I OZ 850/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II SO/Łd 6/18 oddalające wniosek P. G. o wymierzenie [...] S.A. z siedzibą w [...] Oddział [...] grzywny za przekazanie z uchybieniem terminu skargi na odmowę udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z 20 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek P. G. o wymierzenie [...] S.A. z siedzibą w [...] Oddział [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), za przekazanie skargi z uchybieniem terminu. Sąd I instancji wskazał, że skarga P. G. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej została złożona w siedzibie organu [...] 2018 r. Termin na jej przekazanie do Sądu upływał z dniem [...] 2018 r., skarga zaś została przesłana [...] 2018 r. Następnie Sąd podkreślił, że grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, co oznacza, że Sąd nie jest zobligowany do jej orzeczenia. Obowiązkiem Sądu jest natomiast uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy. W tym zakresie istotne dla sprawy miało w ocenie Sądu to, że wniosek o wymierzenie grzywny został złożony [...] 2018 r., a więc już po przekazaniu skargi do Sądu, a na dodatek sprawa została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem z [...] 2018 r. Co więcej, termin rozprawy był wyznaczony na [...] 2018 r., a zatem sprawa nadawała się do rozpoznania, a akta były kompletne. Odroczenie zaś publikacji było wynikiem uwzględnienia wniosku pełnomocnika organu o wyznaczenie innego terminu z uwagi na konieczność odniesienia się do złożonego przez skarżącego obszernego pisma. W powyższych okolicznościach Sąd uznał, że niezasadnym jest uwzględnienie wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., jeżeli jeszcze przed jego złożeniem organ uczynił zadość obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie P. G. wniósł o zmianę postanowienia przez uznanie wniosku za zasadny lub uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. i przyjęcie, że wniosek o ukaranie podlega oddaleniu w przypadku jego wniesienia po terminie, w jakim organ przekazał skargę wraz z aktami do Sądu. Naruszenie tych przepisów skarżący powiązał następnie z konsekwencją w postaci "obciążenia skarżącego kosztami postępowania w całości pomimo ewidentnego uchybienia ze strony organu". W odpowiedzi na zażalenie [...] S.A. w [...] Oddział [...] wniosła o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi z kolei, iż w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny. W przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330), wynosi 15 dni. Wyłączną przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny jest więc niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., czyli nieprzekazanie przez organ administracji publicznej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz przekroczenie terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, przy czym termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi. Przedmiot zaskarżenia, określony w art. 55 § 1 p.p.s.a., obejmuje zatem nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Wynika z tego, że art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia miarkowanie grzywny, w zależności od okoliczności danej sprawy. Ponadto z omawianych przepisów wynika charakter represyjny, prewencyjny i dyscyplinujący grzywny. W niektórych zatem przypadkach orzeczenie grzywny może okazać się niecelowe. Dotyczyć to będzie zwłaszcza sytuacji, w których wnioskowana grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu nie jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w analizowanej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że skarga złożona w siedzibie Spółki nie została następnie przekazana do Sądu w ustawowo określonym terminie. Dokonując jednakże oceny warunków, w jakich uchybienie terminowi miało miejsce, należało uwzględnić okoliczności, które zostały przez Sąd I instancji wyeksponowane w uzasadnieniu postanowienia. Prawidłowo w tej mierze Sąd zauważył, że nadesłanie skargi wraz z aktami nastąpiło [...] 2018 r. i po nadaniu jej biegu termin rozprawy wyznaczono na dzień [...] 2018 r., sprawa zaś została prawomocnie zakończona wyrokiem z [...] 2018 r. Okres bezczynności organu w przekazaniu skargi był zatem niewielki i nie wpłynął znacząco na realizację zapewnionego skarżącemu prawa do sądu. Wniosek zaś o wymierzenie organowi grzywny został złożony [...] 2018 r., a więc po odbyciu rozprawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.