IV SA/Gl 27/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...]. Wójt Gminy M. decyzją z [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 2 i art. 5 ust. 3, ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił E. D. przyznania świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że obliczony przeciętny dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę 800,00 zł i wynosi 892,91 zł. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i podniosła, że organ pierwszej instancji ustalając wysokość dochodu ograniczył się wyłącznie do dochodu uzyskanego z lipca 2017 r. i nie uwzględnił faktu, że wysokość dochodu w tym miesiącu była zawyżona z uwagi na liczne nadgodziny, które wynikały z okresu urlopowego i licznych nieobecności innych pracowników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiło wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżyło unormowania prawne normujące zasady przyznawania świadczenia wychowawczego. W dalszej kolejności organ ten odniósł przywołane unormowania do sytuacji występującej w rozpoznawanej sprawie i doszedł do przekonania, że działania organu pierwszej instancji były prawidłowe i zasługują na utrzymanie w mocy. Organ odwoławczy dokonał samodzielnego przeliczenia dochodów rodziny strony i doszedł do analogicznych wniosków, jak organ pierwszej instancji, że przekroczone zostało kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zakwestionowała prawidłowość wydanych w sprawie decyzji i wystąpiła o ich uchylenie oraz o przyznanie wnioskowanego świadczenia. W motywach skargi przywołano analogiczną argumentację do tej, którą prezentowano w odwołaniu, a mianowicie sprowadzająca się do wykazania, że jedynie w lipcu 2017 r. dochód skarżącej z pracy wyniósł kwotę 2 678,73 zł, natomiast w kolejnych miesiącach dochód ten wahał się między kwotą 2 107,94 zł a kwotą 2 258,30 zł i uprawniał ją do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Dla potwierdzenia zasadności swojego stanowiska skarżąca odwołała się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jak również w Bydgoszczy. W końcowej części skargi podniosła, że ocena sytuacji materialnej rodziny skarżącej dokonana przez organy administracji kłóci się z zasadą sprawiedliwości społecznej i konstytucyjną zasadą niedyskryminacji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zaprezentowało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz.1066) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie organów administracji publicznej, mocą którego odmówiono skarżącej przyznania świadczenia wychowawczego na okres zasiłkowy 2017/2018. Istota odmowy sprowadza się do tego, że zdaniem organów dochód na osobę w rodzinie ustalony według zasad określonych w art. 7 ust. 3 przedmiotowej ustawy daje kwotę 892,91 zł i jest wyższy od kryterium uprawniającego do otrzymania świadczenia wychowawczego czyli kwoty 800,00 zł. Wszystkie pozostałe elementy stanu faktycznego występującego w sprawie jak również ocena normatywna innych przepisów tej ustawy nie są przez skarżącą kwestionowane, a organ administracji publicznej nie podnosi innych przesłanek odmowy przyznania wskazanego świadczenia. W świetle powyższego uwagę skupić należy na prawidłowości wykładni mającego zastosowanie w sprawie przepisu. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Przepis ten w orzecznictwie sądów administracyjnych interpretowany jest w ten sposób, że dochód uzyskany przez rodzinę ubiegającą się o wskazane świadczenie musi być uzyskiwany w okresie, na jaki ustalone jest świadczenie. Organy administracji obu instancji w rozpoznawanej sprawie przyjęły interpretację tego przepisu sprowadzającą się do tego, że kluczowym jest uzyskanie określonego dochodu z konkretnego źródła i ten element jest przesądzający. Inaczej mówiąc, organy te przyjęły stanowisko, że jeżeli osoba uzyskała dochód z jakiegoś źródła to w okresie ubiegania się o przyznanie przedmiotowego świadczenia winna dochód ten z tego źródła otrzymywać. W tym ujęciu wysokość tego dochodu już nie odgrywa żadnej roli. Natomiast skarżąca odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych akcentuje, że nie jest wystarczające uzyskanie dochodu z określonego źródła, ale dochód ten winien być na analogicznym poziomie. Zdaniem skarżącej sposób odczytania przywołanego przepisu przez organy administracji jest dla niej niekorzystny i skutkuje zawyżeniem wysokości dochodu, uniemożliwiającą uzyskanie przedmiotowego świadczenia. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie art. 7 ust. 3 przedmiotowej ustawy o treści "W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego" jest tożsamy z treścią art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W obu bliźniaczych regulacjach ustawodawca unormował dwie kwestie. Pierwszą z nich jest ustalenie kwoty dochodu branego pod uwagę w przypadku uzyskania dochodu. W tym zakresie bierze się pod uwagę kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Na marginesie pozostawić należy rozważania dotyczące tego czy ma to być ta sama kwota czy też w przepisie tym jest mowa o prawie do określonego dochodu, ponieważ w rozpoznawanej sprawie okoliczność ta nie ma istotniejszego znaczenia. Drugą kwestią wynikającą z tego unormowania jest to, że dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Inaczej mówiąc ustawodawca wprowadził do tej regulacji zasadę kontynuacji i uwarunkował zaliczenie takiego dochodu do dochodu rodziny od tego, czy dochód ten będzie uzyskiwany przez okres na jaki będzie wnioskodawcy przysługiwało określone świadczenie. Podniesiona okoliczność odgrywa w rozpoznawanej sprawie kluczową rolę, ponieważ z treści umowy o pracę zalegającej w aktach administracyjnych wynika, że umowa, która została podpisana ze skarżącą 5 czerwca 2017 r. i obowiązuje do 31 grudnia 2017 r., a zatem nie obejmuje całego okresu zasiłkowego, który trwa od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Tym samym przewidziana analizowanym unormowaniem zasada kontynuacji w rozpoznawanej sprawie nie występuje, a tym samym organy administracji obu instancji uwzględniając wskazany dochód, dopuściły się naruszenia art. 7 ust. 3 przedmiotowej ustawy w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi. Dostrzeżone uchybienie ze strony organów administracji w zakresie ustalenia wysokości dochodu rodziny ubiegającej się o świadczenie wychowawcze wyczerpuje znamiona uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie w ramach, którego ponownie ustali wszystkie okoliczności związane dochodami rodziny skarżącej, a w szczególności to, czy po 1 stycznia 2018 r. sytuacja skarżącej jest zbieżna z tym, co wynikało z treści umowy o pracę zalegającej w aktach sprawy, a następnie podejmie rozstrzygnięcie zgodnie z poczynionymi ustaleniami. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. mr