I SAB/Wa 686/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J.N. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku K.M. z 21 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...], rej. hip. [...]", w zakresie dotyczącym obecnych działek ew. o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J.N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W.M. i J.N. pismem z 17 października 2017 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania z 21 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...], rej. hip. [...]", w zakresie dotyczącym obecnych działek ew. o nr [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. K.M. 21 września 1949 r. złożył wniosek o przyznanie mu prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. "[...], rej. hip. [...]". Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z [...] czerwca 1960 r. nr [...] odmówiło K.M. przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z [...] lipca 1960 r. nr [...] utrzymało w mocy orzeczenie administracyjne z [...] czerwca 1960 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją częściową z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w punkcie pierwszym odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] lipca 1960 r. i utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] czerwca 1960 r. w zakresie dotyczącym nieruchomości objętej lokalizacjami nr [...] w części dotyczącej dz. ew. nr [...],[...],[...], nr [...] w części dotyczącej dz. ew. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], nr [...] w części dotyczącej dz. ew. nr [...] i [...], nr [...] w części dotyczącej dz. ew. nr [...] i [...], nr [...] w części dotyczącej dz. ew. nr [...], nr [...] w części dotyczącej dz. ew. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], nr [...] w części dotyczącej dz. ew. nr [...] i [...], nr [...] w części dotyczącej dz. ew. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], nr [...] w części dotyczącej dz. ew. nr [...] i [...], nr [...]w części dotyczącej dz. ew. nr [...], nr [...] w części dotyczącej dz. ew. nr [...], w punkcie drugim stwierdził, że decyzja z [...] lipca 1960 r. i utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne z [...] czerwca 1960 r. w zakresie dotyczącym części działki ew. nr [...] z obrębu [...] zostały wydane z naruszeniem prawa oraz w punkcie trzecim orzekł, że w pozostałym zakresie dotyczącym działek ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] stwierdził ich nieważność. Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2015 r. Prezydent W. otrzymał decyzję [...] grudnia 2016 r. W.M. i J.N. wnioskiem z 12 stycznia 2017 r. zwróciły się do Prezydenta W. o częściowe rozpoznanie wniosku dekretowego z 21 września 1949 r. w zakresie dotyczącym obecnych działek ew. o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...]. W.M. i J.N. pismem z 24 lipca 2017 r. wniosły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta sprawy z wniosku z 12 stycznia 2017 r. w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] października 2017 r. nr [...] uznało zażalenie za nieuzasadnione. W skardze na bezczynność skarżące zarzuciły Prezydentowi naruszenie art. 7, 8, 12, 35 i 36 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. W związku z powyższym wniosły o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt postępowania przez sąd, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że pełnomocnik stron złożył skargę na decyzję z [...] grudnia 2016 r., w którym znajdują się akta własnościowe nieruchomości. Trudno mówić o bezczynności organu, w sytuacji gdy toczy się postępowanie sądowoadministracyjne, którego wynik może mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia wniosku stron. Pismem z 16 sierpnia 2017 r. organ zawiadomił stron o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. J.N. pismem z 21 maja 2018 r. poinformowała, że [...] kwietnia 2018 r. zmarła skarżąca W.M. Na mocy aktu poświadczenia z [...] maja 2018 r. sporządzonego przez notariusz K.G. (Rep. [...]), spadek po W.M. nabyła w całości J.N. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanych przepisów, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że organ nie rozpoznał wniosku z 21 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...], rej. hip. [...]", w zakresie dotyczącym obecnych działek ew. o nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] oraz nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a więc nadal pozostaje w zwłoce. Jeżeli zdaniem organu wynik toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego może mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia wniosku stron, winien on zawiesić przedmiotowe postępowanie stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czego jednak w niniejszej sprawie nie uczynił. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu części przedmiotowego wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania i zdaniem Sądu, jest on rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał. Organ powinien przy tym podjąć próby uzyskania akt własnościowych nieruchomości poprzez ich wypożyczenie, czy sporządzenie uwierzytelnionej kserokopii. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie. W przedmiotowej sprawie Prezydent otrzymał decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] grudnia 2016 r. w dniu [...] grudnia 2016 r. Następnie pismem 12 stycznia 2017 r. W.M. i J.N. złożyły wniosek o rozpoznanie wniosku dekretowego w części. Sąd oceniając charakter bezczynności organu wziął pod uwagę okoliczność, że organ nie dysponował aktami własnościowymi nieruchomości, które były w posiadaniu Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa w związku toczonym postępowaniem nieważnościowym, a obecnie znajdują się w tutejszym Sądzie w związku ze skargą na decyzję Ministra z [...] grudnia 2016 r. Ponadto Sądowi z urzędu znana jest także ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta W. dotyczących dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz ich stopień skomplikowania, wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego, mającego miejsce przeszło 60 lat temu. Okoliczności te oczywiście nie uwalniają organu od obowiązku załatwienia sprawy w terminie określonym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak muszą być uwzględnione przy ocenie charakteru naruszenia prawa przez organ. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).