IV SA/Wa 951/18
WyrokWSA w Warszawie2018-06-12
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Kaja Angerman, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i uzasadnił decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, w sytuacji gdy wezwanie do uzupełnienia dokumentacji było nierzetelne i mogło wprowadzać w błąd?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie przeprowadził rzetelnego postępowania wyjaśniającego i nie uzasadnił decyzji w sposób odpowiadający wymogom prawnym. Wezwanie do uzupełnienia dokumentacji było nierzetelne, mogło wprowadzać w błąd i nie wyjaśniało powodów ponownego wezwania, co mogło być przyczyną braku reakcji strony. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wojewoda odmówił, wskazując na brak dokumentów potwierdzających posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego, zapewnionego miejsca zamieszkania oraz stabilnego dochodu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy tę decyzję, mimo że pełnomocnik strony złożył dodatkowe dokumenty. Organ odwoławczy wezwał następnie stronę do uzupełnienia dokumentacji, jednak wezwanie to zostało uznane przez sąd za nierzetelne. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej T. H. kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej T. H. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 951/18
UZASADNIENIE
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] stycznia 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] pełnomocnika [...] obywatelki [...] [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2016 r. Nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.
W dniu [...].06.2016 r. [...] wystąpiła, za pośrednictwem pełnomocnika - pani [...], do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach odmówił udzielenia pani [...] wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, że pomimo prawidłowo doręczonego wezwania z dnia [...].06.2016 r. do akt sprawy nie załączono dokumentów potwierdzających spełnienie przez aplikującą warunków określonych w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, tj. posiadania ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i zapewnionego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania. Jednocześnie, z uwagi na nieprzedłożenie umowy będącej podstawą wykonywania pracy, organ prowadzący postępowanie nie miał możliwości ustalenia, czy pani [...] posiada źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na utrzymaniu cudzoziemki, tj. wypełnienia przesłanki wynikającej z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o cudzoziemcach.
Od powyższego rozstrzygnięcia w dniu [...].10.2016 r. , tj. w ustawowym terminie pełnomocnik aplikującej za pośrednictwem Wojewody [...], złożył odwołanie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, [...] przebywała na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego przez Wojewodę [...] w dniu [...].09.2014 r., ważnego do dnia [...].08.2016 r., w związku z wykonywaniem pracy na rzecz [...] Spółka z o.o.
Do przedmiotowego wniosku oraz w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji dołączono następujące dokumenty:
• PIT - 37 cudzoziemki za rok 2015;
• oświadczenie pani [...] z dnia [...].06.2016 r, że ma na swoim utrzymaniu córkę [...].
W dniu [...].09.2016 r. (tj. w dniu wydania zaskarżonej decyzji) pełnomocnik aplikującej dołączył do akt sprawy następujące dokumenty, które nie zostały uwzględnione w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji:
• umowę o pracę zawartą w dniu [...].09.2016 r. pomiędzy [...] Spółka z o.o., a panią [...] na wykonywanie pracy w charakterze asystentki, z wynagrodzeniem 1500 zł brutto miesięcznie, w wymiarze czasu [...] etatu, w okresie od dnia [...].10.2016 r. do dnia [...].09.2019 r.;
• świadectwo pracy wystawione w dniu [...].08.2016 r. przez [...] Spółka z o.o., w którym stwierdzono, że [...] była zatrudniona przez ww. Spółkę w okresie od [...].06.2014 r. do [...].08.2016 r. na stanowisku asystenta, w wymiarze etatu. Stosunek pracy ustał na podstawie rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron;
• oświadczenie pana [...], z dnia [...].08.2016 r., iż jest właścicielem lokalu mieszkalnego mieszczącego się pod adresem ul. [...] w [...], w którym wynajmuje pokój państwu [...] i [...] do dnia [...].12.2016 r.;
• polisę ubezpieczeniową [...] cudzoziemki ważną do dnia [...].10.2016 r.;
• zaświadczenie z dnia [...].09.2016 r. o niezaleganiu cudzoziemki w podatkach, wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...].
Organ przytoczył treść obowiązujących przepisów tj. art. 98, art. 100 ust. 1 pkt 1 i art. 114 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o pomocy społecznej.
Następnie wyjaśnił, że z uwagi na upływ czasu, w celu potwierdzenia treści przedmiotowego wniosku i odwołania oraz okoliczności uzasadniających pobyt [...] na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pismem z dnia [...].10.2017 r. wezwał stronę do nadesłania, w terminie 7 dni od daty odbioru wezwania, oryginału lub potwierdzonej urzędowo za zgodność z oryginałem kserokopii m.in.:
• aktualnych dokumentów potwierdzających posiadane przez cudzoziemkę ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia cudzoziemca na terytorium. Rzeczypospolitej Polskiej;
• dokumentu potwierdzającego posiadanie przez aplikującą zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (np. umowę najmu, potwierdzenie zameldowania, itp.).
Ww. wezwanie zostało wysłane na adres pełnomocnika cudzoziemki i doręczone w dniu 02.11.2017 r. Termin uzupełnienia materiału dowodowego upłynął w dniu 09.11.2017 r. Do dnia wydania decyzji do organu nie wpłynęły żadne nowe dokumenty. Pełnomocnik cudzoziemca w dniu 03.11.2017 r. zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym nie wnosząc do sprawy żadnych uwag ani dokumentów.
Organ odwoławczy zaważył, że organy obydwu instancji w toku prowadzonego postępowania, kierując do pełnomocnika cudzoziemki stosowne wezwania, umożliwiły mu uzupełnienie materiału dowodowego, jednakże do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia akta sprawy nie zostały uzupełnione o dokumenty pozwalające na wydanie decyzji zgodnej z żądaniem strony. Mając na uwadze powyższe. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie uznał za zasadne przedłużania niniejszego postępowania do czasu przedłożenia wymaganych dokumentów, gdyż - co do zasady - pełnomocnik cudzoziemki powinien udokumentować spełnienie przesłanek uzasadniających jej pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dołączenie stosownych dokumentów już w dniu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zaś najpóźniej w dniu wydawania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Organ wyjaśnił, że strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1291/12, LEX nr 1421792).
Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż strona udokumentowała spełnienie przesłanek z powołanych przepisów.
Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie w jasny sposób zakomunikował stronie treść żądania w zakresie przedstawienia odpowiedniej dokumentacji, a strona nie odpowiedziała na to wezwanie, zgodnie z żądaniem organu. W tej sytuacji przedłużenie postępowania prowadziłoby do wystosowania przez organ ponownego wezwania o tożsamej treści, wbrew ekonomice prowadzonego postępowania.
Po dokonaniu ponownej analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ stwierdził, iż w obecnym stanie faktycznym nie ma możliwości wydania w przedmiotowej sprawie pozytywnego rozstrzygnięcia z uwagi na fakt, iż pełnomocnik [...] nie udokumentował spełnienia przez nią określonych przez ustawę o cudzoziemcach wymogów koniecznych do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, tj. posiadania:
• ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenia pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (przesłanka z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a),
• zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (przesłanka z art. 114 ust. 1 pkt 2).
W związku z powyższymi ustaleniami organ ocenił, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki z art. 100 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa proceduralnego, czy materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Materiał dowodowy sprawy jest zebrany w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia kwestii udzielenia [...] wnioskowanego zezwolenia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła pełnomocnik cudzoziemki zaskarżają decyzję w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- naruszenie art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w przypadku gdy zgromadzony materiał dowodowy sprawy czynił zadość wymogom stawianym w art. 114 ustawy o cudzoziemcach i stanowił podstawę do wydania Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
- naruszenie art. 114 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie przez Organ, w przypadku gdy zgromadzony materiał dowodowy sprawy czynił zadość wymogom stawianym do wydania Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie w/w przepisu;
oraz mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
- naruszenie art. 35 § 1, 2 i 3 K.p.a., art. 36 K.p.a. w zw. z art. 12 K.p.a.. art. 7 K.p.a.. art. 8 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, co doprowadziło do naruszenia słusznego interesu Skarżącej;
- naruszenie art. 7 K.p.a.. art. 75 § 1 K.p.a.. art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującej, rzetelnej i wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło Organ do poczynienia w wydanej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń pozostających w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zasadami logicznego rozumowania;
- naruszenie art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwianiu sprawy, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].01.2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...].09.2016 r. w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że termin załatwienia sprawy został ustalony przez Organ I instancji do dnia 19.09.2016 r. Wszystkie wymagane - na podstawie art. 114 ustawy o cudzoziemcach - dowody z dokumentów zostały przez skarżącą przedłożone organowi I instancji dnia 15.09.2016 r. przy czym, przedłożenie przez skarżącą dowodów z dokumentów Organowi należy rozumieć jako żądanie strony w zakresie przeprowadzenia tych dowodów przez organ.
Zgodnie z dyspozycją art. 78 K.p.a. Strona może zgłaszać żądania odnośnie dowodów na każdym etapie postępowania, w I i II instancji oraz w postępowaniach nadzwyczajnych. Przy czym, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast na Organie spoczywa obowiązek ażeby w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.).
Niezaprzeczalnie przedłożone przez Skarżącą dowody z dokumentów dotyczyły okoliczności mających znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 K.p.a.) i przede wszystkim czyniły zadość wymogom stawianym dyspozycją art. 114 ustawy o cudzoziemcach, co tym samym powinno prowadzić do udzielenia skarżącej już przez Organ I instancji zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - chociażby w trybie art. 132 K.p.a.
Organ II instancji był w posiadaniu wszystkich wymaganych - na podstawie art. 14 ustawy o cudzoziemcach - dowodów z dokumentów już w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, tj. dnia [...].09.2016 r. Wezwanie zaś Organu II instancji z dnia [...].10.2017 r. dotyczyło dokumentów, które to były w jego posiadaniu już od dnia wydania decyzji przez organ I instancji.
Nie ulega wątpliwości, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie rozpoznał odwołania skarżącej w ustawowym terminie, określonym w art. 35 § 3 K.p.a. Od dnia bowiem wpłynięcia odwołania skarżącej do organu przez przeszło rok czasu, organ nie podjął żadnej czynności. Pełnomocnik skarżącej nie otrzymał nawet zawiadomień w trybie art. 36 K.p.a.
Zachowanie organu uchybia zasadzie szybkości postępowania administracyjnego, p jest jednoznaczne z przewlekłością postępowania, która stanowi naruszenie prawa. Powoływanie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na ekonomikę prowadzonego postępowania (str. uzasadnienia decyzji), pozostaje w całkowitej sprzeczności z zaniechaniami jakich dopuścił się sam organ w postępowaniu odwoławczym.
Zwłoka organu w załatwieniu niniejszej sprawy doprowadziła do naruszenia słusznego interesu skarżącej. Wobec tego organ dopuścił się naruszenia art. 35 § 1, 2 i 3 K.p.a., art. 36 K.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a., a które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ dopuścił się również naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 80 K.p.a., albowiem:
co istotne, przedłożonymi już organowi I instancji dowodami skarżąca wykazała, p posiada źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członka rodziny pozostającej na jej utrzymaniu małoletniej [...], ur. [...].09.2013 r.. Umowa o pracę jest kontynuacją pracy skarżącej na rzecz tego samego pracodawcy. Umowa o pracę aktualnie zawarta to dnia [...].12.2021 r. przewiduje stałe wynagrodzenie Skarżącej w wysokości 1500 zł miesięcznie (dowód w załączeniu). Nadto, Skarżąca wykazała, że posiada ubezpieczenie zdrowotne, na dowód tego przedłożyła już organowi I instancji polisę ubezpieczeniową (dowód w aktach). Na dowód tego, że skarżąca w dalszym ciągu pozostaje osobą ubezpieczoną, w załączeniu przedłożono aktualną polisę ubezpieczeniową. Zgodnie z oświadczeniem wynajmującego z dnia [...].08.2016 r. skarżąca miała zapewnione miejsce zamieszkania na terytorium RP (dowód w aktach). Na dowód tego, że skarżąca w dalszym ciągu ma zapewnione miejsce zamieszkania na terytorium RP, załączeniu przedłożono oświadczenie wynajmującego z dnia [...].02.2018 r.
Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie, powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Organ musi, zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone nakazy lub zakazy. Organ w uzasadnieniu wydanej decyzji - oprócz wymienienia dowodów występujących w postępowaniu - w żaden sposób nie odniósł się do nich, co tym samym w sposób oczywisty prowadzi do naruszenia art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. i 4rt. 107 § 1 i 3 K.p.a.
Argumentacja niniejszej skargi sprowadza się w sposób oczywisty do tego, że organ dopuścił się również naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 100 k. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w przypadku gdy zgromadzony materiał dowodowy sprawy czynił zadość wymogom omawianym w art. 114 ustawy o cudzoziemcach i stanowił podstawę do wydania skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i konsekwencji art. 114 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie przez Organ, w przypadku gdy zgromadzony materiał dowodowy sprawy czynił zadość wymogom stawianym do wydania Skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy 3 terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie w/w przepisu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2018 r. narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.
Decyzja odmawiająca skarżącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej została wydana na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ( Dz. U. z 2016 r., poz. 1990, ze zm.).
Zezwolenia na pobyt czasowy i pracę – zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – udziela się, gdy celem pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest wykonywanie pracy oraz spełnione są łącznie następujące warunki:
1) cudzoziemiec posiada:
a) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
b) źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu;
2) cudzoziemiec ma zapewnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania;
3) podmiot powierzający wykonywanie pracy nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy;
4) wysokość wynagrodzenia, która jest określona w posiadanej przez cudzoziemca umowie z podmiotem powierzającym wykonywanie pracy, będącej podstawą wykonywania pracy, zawartej w formie pisemnej, nie jest niższa niż wysokość wynagrodzenia pracowników wykonujących w tym samym wymiarze czasu pracy pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku.
Z kolei, zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy nie spełnia on wymogów udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu lub okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, nie uzasadniają jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie skarżącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z uwagi na to, że skarżąca nie udokumentowała spełnienia wymogów określonych w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach tj. posiadania ubezpieczenia zdrowotnego lub potwierdzenia pokrycia kosztów leczenia i w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy tj. posiadania zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium RP. Tym samym nie wykazała, że wykonywanie pracy uzasadnia jej zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące, co zadecydowało o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
W ocenie Sądu powyższe ustalenie organu należało uznać za przedwczesne.
Zdaniem sądu Szef Urzędu rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym nie przeprowadził rzetelnie postępowania wyjaśniającego (art. 7 w zw. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i nie uzasadnił wydanej decyzji w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Organ przystępując do rozpatrzenia środka zaskarżenia (odwołania) dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego i rozpatrzonego przez organ pierwszej instancji oraz zbadania ustaleń poczynionych przez ten organ, a nadto rozpoznaje i rozstrzyga sprawę z uwzględnieniem i odniesieniem się do argumentacji strony zawartej w odwołaniu. W przypadku, gdy materiał dowodowy został w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji zebrany w sposób wyczerpujący, organ odwoławczy ma obowiązek dokonać ponownej jego oceny i wydać orzeczenie co do istoty sprawy, zaś w przypadku stwierdzenia braków w materiale, uprawnieniem organu odwoławczego jest uzupełnienie postępowania dowodowego w ramach art. 136 K.p.a. Wyniki poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych organ odwoławczy powinien uzewnętrznić w uzasadnieniu wydanej decyzji, zawierającym jednoznaczne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o jej treści, tak aby przekonać stronę do swojej racji. Organ musi więc zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego, uzasadnić je jasno i należycie, a nadto w sposób wyczerpujący odnieść się do treści podnoszonych w środku zaskarżenia.
Szef Urzędu nie dokonał w postępowaniu odwoławczym wyczerpującej oceny materiału zgromadzonego w sprawie i wszechstronnego rozpoznania sprawy, które znalazłyby swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wprawdzie organ stwierdził, że zaskarżona decyzja zapadła po dokonaniu ponownej analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jednak twierdzenie to nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji. W uzasadnieniu bowiem Szef Urzędu wymienił jedynie dokumenty które skarżąca złożyła w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji (choć dopiero w dniu wydania decyzji przez organ), na które powołała się w złożonym odwołaniu.
Pismem z 26 października 2017 r. skierowanym do pełnomocnika skarżącej organ odwoławczy wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów i pouczył, że nienadesłanie odpowiedzi na wezwanie spowoduje rozpatrzenie sprawy w oparciu o posiadany materiał dowodowy, a nadto, że dołączenie do akt sprawy niepotwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów spowoduje nieuwzględnienie ich jako dowodu w sprawie.
Skarżąca nie uzupełniła materiału dowodowego o dokumenty objęte wezwaniem organu.
W ocenie sądu stanowisko organu, iż wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 114 ust. 1 ustawy, a skierowane do niej wezwanie wyjaśniało treść żądania w sposób jasny i oczywisty jest nieuprawnione.
Zdaniem sądu wezwanie organu odwoławczego z 26 października 2017 r. skierowane do skarżącej zostało sporządzone nierzetelnie i mogło wprowadzić skarżącą w błąd co do potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, nawet w sytuacji gdy reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika.
Trzeba zauważyć, że skarżąca [...] września 2016 r., a więc w dniu wydania decyzji przez organ I instancji uzupełniła wszystkie braki w zakresie dokumentów do których wzywał ją organ I instancji, a zatem mogła spodziewać się, że jej odwołanie zostanie uwzględnione w trybie autokontroli przez organ I instancji lub w postępowaniu odwoławczym przez organ II instancji. Z pewnością nie musiała zakładać, że organ odwoławczy nie podejmie żadnych działań w kierunku rozpatrzenia odwołania przez okres roku.
Kierując wezwanie do skarżącej organ odwoławczy przede wszystkim nie wyjaśnił co było powodem ponownego wezwania do złożenia dokumentów, choć stosują zasady wynikające z art. 8 i 9 kpa powinien to uczynić.
Wezwanie obejmowało żądanie złożenia dokumentów w postaci: informacji właściwego starosty bądź dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanki zwolnienia z obowiązku dostarczenia takiej informacji, aktualnej umowy z pracodawcą, aktualnych dokumentów potwierdzających posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego oraz dokumentu potwierdzającego posiadanie zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium RP.
Należy zauważyć, że tak sformułowane żądanie w istocie nie miało związku z sytuacją cudzoziemki skoro organ wzywał do dokumentu, którego wymagać w jej konkretnej sytuacji nie powinien (informacja właściwego starosty – art. 114 ust. 3 pkt ustawy o cudzoziemcach), wzywał do aktualnej umowy o pracę, gdy ta w aktach sprawy już była, a także wzywał do dokumentu potwierdzającego posiadanie przez "Pana", a nie skarżącą zapewnionego miejsca zamieszkania.
W tej sytuacji nawet zawarte w piśmie wezwanie do przedstawienia aktualnych dokumentów potwierdzających posiadanie przez skarżącą ubezpieczenia zdrowotnego lub pokrycia kosztów leczenia jawić się mogło w kontekście całego pisma jako pomyłka organu, nie zaś konieczność uzupełnienia materiału dowodowego umożliwiającego rozstrzygnięcie sprawy.
W sytuacji gdy organ stwierdził, że dokumenty złożone w postępowaniu przez wnioskodawczynię utraciły przydatność dla potrzeb postępowania, a więc oceny spełnienia przez cudzoziemkę przesłanek do dalszego pobytu na terytorium RP, powinien poinformować o tym skarżącą i wezwać ją wskazując na takie właśnie powody, do tych aktualnych dokumentów, które są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie takiego wyjaśnienia organ nie zawarł w wystosowanym wezwaniu, a co więcej wzywał także do dokumentów, których nieuzupełnienie nie miało wpływu na wynik sprawy.
Organ ostatecznie uznał, że powodem odmowy jest brak wykazania posiadania aktualnego ubezpieczenia i aktualnego miejsca zamieszkania. W momencie, gdy organ dokonywał tej analizy powinien zauważyć, że skierowane do skarżącej wezwanie nie było prawidłowe i mogło spowodować brak reakcji ze strony skarżącej, która pozostawała w przekonaniu o kompletności wymaganych dokumentów.
W prowadzonym postępowaniu organ II instancji nie zastosował się w sposób prawidłowy zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. Szef Urzędu nie ocenił poszczególnych dokumentów i nie wypowiedział się co do ich charakteru i mocy dowodowej w sprawie. Obowiązkiem organu było wykazanie, dlaczego dokumenty złożone przez skarżącą nie potwierdzają spełnienia wymogów określonych w art. 114 ust. 1 ustawy.
Naruszenie zasad postępowania, a w tym art. 8, 9 i 11 kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przyczyną niezłożenia przez cudzoziemkę aktualnych dokumentów potwierdzających spełnienie przez nią wymogów do wydania pozytywnej decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy było w tej konkretnej sytuacji nierzetelnie sformułowane wezwanie do złożenia niezbędnych w sprawie dokumentów.
W tej sytuacji decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę jest rezultatem przedwczesnej oceny o braku spełnienia wymogów określonych w art. 114 ust. 1 ustawy i przedwczesnego zastosowania art. 100 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższą ocenę prawną i zgromadzi materiał dowodowy z uwzględnieniem wskazanych zasad postepowania, a następnie dokona wszechstronnej jego analizy, której wyniki przedstawi w uzasadnieniu decyzji.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło