II SAB/Wa 423/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę – Skarżący K. M. zwrócił się z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. do Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział Karny o udzielenie informacji publicznej poprzez zwrócenie się do Ministerstwa Sprawiedliwości z zapytaniem ile postępowań "p-ko prokuratorom Prokuratury Rejonowej [...] (ze szczególnym uwzględnieniem tych prokuratorów i asesorów tejże Prokuratury którzy w jakikolwiek sposób zaangażowani byli w moje sprawy i sprawy oskarżonej w sprawie [...] mojej byłej kochanki i konkubiny [2000 rok] doktor neurolog D. S. [poprzednio M. i N.] w ostatnich 5 latach było prowadzonych, albowiem stanowisko w sprawie niniejszej Prokuratury Rejonowej [...] dowodzi" pozaprawnym działaniom przeciwko niemu. Powyższy wniosek skarżący skierował również do wiadomości Prokuratora Generalnego RP. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2017 r., skarżący K. M. zarzucił Prokuraturze Rejonowej [...] w W. bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. poprzez naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem) i w tej sytuacji wniósł o zobowiązanie Prokuratury Rejonowej [...] w W. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, orzeczenie że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny oraz na orzeczenia sądowe w zakresie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej – podał, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej, ani też nie wydał decyzję odmawiającej jej udostępnienie. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Zastępca Prokuratora Rejonowego [...] w W. poinformował Sąd, że w rejestrze IP nie było rejestrowane pismo skarżącego dotyczące zapytania skierowanego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r. został skierowany do Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny do sprawy [...], a nie do organu, lecz mimo to podjęto działania zmierzające do ustalenia charakteru tego wniosku i do chwili obecnej nie wpłynęły oryginały materiałów z wnioskowanej pomocy prawnej. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2017 r. skarżący stwierdził m.in., "iż pseudo odpowiedź autorstwa Z-cy Prokuratora Rejonowego [...] w W. P. P. jest li tylko przykładem kolejnych bezprawnych działań Prokuratury Rejonowej w tej dzielnicy, dlatego wnoszę rzecz jasna o oddalenie tego stanowiska jako kompletnie nie przydatnego do sprawy!!! Przede wszystkim to nie ja, a Sąd Rejonowy [...] w W. w sprawie o sygnaturze [...] z urzędu powinien wystąpić z wnioskiem o ujawnienie, skoro ten mój Wniosek miał istotne znaczenie dla sprawy (...) Powtarzanie w kółko, że Wniosek był "tylko do wiadomości" Prokuratury Rejonowej [...] w W. świadczy o kompletnym braku argumentów!!!", a piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2018 r. wskazał, że "pismo z dnia [...] czerwca 2017 r., które nie było kierowane – jak napisano – do Prokuratury Rejonowej [...], tylko do Sądu Rejonowego [...] w W. (sygnatura [...])". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu. Na samym wstępie stwierdzić należy, że w myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302). Zatem powyższy przepis, odsyłając do stosowania przepisów tejże ustawy, określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych do rozpatrywania skarg i to nie tylko na decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności ogłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4. inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Przenosząc powyższe rozważania na kwestię związaną z udostępnieniem informacji publicznej, to bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do informacji będącej informacją publiczną, a organ do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej, ani nie udziela tej informacji wnioskodawcy, nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji (lub decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzji o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz o wysokości opłat za udzielenie takiej informacji) lub decyzji umarzającej postępowanie. Dodać w tym miejscu należy, że jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej na gruncie powyższej ustawy w danej sprawie czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło. W sytuacji więc, jeśli skarżący K. M. zwrócił się wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, a wniosek ten, w jego ocenie, nie został należycie – czyli w jednej z form przewidzianych w ustawie – rozpatrzony w wymaganym terminie, to w świetle powołanych wyżej przepisów przysługiwało mu prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu. Zatem Sąd uznał skargę za dopuszczalną i jej rozpoznanie nastąpiło stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a wobec nieskomplikowanego charakteru sprawy, nie było potrzeby – w ocenie Sądu – wzywać strony na posiedzenie. Stwierdzić również należy, że skarga spełnia wszystkie wymagania formalne, a ponadto skarżący jest uprawniony do wniesienia skargi, ponieważ stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" i w tej sytuacji posiada interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Mówiąc natomiast w dalszym ciągu o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie stwierdzić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3). Konkretyzacją natomiast tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.) oraz partie polityczne (ust. 2). W rozpoznawanej sprawie rzecz jednak w tym, że skarżący K. M. zwrócił się wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej do Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny, a nie do Prokuratora Rejonowego [...] w W. Fakt ów potwierdził również skarżący w pismie z dnia [...] czerwca 2018 r., będącego odpowiedzią na wezwanie Sądu w którym stwierdził, że pismo z dnia [...] czerwca 2017 r. "nie było kierowane – jak napisano – do Prokuratury Rejonowej [...], tylko do Sądu Rejonowego [...] w W. (sygnatura [...])". Na potwierdzenie powyższego załączył ksero z książki nadawczej swojej żony i z którego to dokumentu rzeczywiście wynika, że pismo to w dniu [...] czerwca 2017 r. zostało nadane do adresata, którym był Sąd Rejonowy [...] w W. Skoro zatem wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r. o udzielenie informacji publicznej został skierowany do Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny, to nie sposób zarzucić Prokuratorowi Rejonowemu [...] bezczynności w jego rozpoznaniu, bowiem to nie on był adresatem wniosku i w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.