II OSK 3541/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 422/18 w sprawie ze skargi T. [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 422/18, oddalił skargę T [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Powyższym postanowieniem organ drugiej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], wydane w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), wstrzymujące roboty budowlane prowadzone przez T. S.A. przy budowie obiektu budowlanego, tj. stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] [...] wraz z zasilaniem na działce nr [...] przy ul. P. [...] w obrębie N. bez wymaganego pozwolenia na budowę i nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 28 marca 2018 r.: 1) zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczania o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających projekt; 3) oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest, czy budowana przez inwestora mobilna stacja bazowa jest tymczasowym obiektem budowlanym o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, który może być realizowany na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi, czy też jej realizacja wymaga pozwolenia na budowę, jak uznały organy orzekające w sprawie. Sąd podał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Definicja tymczasowych obiektów budowlanych została zawarta w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Stanowi ona, iż tymczasowy obiekt budowlany jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także jest niepołączony trwale z gruntem (np. strzelnica, kiosk uliczny, pawilon sprzedaży ulicznej i wystawowej, przekrycie namiotowe i powłoka pneumatyczna, urządzenie rozrywkowe, barakowóz, obiekt kontenerowy). Wyliczenie tych obiektów ma jednak charakter przykładowy. Do tego rodzaju obiektów mogą być zatem zaliczane także inne obiekty budowlane o analogicznych właściwościach. W przepisie tym wyróżnione zostały dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych. Po pierwsze, jest nim obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Cecha tymczasowości wynika w tym względzie z cech konstrukcyjnych, trwałości materiałów oraz technologii czy też projektu obiektu budowlanego. Po drugie, jest nim obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Inne niż wskazane w omawianym przepisie obiekty tymczasowe wymagają zatem uzyskania pozwolenia na budowę. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania określonego obiektu do wymienionych wyżej kategorii mają zarówno okoliczności faktyczne sprawy, jak i zamiar inwestora oraz konstrukcja obiektu. Dalej, Sąd Wojewódzki podkreślił, że generalną zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego jest, że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31, w których to przepisach wymieniono roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, nie zostało wymienione w żadnym z ww. przepisów, tym samym należy przyjąć, że roboty takie wymagają pozwolenia na budowę. Wyjątków od zasady nie można zaś nigdy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Jeżeli więc budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymieniono w ust. 1 art. 29 Prawa budowlanego ani też robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymieniono wprost w ust. 2 art. 29 Prawa budowlanego, to nie można przyjmować, że tego typu zamierzenie budowlane można realizować na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 12 ustawy, na podstawie zgłoszenia w przypadku określonym w art. 30 ust. 1 Prawa budowalnego. Zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W definicji tej nie wymienia się tego rodzaju czynności, jak "instalowanie", które to pojęcie, pomimo że występuje w art. 29 ust. 2 pkt 6, 14 i 15 Prawa budowlanego nie zostało zdefiniowane ustawowo. Sąd wskazał, że ze zgłoszenia oraz z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga wykonania szeregu robót budowlanych i innych czynności technicznych mających na celu połączenie drogą kablową poszczególnych urządzeń wchodzących w skład stacji bazowej telefonii komórkowej. Urządzenia wchodzące w skład stacji bazowej telefonii komórkowej objęte projektem technicznym, są telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. z 2005 r. nr 219, poz. 1864 ze zm.). W rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 519) stacja bazowa telefonii komórkowej jest instalacją, zespołem stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, powodujących emisję fal elektromagnetycznych (art. 3 pkt 4 tej ustawy). Fale elektromagnetyczne emitowane przez stację bazową telefonii komórkowej z zasady rozprzestrzeniają się poza obszarem, do którego inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego), co może potencjalnie wprowadzać na terenie wyznaczonym w otoczeniu tego obiektu ograniczenia w zagospodarowaniu w tym zabudowy (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na podstawie zgłoszenia, a więc bez udziału stron w postępowaniu, o których mowa w art. 28 ust. 2 omawianej ustawy, nie daje gwarancji prawidłowego wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20) oraz poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich posiadających nieruchomości w tym obszarze (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Poza tym stanowi to naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4 Prawa budowlanego, która ma także zastosowanie w przypadku budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej tylko w takim zakresie, w jakim wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które to prawo należy rozumieć zgodnie z postanowieniami art. 143 Kodeksu cywilnego. W związku z powyższym, budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga pozwolenia na budowę, jeżeli obszar oddziaływania obiektu jest większy (szerszy) niż teren, do którego inwestor ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co w przypadku stacji bazowych jest w zasadzie regułą. Ponadto, Sąd I instancji podkreślił, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na podstawie zgłoszenia, wyłącza z postępowania podmioty, które zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego powinny mieć przymiot strony, ponieważ ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgłoszenie dokonane przez Spółkę w dniu 4 września 2017 r. dotyczyło inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę i wbrew jej intencjom, nie mogło być uznane za zgłoszenie w rozumieniu art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Po stronie inwestora istniał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, którego to obowiązku inwestor nie wykonał. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zasadnie organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów mogących doprowadzić do legalizacji samowoli budowlanej. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółka, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu I i II instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca, na podstawie art. 174 p.p.s.a., zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to poprzez naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego i uznanie, że stacja bazowa nie jest obiektem budowlanym o charakterze tymczasowym bez analizy tego, czy powyższy obiekt budowlany nie będzie połączony trwale z gruntem i będzie przewidziany do rozbiórki po upływie terminu wskazanego w zgłoszeniu, a zatem bez analizy ustawowych wymogów uznania danego obiektu za obiekt tymczasowy; 2) naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez: a) brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego budowa stacji bazowej nie może być tymczasowym obiektem budowlanym skoro spełnia wymogi wskazane przez ustawodawcę, a tym samym brak rzeczywistego odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutów skarżącej, iż inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania stanowi tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, b) brak odniesienia się do zarzutu zgłoszonego w skardze, a polegającego na naruszeniu art. 48 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że roboty objęte niniejszym postępowaniem prowadzone są bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy roboty te prowadzone były o prawidłowo dokonane zgłoszenie, względem którego Starosta nie zgłosił sprzeciwu, a tym samym Powiatowy jak również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie są władni dokonywać oceny charakteru robót tj. tego, czy prace te wymagają pozyskania pozwolenia na budowę, czy też nie, jako że organem właściwym do tej oceny był Starosta, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem właściwa analiza podniesionych przez skarżącą argumentów winna doprowadzić do przyjęcia odmiennej oceny, a tym samym i do wydania odmiennego wyroku. Skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła także o przeprowadzenie dowodu z załączonej do niniejszej skargi opinii technicznej dotyczącej zagadnienia trwałości związania z gruntem masztów przestawnych autorstwa dr inż. O. P. na okoliczność wykazania sposobu posadowienia stacji bazowych jako tymczasowych obiektów budowlanych oraz na okoliczność wykazania różnicy w sposobie posadowienia tymczasowej stacji bazowej (niepołączonej trwale z gruntem) i tzw. stałej stacji bazowej (trwale z gruntem połączonej). W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania A. C. wskazała, iż podniesiona w niej argumentacja jest całkowicie bezzasadna i nie może stanowić skutecznego narzędzia mającego na celu wzruszenie wyroku Sądu Wojewódzkiego. W pismach procesowych z dnia 17 grudnia 2018 r. zaś poinformowała, iż Spółka zrezygnowała ze wznoszenia masztu na spornym gruncie. Natomiast w piśmie z dnia 11 sierpnia 2021 r. powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podkreśliła, że w niniejszej sprawie nie powinno budzić wątpliwości, że mamy do czynienia z obiektem trwale połączonym z gruntem. W piśmie procesowym z dnia 16 sierpnia 2021 r. skarżąca kasacyjnie podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarządzeniem z dnia 2 września 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), skierowano sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na brak stanowiska stron w zakresie możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia przepisów postępowania, zawarty w punkcie 2 opisanej wyżej skargi kasacyjnej. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić, lub rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy, lub nie rozpoznał istoty sprawy. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. Art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi zaś, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Na przykład, okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuty w tym zakresie nie są jednak skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej w tym zakresie. Sąd Wojewódzki w dostateczny sposób wywiązał się ze swojego obowiązku w aspekcie prawidłowego pod względem formalnym uzasadnienia swego wyroku, jego motywy są zrozumiałe, podają się kontroli instancyjnej, niewątpliwie także rozpoznał istotę sprawy. Sąd I instancji wyjaśnił dlaczego, w jego ocenie, stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest obiektem budowlanym o charakterze tymczasowym i jej posadowienie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika wprawdzie, aby Sąd czynił pogłębione rozważania odnośnie tego, czy przedmiot niniejszego postępowania stanowi tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem oraz aby odniósł się szczegółowo do zarzutu naruszenia art. 48 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy roboty objęte niniejszym postępowaniem prowadzone były o prawidłowo dokonane zgłoszenie, względem którego Starosta nie zgłosił sprzeciwu, jednakże nie można uznać, aby wskazana wadliwość miała istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko taki mógłby stanowić podstawę wyeliminowania orzeczenia z obiegu prawnego. Tym bardziej, gdy weźmie się pod uwagę, iż pośrednio Sąd I instancji odniósł się do tego ostatniego zarzutu, stwierdzając, że "zgłoszenie dokonane przez T. SA w dniu 4 września 2017 r. dotyczyło inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę i wbrew intencjom Spółki, nie mogło być uznane za zgłoszenie w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane". Ponadto, co najważniejsze, wniesiony środek odwoławczy nie zawiera żadnych zarzutów mających na celu wykazanie wadliwości w działaniu organu w zakresie wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. zarzutów związanych z naruszeniem przez organ nadzoru budowlanego przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Powyższe zaś skutkuje znacznym ograniczeniem kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia. Organ nadzoru budowlanego tymczasem ustalił, co ma odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że sporny obiekt ze względu na konstrukcję i sposób posadowienia nie jest obiektem tymczasowym niepołączonym trwale z gruntem, a także nie jest tożsamy z obiektem, którego posadowienie zostało zgłoszone do Starostwa Powiatowego w [...] w dniu 4 września 2017 r. (stacja bazowa jest usytuowana w innej lokalizacji niż na rysunkach dołączonych do zgłoszenia, a ruszt stalowy nie został ułożony na poziomie terenu, co jest niezgodne z przedłożonym przez inwestora opisem, stanowiącym integralną część zgłoszenia). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie doszło także do naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Jak wyżej zaznaczono, skarżąca kasacyjnie Spółka nie podważyła ustalonego przez organ nadzoru budowlanego stanu faktycznego sprawy, w tym stwierdzenia, że sposób powiązania z gruntem przedmiotowego masztu antenowego sieci T. należy ocenić jako trwały. Z tych też względów wniosek dowodowy zawarty w treści skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd w składzie obecnie orzekającym podziela stanowisko wyrażone przez NSA w sprawach zapadłych o zbliżonym stanie faktycznym, że maszt antenowy o wysokości, tak jak w niniejszej sprawie, 27 m nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Tymczasowy obiekt budowlany został zdefiniowany w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W sprawie kluczową kwestią dla klasyfikacji obiektu budowlanego jako obiektu tymczasowego jest "niepołączenie trwale z gruntem". Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wypowiadało się na ten temat podkreślając, że wyznacznikami tego czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem czy nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Sposób połączenia z gruntem, technika czy technologia z tym związane nie mogą świadczyć o tym czy jest to w rozumieniu ustawy Prawo budowlane trwałe czy też nie trwałe połączenie z gruntem. W przedmiotowej sprawie zebrany materiał dowodowy, opis stacji bazowej i załączone szkice obrazują wielkość planowanego obiektu jak i sposób osadzenia go na gruncie. Przedsięwzięcie ze względu na wysokość całkowitą konstrukcji masztu wynoszącą 27 m i sposób osadzenia obiektu na gruncie wskazuje na konieczność jego trwałego z nim powiązania. Wynika z tego, że realizacja inwestycji wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (zob. wyroki NSA: z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1707/18; z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2549/18). Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.