II SA/Wa 682/18

WyrokWSA w Warszawie2018-06-12

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Dąbrowska, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, jeśli wnioskodawca nie spełnia łącznie przesłanek krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, ponieważ skarżący nie spełnił łącznie obu przesłanek określonych w art. 8a ustawy. Skarżący nie wykazał rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. z narażeniem zdrowia i życia, a jego służba w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego, mimo nakazu pracy, była poprzedzona jego własnym wnioskiem o przyjęcie, co wykluczało przymusowy charakter w rozumieniu ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania wobec niego przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, które skutkowały obniżeniem jego świadczenia emerytalnego. Organ uznał, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 2 lata i 5 miesięcy, a jego służba w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego, mimo nakazu pracy, była dobrowolna. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy, Konstytucji oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, domagając się przywrócenia świadczenia w dotychczasowej wysokości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmawiającą wyłączenia stosowania wobec S. P. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Organ ustalił, że S. P. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 2 lata i 5 miesięcy przy całkowitym okresie służby w wymiarze 31 lat i 3 miesięcy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił zastosowania wobec strony art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w związku z tym, że został zwolniony ze służby w Służbie Więziennej w dniu [...] października 1983 r. i po tej dacie nie pełnił ponownie służby. Skoro S. P. nie pełnił służby po [...] września 1989 r., to organ nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, a taka sytuacja wyklucza możliwość zastosowania w stosunku do strony wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, że przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach daje możliwość wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zdaniem organu, wskazane w tym przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Stwierdził, że nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, ponieważ jest związany treścią informacji o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa sporządzonej na podstawie art. 13a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu w oparciu o posiadane akta osobowe, a informacja ta, zgodnie z art. 13a ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej, jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy. Organ stwierdził, że żądanie to nie zostało uwzględnione również i z tego względu, że dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, a ponadto wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia zostały wyjaśnione i z tego względu nie było podstaw do przesłuchania strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. P. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], wnosząc o zmianę bądź jej uchylenie i przywrócenie świadczenia emerytalnego w dotychczasowej wysokości, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych, w szczególności po przedłożeniu szczegółowego spisu kosztów poniesionych w sprawie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, przez nieuprawnione i nieznajdujące oparcia w treści materiału dowodowego uznanie, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie tego przepisu skutkujące wyłączeniem stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy, podczas gdy przebieg, charakter, a w szczególności inicjatywa podjęcia służby (nakaz pracy – przymusowy charakter) przemawiają za zastosowaniem wyłączenia stosowania wyżej powołanych przepisów, co w konsekwencji powinno skutkować przywróceniem mu prawa do zaopatrzenia emerytalnego w dotychczasowej podstawie wymiaru, 2. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, poprzez ich zastosowanie, w sytuacji, w której przebieg, charakter, a w szczególności inicjatywa podjęcia służby (nakaz pracy - przymusowy charakter), co wynika z treści materiału dowodowego, przemawiają za zastosowaniem art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a w konsekwencji przywróceniem mu prawa do zaopatrzenia emerytalnego w dotychczasowej podstawie wymiaru, 3. art. 8 K.p.a., poprzez wydanie decyzji wobec istniejących wątpliwości, co do oceny materiału dowodowego, które powinny spowodować rozstrzygnięcie sprawy na korzyść obywatela, ponieważ nie stoi to w sprzeczności i na przeszkodzie ważnemu interesowi społecznemu, 4. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na arbitralnym obniżeniu mu przysługującego świadczenia emerytalnego, co narusza zasadę ochrony praw nabytych, sprawiedliwości społecznej, zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz niedziałania prawa wstecz, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego, 5. art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nieproporcjonalne i nieuzasadnione naruszenie przysługującego prawa do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego, 6. art. 30 oraz art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na naruszeniu jego godności, prawa do ochrony czci, dobrego imienia, prawa do prywatności i prawa do poszanowania życia rodzinnego, poprzez przyjęcie, że krótka (niespełna 2,5 letnia) służba stanowiła "służbę na rzecz totalitarnego państwa" i wyłącznie na podstawie nakazu pracy, a tym samym arbitralne przypisanie – w akcie prawnym rangi ustawy – winy za działania związane z naruszeniami praw człowieka, których dopuszczali się niektórzy przedstawiciele władzy publicznej PRL oraz niektórzy funkcjonariusze organów bezpieczeństwa PRL, a do których skarżący w żaden sposób się nie przyczynił, 7. art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na arbitralnym naruszeniu osobistych praw majątkowych i prawa do poszanowania mienia skarżącego, które podlegają równej dla wszystkich ochronie, na skutek nieproporcjonalnego naruszenia prawa do zabezpieczenia społecznego, co stanowi przejaw nieuzasadnionej represji ekonomicznej. Ponadto wniósł o: 1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania na okoliczność okresu, charakteru i rodzaju pełnionej służby, wykonywanych czynności, podleganiu poleceniom kierownictwa, a w szczególności inicjatywy w zakresie podjęcia pracy – przymusowy nakaz pracy, 2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy organu, w szczególności nakazu pracy nr [...] i [...]z dnia [...] czerwca 1952 wystawionego przez Przewodniczącego Komisji Przydziału Pracy dla Absolwentów na okres od dnia [...] sierpnia 1952 r. do dnia [...] lipca 1955 r. w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego, na okoliczność przymusowego (a nie dobrowolnego) podjęcia pracy w organach bezpieczeństwa PRL, okresu tej pracy, w kontekście posiadanego wykształcenia, a więc i drogi zawodowej, którą wybrał, krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. i rzetelnego wykonywania obowiązków pracowniczych, 3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kompletu akt osobowych znajdujących się w zasobach IPN, na okoliczność treści tam zawartych, ustaleń w zakresie okresu służby na rzecz organów państwa totalitarnego, rodzaju tej służby, wykonywanych działań, wystawionych skierowań i nakazów pracy, a więc intencji w zakresie podjęcia tej pracy, krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. i rzetelnego wykonywania obowiązków pracowniczych. Skarżący podał, że organ całkowicie pominął okoliczność, że nie podjął dobrowolnie pracy w służbach bezpieczeństwa PRL. Jak dowodzi nakaz pracy z dnia [...] czerwca 1952 r. został on przymusowo skierowany do pracy w resorcie bezpieczeństwa – Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego i zatrudniony w charakterze referenta, później skierowany do Szkoły Oficerskiej w [...], a następnie wykonywał pracę związaną ze sprawami dotyczącymi inwestycji budowlanych. W jego ocenie w żaden sposób ani swoją pracą, ani postawą nie przyczynił się do naruszenia godności obywatela polskiego. Zaznaczył, że nowelizację ustawy zaopatrzeniowej uchwalono w pośpiesznym tempie przy braku odpowiednich konsultacji publicznych. Została ona negatywnie oceniona przez Sąd Najwyższy, Helsińską Fundację Praw Człowieka oraz doktrynę prawa konstytucyjnego. Wskazał, że obniżenie przysługującemu mu świadczenia emerytalnego nastąpiło po 27 latach od czasu zmiany ustroju w Polsce i opiera się na założeniu, że uzyskane przez niego świadczenia emerytalne zostały uzyskane w sposób nienależny i niegodziwy, a sam fakt służby w określonej formacji bądź instytucji w określonym czasie, przesądza o ponoszeniu przez te osoby odpowiedzialności, a nawet winy za naruszenia praw człowieka, których dopuszczały się władze publiczne w okresie PRL. Uchwalając nowelizację ustawy zaopatrzeniowej ustawodawca posłużył się mechanizmem odpowiedzialności zbiorowej uznając wszystkich funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa sprzed 1990 r. za odpowiedzialnych za utrwalanie systemu władzy komunistycznej w Polsce. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu, skarga na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270) jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a. Należy jednocześnie stwierdzić, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego w W. [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. sygn. akt [...], w którym Sąd ten zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15c, art. 22a, art. 13 ust. 1 lit. 1c, w związku z art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w brzmieniu nadanym jej przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Nie było też podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania z uwagi na to, że skarżący skierował do Sądu Okręgowego w W. odwołanie od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] ustalającej na nowo wysokość emerytury i sprawa ta o sygn. akt [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. została zawieszona w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt XIII 1 U 326/18. Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że związek tych postępowań musi być bezpośredni, a rozstrzygnięcie spraw w innych postępowaniach mieć charakter zagadnienia wstępnego. Takiego charakteru nie można przypisać rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt XIII 1 U 326/18, ani też w sprawie o sygn. akt XIII 1 U 5567/18 toczącej się z odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. Zaznaczyć należy, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być ponadto uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej. Sensem fakultatywnego zawieszenia procesu sądowoadministracyjnego jest wskazanie racjonalnej podstawy dla przerwania jego biegu, gdyż tylko w takich okolicznościach może być zrealizowana jedna z podstawowych wartości, jaką jest rzetelne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, dla realizacji tej wartości w przedmiotowej sprawie nie jest celowe ani usprawiedliwione wprowadzenie elementu zwłoki w jej rozpatrzeniu poprzez zawieszenie postępowania. Podnieść należy, że w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie, można na podstawie art. 272 § 1 P.p.s.a. żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Również K.p.a. przewiduje w art. 145a możliwość żądania wznowienia postępowania w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy także taką służbę pełnili. Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: 1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; 2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione. Decyzje wydawane przez organ na podstawie powyżej przytoczonego przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika, że S. P. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 pkt 2 ustawy w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego przez 2 lata i 5 miesięcy w okresie od dnia [...] sierpnia 1952 r. do [...] grudnia 1954 r. przy całkowitym okresie służby w wymiarze 31 lat i 3 miesięcy (Służba Więzienna). Nie można zgodzić się ze skarżącym, że jego służba w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego nie była dobrowolna, gdyż został do niej przymusowo skierowany nakazem pracy z dnia [...] czerwca 1952 r. nr [...] i [...]. Otóż w aktach osobowych skarżącego znajduje się jego podanie z dnia [...] marca 1952 r. skierowane do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, w którym zwraca się z prośbą o przyjęcie go do Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Również z tej daty pochodzi ankieta specjalna wypełniona przez skarżącego w związku z ubieganiem się o przyjęcie do tej służby. Ponadto w aktach znajduje się także zapytanie Kierownika Sekcji [...] Wydziału [...] Departamentu [...] MBP z dnia [...] kwietnia 1952 r. skierowane do Rejestru Skazanych Ministerstwa Sprawiedliwości o karalność skarżącego. Z dokumentów tych wynika, zatem jednoznacznie, że otrzymany przez skarżącego nakaz pracy z dnia [...] czerwca 1952 r. w resorcie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego został wydany po wstępnym zakwalifikowaniu go do tej służby poprzedzonym jego wnioskiem, a nie przymusowym wcieleniem do tej służby. Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy wskazuje, że skarżący w związku z nabyciem prawa do emerytury w Służbie Więziennej w pełnym wymiarze został zwolniony z tej służby z dniem [...] października 1983 r. i po dniu 12 września 1989 r. nie wykonywał zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wobec powyższego należy zgodzić się z organem, że skarżący nie spełnia jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy, ponieważ wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie. W toku postępowania przed sądem administracyjnym, nie było możliwe uwzględnienie wniosku skarżącego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania na okoliczność okresu, charakteru i rodzaju pełnionej służby, wykonywanych czynności, podleganiu poleceniom kierownictwa, a w szczególności inicjatywy w zakresie podjęcia pracy – przymusowy nakaz pracy, ponieważ zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Regulacja zawarta w powołanym przepisie wskazuje jednoznacznie na dopuszczalność przeprowadzenia przed sądem administracyjnym wyłącznie dowodu uzupełniającego z dokumentów i to jedynie w sytuacji, gdy wnioskowany dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Sąd natomiast dopuścił wnioskowany przez skarżącego dowód z kompletu akt osobowych znajdujących się w zasobach IPN, na okoliczność treści tam zawartych, ustaleń w zakresie okresu służby na rzecz organów państwa totalitarnego, rodzaju tej służby, wykonywanych działań, wystawionych skierowań i nakazów pracy, a więc intencji w zakresie podjęcia tej pracy, krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. i rzetelnego wykonywania obowiązków pracowniczych. Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę nie odniósł się do zarzutów skargi dotyczących niekonstytucyjności przepisów regulujących mechanizm obniżenia świadczeń emerytalnych, ponieważ w tym zakresie właściwy jest sąd powszechny, który merytorycznie rozstrzygnie odwołanie od decyzji organu emerytalnego ustalającej skarżącemu wysokość przysługującego świadczenia. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odmawiająca wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej jest zgodna z prawem, a zarzuty skargi okazały się niezasadne. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło