II OSK 1602/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-03-08
Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Grzegorz Czerwiński, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, ma prawo samodzielnie ocenić zgodność wykonanych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli inwestor przedstawił zaświadczenie wójta/burmistrza/prezydenta miasta o zgodności inwestycji z tym planem?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo samodzielnie ocenić zgodność wykonanych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli inwestor przedstawił zaświadczenie wójta/burmistrza/prezydenta miasta o zgodności inwestycji z tym planem. Zaświadczenie to ma jedynie funkcję dowodową i nie wyklucza uprawnienia organu do weryfikacji prawidłowości ustaleń zawartych w tym dokumencie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budynku gospodarczego, który powstał w wyniku przebudowy istniejącej wiaty na podstawie zgłoszenia z naruszeniem Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego odstąpiły od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, uznając, że budynek jest w dobrym stanie technicznym i nie narusza przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, wskazując na wadliwość postępowania, w tym brak samodzielnej oceny zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz niepełne wyjaśnienie przeznaczenia budynku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA co do konieczności samodzielnej oceny zgodności z planem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 459/18 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r., nr . w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 459/18, po rozpoznaniu skargi M. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 marca 2018 r., nr WOA.7721.37.2018.MT, w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych: 1) uchylił zaskarżoną decyzję; 2) zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 997 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Wojewódzki wskazał, że przedmiotem kontroli była powołana wyżej decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 marca 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia 11 stycznia 2018 r., znak: PINB/WOA/432/23/2016/1665, którą organ ten orzekł o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowy budynku gospodarczego posadowionego na działce nr ewid. [...] w C. przy ul. C. [...], gm. [...], zrealizowanej na podstawie zgłoszenia dokonanego z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.).
Sąd I instancji podniósł, że w realiach niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że na skutek zgłoszenia inwestorów z dnia 2 maja 2011 r. w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych doszło do przebudowy istniejącej wiaty w wyniku których powstała budowla - budynek gospodarczy. Prawidłowo oceniono, że inwestorzy przekroczyli zakres zgłoszenia oraz że zakres wskazanych w zgłoszeniu robót nakazywał uzyskanie na ich wykonanie pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził, że prawidłowo prowadzono postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Następnie podał, że organy nadzoru budowlanego uznały, że stan techniczny tego budynku gospodarczego jest bardzo dobry, nie stwarza niebezpieczeństwa dla użytkowników oraz nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych użytkowników i otoczenia. Budynek nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.) w zakresie odległości od granicy z sąsiednią działką. Budynek zlokalizowany jest w odległości 6,5 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Powyższe ustalenia oparto na wynikach dwukrotnych kontroli przeprowadzonych przez inspektorów PINB oraz na podstawie analizy ekspertyzy technicznej budynku, nazwanego w opracowaniu wiatą, sporządzoną przez tech. bud. H. F., legitymującą się uprawnieniami w zakresie projektowania i kierowania budów w specjalizacji architektonicznej i konstrukcyjnej (nr upr. [...]). Sąd podzielił stanowisko organów, że ekspertyza ta zachowała swoją aktualność, mimo że została sporządzona przed zmianą przedmiotu postępowania. Zgodnie z ww. dokumentacją przedmiotowy obiekt jest w bardzo dobrym stanie technicznym.
Sąd Wojewódzki podkreślił, że skoro postępowanie naprawcze służy doprowadzeniu zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, to nie są z tego wyłączone wymagania dotyczące zagospodarowania przestrzennego. Organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie dostrzegły konieczność ustalenia, czy lokalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego nie narusza ustaleń obowiązującego MPZP. Co prawda w przepisach art. 50-51 Prawa budowlanego brak jest wyraźnej regulacji, która umożliwiałaby organowi zobowiązanie inwestora do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy lub zaświadczenia wójta/burmistrza/prezydenta miasta o zgodności, jednak tego rodzaju czynność procesowa bezsprzecznie zmierza do doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Osiągnięcie tego stanu, który jest celem postępowania naprawczego, wymaga zgodności z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym także z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie naprawcze, badając zgodność robót budowlanych z tymi ostatnimi przepisami w braku obowiązującego planu miejscowego, może nałożyć obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie decyzji o warunkach zabudowy lub wspomnianego zaświadczenia. W celu poczynienia w tym zakresie koniecznych ustaleń, w ocenie Sądu, prawidłowo zatem zobowiązano inwestora do dostarczenia zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności tej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. oraz zmienionego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Zaświadczenie o takiej zgodności inwestor dostarczył i na podstawie tego dokumentu organy nadzoru budowlanego uznały, że inwestycja ta nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organy obu instancji zgodnie przy tym uznały, że nie mają kompetencji do oceny tego dokumentu. Sąd Wojewódzki stwierdził, że stanowiska tego nie podziela. Zaznaczył, że opowiada się za stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, zgodnie z którym przedstawienie przez inwestora zaświadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, nie wyklucza, iż organ nadzoru budowlanego ma prawo samodzielnie ocenić zgodność budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1625/08). Dodał, że fakt, że w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przewidziano możliwość nałożenia na samowolnych inwestorów obowiązku przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza uprawnienia organów nadzoru budowlanego do samodzielnego zdecydowania o tej przesłance legalizacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 121/16). Za dopuszczalnością samodzielnej oceny przez organ prowadzący postępowanie legalizacyjne przesłanki zgodności z planem, w jego ocenie, przemawia również charakter zaświadczenia z art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, które nie jest wyłącznie urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, jak to stanowi art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. W zaświadczeniu tym bowiem organ ma stwierdzić o zgodności z ustaleniami obowiązującego planu, zatem aby organ mógł stwierdzić zgodność z planem (bądź brak takiej zgodności) musi uprzednio dokonać analizy i oceny oraz porównania stanu faktycznego danej sprawy z konkretnymi postanowieniami części tekstowej planu i częścią graficzną. Wobec takiej specyfiki zaświadczenia, wydawanego w oparciu o wyniki przeprowadzonej wykładni prawa materialnego, organy nadzoru budowlanego, które na kolejnych etapach postępowania legalizacyjnego mają uprawnienie do badania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na etapie wstępnym nie mogą być pozbawione możliwości weryfikacji prawidłowości wyników wykładni prawa ujętych w zaświadczeniu (por. wyrok WSA w Gdańsku z 17 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 128/17). Sąd I instancji zauważył, że strona skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuciła, że sporny budynek narusza postanowienia obowiązującego MPZP, wskazując konkretne jego przepisy. Strona podniosła również, że ocena zgodności zabudowy z MPZP powinna obejmować sposób zagospodarowania całej działki [...], a nie tylko przedmiotowy budynek gospodarczy. Wobec tak sformułowanych zarzutów, zdaniem Sądu, za wadliwe należało uznać uchylenie się przez WWINB od udzielenia na nie odpowiedzi i ograniczenie się do wskazania, że wszelkie uwagi w tym zakresie winny być kierowane do organu właściwego w tym zakresie, czyli Wójta Gminy [...]. W opinii Sądu, niezależnie od powyższych kwestii rozważenia i wyjaśnienia wymagało również, zapisy których MPZP dla przedmiotowego terenu mają zastosowanie dla oceny dopuszczalności kwestionowanej zabudowy. Sąd podniósł przy tym, że co do zasady legalizacja budynków, które powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę przed 1995 r. odbywa się na podstawie dotychczasowych przepisów, przy czym odnosząc się do zgodności ich pobudowania z planami miejscowymi należy mieć na uwadze aktualne w dacie orzekania przez organy obowiązujące MPZP. Zastosowanie takiej wykładni chroni prawa osób, które wybudowały i użytkowały budynek zgodnie z dotychczasowym prawem, czego organy przez lata nie kwestionowały (por. uchwała NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13). W realiach przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z budynkiem gospodarczym, który powstał w wyniku robót budowlanych przeprowadzonych na podstawie zgłoszenia z dnia 2 maja 2011 r., a które polegały na obudowaniu istniejącej od lat 70-tych ub. wieku wiaty gospodarczej. Przedmiotem postępowania legalizacyjnego nie był zatem obiekt powstały od podstaw w 2011 r., a to nakazywało rozważyć i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, czy wcześniejsze plany miejscowe dopuszczały istniejący sposób zagospodarowania działki nr [...], co skarżący obecnie kwestionuje w oparciu o zapisy obecnie obowiązującego planu.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Według Sądu, w przedmiotowej sprawie brak poczynienia przez organy nadzoru budowlanego oceny zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności inwestycji z zapisami MPZP i wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem tej czynności procesowej nosi znamiona dowolności. Powyższe zaniechanie, które może mieć wpływ na końcowy sposób załatwienia niniejszej sprawy, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), które nakazują organom podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, art. 107 § 3 k.p.a., który określa wymogi stawiane uzasadnieniu decyzji oraz art. 8 i art. 11 k.p.a. Z określonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania do organów państwa oraz wskazanej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, wypływa dla organów administracji publicznej m.in. obowiązek należytego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Jego realizacja następuje zaś poprzez przedstawienie w uzasadnieniu decyzji argumentów służących przekonaniu strony o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. W opinii Sądu, w świetle zarzutów odwołania (a także wniesionej do Sądu skargi) ponownej weryfikacji wymaga również aktualne przeznaczenie spornego budynku gospodarczego. Strona skarżąca konsekwentnie wywodzi, że budynek ten jest użytkowany jako warsztat naprawy pojazdów, na dowód czego przedłożyła zdjęcia oraz wydruki z internetu, w których brat inwestora reklamuje swoje usługi pod tym samym adresem. W świetle takich zarzutów i dowodów obowiązkiem organu II instancji było wyjaśnienie tej kwestii, a nie tylko poprzestanie na ustaleniach dwóch kontroli i oświadczeniach inwestora oraz jego rodziców. Rozważenia wymagało przesłuchanie w tym zakresie A. S., czego zaniechano, a co uzasadnia zarzut nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. W ocenie Sądu, wskazane braki postępowania dowodowego powinny i mogą zostać uzupełnione na etapie postępowania odwoławczego (art. 136 k.p.a.).
Sąd Wojewódzki stwierdził także, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo określiły adresata decyzji – A. S., który stał się właścicielem nieruchomości, na której posadowiony jest sporny budynek, w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego - na skutek przekazania mu gospodarstwa rolnego przez rodziców. Prawidłowo również na jego osobę nałożono obowiązek przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności inwestycji z zapisami MPZP.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu WWINB zarzucił naruszenie przepisów postępowania, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. "145 § 1 lit. c" p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez kwestionowanie przez Sąd ustaleń faktycznych nadzoru budowlanego, że na ich podstawie dopuszczalne było wydanie w dniu 11 stycznia 2018 r. przez PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzji odstępującej od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia budowy budynku gospodarczego, zrealizowanej na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, do stanu zgodnego z prawem oraz przez WWINB decyzji z dnia 30 marca 2018 r.;
2) art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. "145 § 1 lit. c" p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez bezpodstawny zarzut, że WWINB oraz PINB wydali decyzje w oparciu o niepełny materiał dowodowy, gdyż "W opinii Sądu w świetle zarzutów odwołania (a także wniesionej do Sądu skargi) ponownej weryfikacji wymaga również aktualne przeznaczenie spornego budynku gospodarczego. Strona skarżąca konsekwentnie wywodzi, że budynek ten jest użytkowany jako warsztat naprawy pojazdów, na dowód czego przedłożyła zdjęcia oraz wydruki z internetu, w których brat inwestora reklamuje swoje usługi pod tym samym adresem. W świetle takich zarzutów i dowodów obowiązkiem organu II instancji było wyjaśnienie tej kwestii, a nie tylko poprzestanie na ustaleniach dwóch kontroli i oświadczeniach inwestora oraz jego rodziców. Rozważenia wymagało przesłuchanie w tym zakresie p. A. S. czego zaniechano, a co uzasadnia zarzut nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.";
3) art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. "145 § 1 lit. c" p.p.s.a., art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez bezpodstawny zarzut, że WWINB oraz PINB wydali decyzje w oparciu o niepełny materiał dowodowy, gdyż "W realiach przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z budynkiem gospodarczym, który powstał w wyniku robót budowlanych przeprowadzonych na podstawie zgłoszenia z dnia 2 maja 2011 roku, a które polegały na obudowaniu istniejącej od lat 70-tych ub. wieku wiaty gospodarczej. Przedmiotem postępowania legalizacyjnego nie był zatem obiekt powstały od podstaw w 2011 roku, a to nakazywało rozważyć i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, czy wcześniejsze plany miejscowe dopuszczały istniejący sposób zagospodarowania działki nr [...], co skarżący obecnie kwestionuje w oparciu o zapisy obecnie obowiązującego planu.";
4) art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. "145 § 1 lit. c" p.p.s.a., 107 § 3 k.p.a., poprzez bezpodstawny zarzut, że WWINB oraz PINB nie sprostali wymogom prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. S. wniósł o uchylenie wyroku i oddalenie skargi, podzielając w pełni zarzuty organu w stosunku do zaskarżonego rozstrzygnięcia.
M. M. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej odrzucenie (art. 180 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2021 r., na podstawie art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), skierowano sprawę na posiedzenie niejawne.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Skarga kasacyjna nie może odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi.
Skarżący kasacyjnie sformułował wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, kwestionując stanowisko Sądu I instancji, że zebrany materiał dowodowy był niepełny i nie został właściwie oceniony przez organ odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela jednak stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że nie wszystkie okoliczności faktyczne zostały należycie wyjaśnione. Zasadniczym problem w sprawie jest kwestia oceny zgodności robót budowlanych polegających na przebudowie wiaty, w wyniku których została ona przekształcona w budynek gospodarczy, z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. oraz zmienionego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do zgodności z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym także z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie naprawcze, badając zgodność robót budowlanych z tymi przepisami w braku obowiązującego planu miejscowego może nałożyć obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie decyzji o warunkach zabudowy zaś w przypadku, gdy plan jest uchwalony i obowiązuje, może nałożyć obowiązek przedstawienia zaświadczenia właściwego organu o zgodności inwestycji z zapisami tegoż planu. Zauważyć jednak należy, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i ma specyficzny charakter. Nie obejmuje on kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, lecz sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych. Zaświadczenie jest aktem wiedzy. Nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych, a postępowanie wyjaśniające, spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Postępowanie to ogranicza się jedynie do takich czynności, które pozwolą na urzędowe rozpoznanie wniosku. Przedłożenie zaświadczenia określonej treści pełni zatem funkcję dowodową w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego. Jak trafnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1625/08, fakt, że w art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przewidziano możliwość nałożenia na samowolnych inwestorów obowiązku przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza uprawnienia organów nadzoru budowlanego do samodzielnego zdecydowania o tej przesłance legalizacji. Powyższe należy także odnieść do postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Skoro skarżący w sprawie kwestionowali w istocie treść złożonego zaświadczenia Wójta Gminy [...] odwołując się do konkretnych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to trafnie podniósł Sąd I instancji, że organ odwoławczy powinien odnieść się do tych zarzutów, dokonując samodzielnie oceny zgodności z planem powstałego w wyniku przebudowy budynku gospodarczego. Przy czym, nie wystarczy odniesienie się do wskazanych w odwołaniu przepisów planu zagospodarowania przestrzennego ale również do innych zapisów regulujących możliwości remontu, przebudowy, rozbudowy i nadbudowy istniejących obiektów budowlanych (§ 8 pkt. 13 planu). Podniesiony zatem w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. "145 § 1 lit. c" p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie niezasadnego wskazania przez Sąd I instancji dokonania oceny zgodności zrealizowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest nieuprawniony. Niezasadny jest także zarzut naruszenia wymienionych przepisów w zakresie konieczności jednoznacznego ustalenia przeznaczenia powstałego w wyniku przebudowy budynku gospodarczego. Inna może być bowiem interpretacja zapisów planu zagospodarowania przestrzennego w przypadku uznania, że budynek gospodarczy służył i służy jako obiekt budowlany w gospodarstwie rolnym, a inna, gdy obiekt w wyniku przebudowy został przewidziany do działalności gospodarczej, która byłaby sprzeczna z zapisami planu. Także twierdzenie, że Sąd I instancji nakazał przesłuchanie A. S. na okoliczność prowadzenia warsztatu samochodowego jest nieuprawnione. Sąd jedynie wskazał by organ ustalając sposób użytkowania budynku rozważył przeprowadzenie takiego dowodu.
Wobec powyższego nieuprawniony jest także zarzut naruszenia art. "145 § 1 lit. c" p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.
Zasadnie natomiast w skardze kasacyjnej zakwestionowano wskazanie dokonania oceny zrealizowanej inwestycji z zapisami wcześniej obowiązujących planów zagospodarowania przestrzennego. Skoro Sąd I instancji przyjął, że postępowanie dotyczące przebudowy obiektu budowlanego prawidłowo było prowadzone w trybie naprawczym na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego i nie wypowiedział się co do tego czy pierwotny obiekt wybudowany był w wyniku samowoli budowlanej, to brak jest konieczności badania, czy poprzednie plany dopuszczały istniejący sposób zagospodarowania działki. Wystarczającym będzie prawidłowa ocena wykonanych robót budowlanych w kontekście przepisów obowiązującego planu.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną uznając, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło