełnienie i przesłanie urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy, który wypełnił i przesłał do Sądu w określonym terminie i Sąd całkowicie nie dał wiary co do prawdziwości informacji podanych w tym wniosku i polecił mu pismem z dnia 23 maja 2018 r. w terminie 7 dni zgromadzenie pliku dokumentów potwierdzających prawdziwość sytuacji życiowej [...], co jest niewykonalne ze względu na fakt, że jest osobą [..] w [..] wieku i [...]. Podał, że rezygnuje ze skierowania kasacji do NSA od wyroku WSA z dnia 19 marca 2018 r. (powinno być: 14 marca 2018 r.). Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie skarżący, opisanym wyżej pismem, wyjaśnił, że rezygnuje z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego wyroku Sądu oddalającego skargę strony. Natomiast wniosek o prawo pomocy skarżący złożył po otrzymaniu tego wyroku wraz z uzasadnieniem w celu zaskarżenia tego orzeczenia zgodnie z pouczeniem przesłanym wraz z tym wyrokiem, zawartym w piśmie Sądu z dnia 26 kwietnia 2018 r. w którym podano, że od powyższego wyroku przysługuje skarga kasacyjna, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem za pośrednictwem Tutejszego Sądu i że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez fachowego pełnomocnika adwokata lub radcę prawnego. W piśmie tym pouczono stronę, że strona może wystąpić o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego i że wniosek w tym przedmiocie powinien być złożony na urzędowym formularzu. W piśmie tym wskazano ponadto, że złożenie wniosku o prawo pomocy wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i przytoczono treść przepisu art. 177 p.p.s.a. Dodać należy, że stosownie do art. 177 § 3 p p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skoro strona skarżącą w opisanym piśmie z dnia 1 czerwca 2018 r. poinformowała Sąd, że rezygnuje z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, a wniosek o prawo pomocy został złożony, po wydaniu orzeczenia i po złożeniu przez stronę wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia, a więc w celu zaskarżenia tego orzeczenia, to wskutek złożonego oświadczenia o rezygnacji z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, na obecnym etapie postępowania sądowego rozpoznanie tego wniosku stało się zbędne w rozumieniu art. 249a p.p.s.a. Kluczowe dla prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu jest ustalenie znaczenia zwrotu "zbędne". Na gruncie reguł języka powszechnego zwrot "zbędny" oznacza tyle, co taki, który nie jest koniecznie potrzebny i bez którego można się obejść [tak: Wielki Słownik Języka Polskiego, dostępny pod adresem: http://www.wsjp.pl]. W tej sytuacji skoro rozpoznanie wniosku o prawo pomocy stało się zbędne, to zachodzi przesłanka uzasadniającą umorzenie postępowania z wniosku o prawo pomocy. Ponadto strona we wspomnianym piśmie wskazała, że w związku z otrzymanym pismem referendarza sądowego z dnia 23 maja 2018 r. wzywającym do nadesłania dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji opisanej we wniosku o prawo pomocy – rezygnuje z wszelkich "usług" w sprawie jej skargi, a jednym z powodów tej rezygnacji jest oświadczenie, że rezygnuje z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, przy czym słowo "rezygnuję" zostało przez stronę wyszczególnione poprzez pogrubienie czcionki. Powyższe pozwala na przyjęcie, iż rezygnacja przez stronę "z wszelkich usług w sprawie" oznacza, że w istocie strona zrezygnowała z wniosku o prawo pomocy, a więc że tym samym cofnęła ten wniosek w rozumieniu art. 249a p.p.s.a. Strona może bowiem cofnąć wniosek o przyznanie prawa pomocy do chwili wydania w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Cofnięcie wniosku może nastąpić z dowolnej przyczyny, która nie podlega badaniu przez referendarza sądowego (sąd) (por. Komentarz do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi T. Woś. H. Knysiak - Sudyka, M. Romańska, Wydanie 6 Warszawa 2016, str. 1231). Cofnięcie wniosku o prawo pomocy również uzasadnia umorzenie postępowania w sprawie prawa pomocy. Powyższe skutkuje umorzeniem postępowania sądowego wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa. Wniosek nie podlega zatem merytorycznemu rozpoznaniu. W tej sytuacji, na podstawie art. 249a p.p.s.a., należało umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 249a w związku z art. 177 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.