II GZ 134/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "T." Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2367/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "T." Sp. z o.o. w L. na decyzję Ministra Energii z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty zapasowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2367/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.) odmówił "T." Sp. z o.o. w L. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Energii z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty zapasowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca w skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na grożące jej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazała, że kwota odpowiadająca wartości przedmiotu zaskarżenia jest kwotą znaczną w kontekście prowadzonej przez spółkę działalności, a zatem niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wpłynęłoby istotnie na sytuację finansową skarżącej. Sąd I instancji rozpoznając ten wniosek przypomniał na wstępie, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W ocenie Sądu, skarżąca wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi, nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zaistnienie ustawowych przesłanek uzasadniających zastosowanie wobec niej ochrony tymczasowej. Rolą Sądu nie jest przy tym poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, albowiem to na nim spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca domagała się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy jej wykonanie w sposób oczywisty spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a także art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez zbadania wszystkich dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, podczas gdy prawidłowa ich analiza, w tym treść decyzji oraz określona kwota opłaty zapasowej w sposób oczywisty prowadzi do wniosku, że istnieje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów i powołała się na załączone do zażalenia dokumenty, to jest: sprawozdanie o przychodach kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe za 3 kwartał 2017r. oraz zysków i strat za okres od 01.01.2016 - 31.12.2016r. wraz z bilansem na dzień 31.12.2016r. na okoliczność sytuacji finansowej Spółki, a tym samym istnienia realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tzw. postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Powyższy obowiązek wynika z systemowego odczytania art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. Na mocy tego ostatniego przepisu artykuły p.p.s.a. dotyczące wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych znajdują odpowiednie zastosowanie do postanowień tychże sądów. W myśl zaś art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Odpowiednie odczytanie ww. przepisu dla postępowania wpadkowego, które kończy się postanowieniem dotyczącym wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, polega na tym, że jako podstawę oceny sądu należy przyjąć akta sprawy, które dokumentują wszystkie ustalenia faktyczne poczynione w danym postępowaniu. Rozpoznając ww. wniosek wojewódzki sąd administracyjny nie może zatem pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie określenia skarżącej opłaty zapasowej w wysokości kwestionowanej w skardze, to jest 259.554,00 zł. Istotnie wniosek zawarty w skardze nie był należycie uzasadniony i na jego poparcie skarżąca nie przedstawiła stosownej dokumentacji, niemniej uczyniła to w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, załączając: sprawozdanie o przychodach kosztach i wyniku finansowym oraz nakładach na środki trwałe za 3 kwartał 2017r. oraz zysków i strat za okres od 01.01.2016 - 31.12.2016r. wraz z bilansem na dzień 31.12.2016r. W związku z powyższym dokumenty te winny zostać poddane przez Sąd I instancji szczegółowej analizie, również z uwagi na uprawnienia autokontrolne Sądu I instancji, określone w art. 195 § 2 p.p.s.a. Sąd I instancji, orzekając ponownie w sprawie z wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oceni, czy dołączone do zażalenia dokumenty mogą mieć wpływ na udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązkiem Sądu jest bowiem odniesienie się do całokształtu zgromadzonej w aktach dokumentacji i na tej podstawie dokonanie oceny sytuacji strony w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., z uwzględnieniem informacji zawartych w dokumentach załączonych do zażalenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.