III SO/Wa 3/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-19
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że jej dochody pokrywają jedynie bieżące koszty utrzymania, a nie posiada oszczędności ani majątku, który można szybko spieniężyć, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, których sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. W przypadku, gdy dochody wnioskodawcy pokrywają jedynie bieżące wydatki, nie posiada on oszczędności ani majątku, który można szybko spieniężyć, a dodatkowo jest osobą schorowaną, należy uznać, że spełnione zostały przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca A.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody, niepewną sytuację zawodową, problemy zdrowotne oraz brak oszczędności. Analiza jej sytuacji finansowej wykazała, że miesięczne wydatki pokrywają całość jej dochodów, a posiadany majątek (udział w mieszkaniu, samochód) nie pozwala na szybkie pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca przedłożyła wymagane dokumenty, w tym wyciągi z rachunku bankowego i zeznania podatkowe.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowiono na jej rzecz adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić na jego rzecz adwokata
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżąca – A.W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą samotną o niewielkich dochodach, które nie pokrywają nawet podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca oświadczyła, że jej sytuacja zawodowa jest niepewna, gdyż jest zatrudniona jedynie do końca 2018 r. Wskazała, że ze względu na wiek przedemerytalny ma małe szanse na poprawę zasobności. Skarżąca ma problemy zdrowotne ([...]) i uczęszcza na terapię i zażywa leki.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada ½ udziału w mieszkaniu o powierzchni 42,2 m² oraz samochód osobowy marki [...] , rok produkcji 2005 r. Skarżąca oświadczyła, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje [...] zł miesięcznie, a koszty jej utrzymania wynoszą: utrzymanie domu i media – 522,12 zł, telefon i Internet – 102,40 zł, spłata kredytów – 426,04 zł, ubezpieczenia – 112,63 zł, wyżywienie, benzyna i leki – 826,19. Łącznie wydatki Skarżącej wynoszą 1989,38 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń Skarżąca nadesłała wyciągi z rachunku bankowego, rachunki miesięcznych opłat, zeznania podatkowe PIT-36, z których wynika, że w 2016 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie [...] zł, a w 2017 r. dochód [...] zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej: "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego, przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do zwolnienia Skarżącej od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie oraz do ustanowienia adwokata.
Jak wynika z oświadczeń i dokumentów nadesłanych przez Skarżącą jej dochód stanowi wynagrodzenie za pracę [...] zł. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani majątku, który w krótkim czasie mógłby zostać spieniężony na uiszczenie kosztów sądowych. Ponadto Skarżąca jest osobą schorowaną pod stałą opieką lekarską. Miesięczne koszty utrzymania Skarżącej, pokrywają natomiast całość jej dochodów.
Przyjąć w związku z tym należy, że Skarżąca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych ani ponieść kosztów usług adwokata.
Orzekając o zwolnieniu Skarżącej od kosztów sądowych oraz o ustanowieniu adwokata, referendarz sądowy wziął również pod uwagę, że oświadczenia Skarżącej zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności za podawanie nieprawdziwych danych lub zatajanie prawdy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło