II SA/Gd 269/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-06-21
Skład orzekający: Janina Guść, Magdalena Dobek-Rak, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej dla gruntów leśnych, które nie są własnością Skarbu Państwa, w sytuacji braku opracowanego uproszczonego planu urządzenia lasu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej (starosta) jest właściwy do ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej dla gruntów leśnych, które nie są własnością Skarbu Państwa, w sytuacji braku opracowanego uproszczonego planu urządzenia lasu, na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy o lasach. Dotychczasowe obowiązki w zakresie gospodarki leśnej ustalone dla Skarbu Państwa nie przechodzą na nowych właścicieli będących osobami fizycznymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję starosty ustalającą zadania z zakresu gospodarki leśnej dla gruntów leśnych. Wniosek o ustalenie zadań złożył W. F., kurator spadku po zmarłych współwłaścicielach. Skarżący zarzucał m.in. błędne ustalenie stanu prawnego nieruchomości, pominięcie dekretu o reformie rolnej oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o lasach.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej oddala skargę.
Skarga Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2018 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 20 grudnia 2012 r. W. F. złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o ustalenie zadań z zakresu gospodarki leśnej dla gruntów leśnych położonych na działkach nr [..]-[..] w obrębie ewidencyjny R., załączając do wniosku postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 22 marca 2012 r. i z dnia 18 września 2012 r. o ustanowieniu go kuratorem spadku obejmującego w/w nieruchomości.
Starosta ustalił, że z rejestru danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika, że do dnia 9 grudnia 2012 r. właścicielem przedmiotowych działek był Skarb Państwa z zarządcą trwałym Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo, a zgodnie z aktualnymi zapisami Księgi wieczystej nr [..] współwłaścicielami przedmiotowych nieruchomości są J.i R. E., W. F. występujący również jako kurator spadku po nieżyjących współwłaścicielach – A.A.-Z.Z..
W dniu 8 stycznia 2013 r. Nadleśnictwo złożyło do akt sprawy m.in. kopię postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 31 grudnia 2012 r. udzielającego Nadleśnictwu zabezpieczenia poprzez wpis ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej nr [..] prowadzonej dla przedmiotowych nieruchomości o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w związku z toczącym się przed Sądem Rejonowym postępowaniem w sprawie [..] o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Nadleśnictwo wskazało przy tym, że przedmiotowe grunty leśne w całości należą do Skarbu Państwa i ujęte są w planie urządzenia lasu sporządzonym na zlecenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych i zatwierdzonym przez Ministra Środowiska. Zgodnie zaś z tym planem gospodarkę leśną w zakresie tych gruntów prowadzi Nadleśnictwo.
Pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. Starosta wezwał Nadleśniczego Nadleśnictwa do nadesłania potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii planu urządzenia lasu dla obrębu ewidencyjnego R. dotyczącego przedmiotowych działek z podaniem zrealizowanych zadań określonych w tym planie.
W odpowiedzi Nadleśnictwo dołączyło do akt sprawy wydruki opisów taksacyjnych lasu, karty ewidencyjne drzewostanu oraz mapę z wyznaczonymi oddziałami i pododdziałami leśnymi wraz z mapą z naniesionymi przedmiotowymi działkami sporządzoną przez uprawnionego geodetę.
Pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. Starosta zwrócił się jednocześnie do Sądu Rejonowego z prośbą o wskazanie, czy zabezpieczenie udzielone Nadleśnictwu postanowieniem tego Sądu z dnia 31 grudnia 2012 r. uniemożliwia wydanie decyzji na podstawie art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r., nr 12, poz. 59 ze zm.), ustalającej zadania z zakresu gospodarki leśnej w tym m.in. pozyskanie drewna przez współwłaścicieli w/w gruntów leśnych oraz czy nie stoi na przeszkodzie do cechowania i wystawiania współwłaścicielom lasu dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna zgodnie z art. 14a ustawy o lasach.
W odpowiedzi, w piśmie z dnia 7 lutego 2013 r., Sąd Rejonowy wskazał, że postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia powództwa poprzez wpis ostrzeżenia do księgi wieczystej wyłącza dobrą wiarę nabywcy przy sprzedaży nieruchomości oraz, że aktualny sposób zabezpieczenia nie wyłącza uprawnienia właściciela do posiadanej nieruchomości.
W dniu 28 lutego 2013 r. Starosta przeprowadził oględziny przedmiotowych gruntów leśnych podczas których ustalił, że na przedmiotowym gruncie leśnym o powierzchni 77,5 ha znajdują się następujące typy siedliskowe lasu: Bśw (bór świeży), BMśw (bór mieszany świeży) i LMśw (las mieszany świeży). Teren porośnięty jest głównie drzewostanem pochodzącym ze sztucznego sadzenia na glebie porolnej. Na gruncie w poszczególnych 29 wydzieleniach panuje drzewostan sosnowy w wieku od 5 do 129 lat. Powierzchnie gruntu pozbawione roślinności leśnej stanowią drogi leśne i grunty pod liniami energetycznymi oraz powierzchnia pozrębowa - 1,38 ha znajdująca się w pododdziale [..] a na działce nr [..] wymagająca przeprowadzenia odnowienia. Zabiegami gospodarczymi do wykonania w poszczególnych pododdziałach leśnych są: AGRT - zabiegi agrotechniczne, ODN-ZRB - odnowienie powierzchni pozrębowej, POPR - dodatkowe wprowadzenie sadzonek w uprawach, CW - czyszczenia wczesne, CP - czyszczenia późne, TWP - trzebież wczesna pozytywna, TPP - trzebież późna pozytywna, CS - cięcia sanitarne, P - cięcia przygodne, Rb Ib - rębnia zupełna pasowa, Rb lila - rębnia gniazdowa zupełna, Rb lllau - rębnia gniazdowa zupełna uprzątająca. W wydzieleniach przyległych do granicy pasa drogi publicznej należy utrzymać pasy przeciwpożarowe typu A zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U z 2006 r., nr 58, poz. 405 ze zm.).
Pismem z dnia 26 lutego 2013 r. Nadleśnictwo zwróciło się do Starosty z wnioskiem o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. Starosta odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania wskazując, że toczące się postępowanie sądowe o uzgodnienie treści księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym nie jest zagadnieniem wstępnym, ponieważ obecnie treść księgi wieczystej nie budzi wątpliwości. W księdze tej, jako właściciele, wpisane są osoby fizyczne oraz osoby zmarłe, po których kuratorem spadku jest wnioskodawca.
W rezultacie, Starosta decyzją z dnia 26 kwietnia 2013 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2011 r., nr 12, poz. 59 ze zm.), ustalił w odniesieniu do właścicieli gruntów leśnych położonych na działkach nr [..]-.[..] w obręb ewidencyjny R., do dnia 31 grudnia 2018 r., realizację zadań z zakresu gospodarki leśnej określonych w specyfikacji gruntów leśnych zawierającą opis ogólny, karty ewidencji gruntów leśnych oraz mapę gospodarczą lasu wskazując, że przed przystąpieniem do wykonania tej decyzji należy zwrócić się do właściwego leśniczego Nadleśnictwa w celu uzyskania instruktażu dotyczącego prawidłowego wykonania ustalonych zadań.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy i podkreślił, że decyzja ustalająca zadania z zakresu gospodarki leśnej nie jest dokumentem przesądzającym o stanie własności gruntów leśnych, a jest dokumentem zawierającym opis taksacyjny lasu oraz podstawowe zadania z zakresu gospodarki leśnej do wykonania w lesie. Zauważono przy tym, że zgodnie z księgą wieczystą nr [..] współwłaścicielami w/w nieruchomości są: J. i R.E., W. F. występujący również, jako kurator spadku po nieżyjących współwłaścicielach: A.A.-Z.Z..
Od decyzji Starosty odwołanie wniósł Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo - wskazując na błędną odmowę zawieszenia postępowania i zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach z uwagi na okoliczność, że nieruchomość leśna, która jest przedmiotem niniejszego postępowania już posiada plan urządzenia lasu, który został zatwierdzony przez Ministra Środowiska.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r., zawiesiło z urzędu postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy z pozwu Skarbu Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [..] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział V Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości o powierzchni 77,5 ha położonej w L. z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości wraz z wnioskiem o zabezpieczenie a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 479/14, oddalił skargę W.F. na postanowienie Kolegium z dnia 16 maja 2014 r.
Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1939/15, uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2014 r., postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2014 r. jak i poprzedzające je postanowienie Kolegium z dnia 29 listopada 2013 r. NSA uznał bowiem, że sprawa dotycząca uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie ma bezpośredniego związku ze sprawą administracyjną o ustalenie obowiązków w zakresie gospodarki leśnej, a tym samym takie powództwo nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego miałoby być uzależnione wydanie rozstrzygnięcia w ww. sprawie administracyjnej. NSA wskazał, że samo złożenie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie prowadzi do zmiany stosunków własnościowych, a nawet zawarcie stosownej uwagi w treści księgi wieczystej na okoliczność złożenia takiego powództwa nie powoduje ograniczenia praw właścicielskich tego podmiotu, który aktualnie figuruje w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości. NSA podkreślił, że dla określenia obowiązków dla właściciela nieruchomości nie stanowi przeszkody spór cywilny o własność. Ponadto, nawet ewentualna zmiana w księdze wieczystej wpisu dotyczącego właściciela nieruchomości w sprawie ustalenia obowiązków dla właściciela nieruchomości będzie oznaczała tylko tyle, że dla Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa wymagane będzie ustalenie nowych obowiązków przez inny właściwy organ administracyjny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 czerwca 2017 r. uchyliło decyzję Starosty z dnia 26 kwietnia 2013 r. i umorzyło postępowanie organu I instancji stwierdzając, że przewidziana w art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach przesłanka nie została zachowana w niniejszej sprawie, ponieważ z akt organu I instancji bezopornie wynika, że w dniu wydania przez Starostę zaskarżonej decyzji teren przedmiotowych działek leśnych objęty był zapisami planu urządzenia lasu sporządzonego dla Nadleśnictwa w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych na lata 2009 – 2018 i zatwierdzonym decyzją Ministra Środowiska z dnia 17 kwietnia 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 574/17, uchylił jednakże powyższą decyzję Kolegium wskazując, że Kolegium błędnie uznało, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw dla ustalenia zasad gospodarki leśnej. Przede wszystkim, jak wskazał WSA, NSA w wyroku z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1939/15, wyjaśnił, że dotychczasowe obowiązki z uwagi na ewentualnie istotną zmianę podmiotową właściciela nie będą mogły przejść z decyzji ustalającej obowiązki dla osoby fizycznej na Skarb Państwa co wynika z odpowiedniej wykładni art. 79 ust. 3 ustawy o lasach. Tym samym, również obowiązki w zakresie gospodarki leśnej ustalone dla Nadleśnictwa nie mogą przejść na obecnych właścicieli nieruchomości będących osobami fizycznymi. Ponadto, zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa sporządza się uproszczony plan urządzenia lasu.
WSA stwierdził, że skoro teren będący przedmiotem orzekania nie posiada sporządzonego uproszczonego planu urządzenia lasu to zastosowanie znajduje przepis art. 79 ust. 3 ustawy stanowiący, że w lasach, dla których nie ma opracowanych planów urządzenia lasu, do czasu ich opracowania, zadania w zakresie: wyrębu drzew, ponownego założenia upraw leśnych, przebudowy drzewostanów, pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej, ustala oraz nadzoruje ich wykonanie: 1) dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych – w odniesieniu do lasów stanowiących własność Skarbu Państwa, 2) kierownik urzędu rejonowego - w odniesieniu do właścicieli lasów. W związku z reformą administracji dla lasów prywatnych organem właściwym jest starosta. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że Starosta posiadał kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku W. F. w sprawie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej dla gruntów leśnych będących własnością osób fizycznych.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 marca 2018 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 79 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2017 r., poz. 788 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 26 kwietnia 2013 r. stwierdzając, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie, na podstawie art. 79 ust. 3 pkt 2 ustawy o lasach, decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej do czasu kolejnej aktualizacji uproszczonego planu urządzenia lasu dla obrębu ewidencyjnego R.
Uzasadniając zajęte stanowisko Kolegium podkreśliło, że to zapisy księgi wieczystej stanowią podstawowy dowód na istnienie prawa własności, a sprawa dotycząca uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie ma bezpośredniego związku ze sprawą administracyjną o ustalenie obowiązków w zakresie gospodarki leśnej. Kolegium wskazało, że dla nieruchomości objętych wnioskiem W. F. nie został opracowany uproszczony plan urządzenia lasu a fakt, że teren przedmiotowych działek objęty był zapisami planu urządzenia lasu sporządzonego dla Nadleśnictwa w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych na lata 2009 - 2018 nie ma wpływu na wynik rozpatrywanej sprawy ponieważ po dokonanej zmianie właściciela przedmiotowych gruntów, wynikającej jasno z zapisów księgi wieczystej i przejścia tych gruntów na rzecz osób fizycznych, oczywistym jest, iż w rozumieniu art. 79 ust. 3 ustawy zadania z zakresu gospodarki leśnej ustala Starosta do czasu opracowania uproszczonego planu urządzenia lasu, o którym mowa w art. 19 ust. 2 ustawy.
Ponadto z wykładni art. 79 ust. 3 ustawy wynika, że dotychczasowe obowiązki z uwagi na ewentualnie istotną zmianę podmiotową właściciela nie będą mogły przejść z decyzji ustalającej obowiązki dla osoby fizycznej na Skarb Państwa. W związku z czym obowiązki w zakresie gospodarki leśnej ustalone dla Nadleśnictwa nie będą mogły przejść na obecnych właścicieli gruntu będących osobami fizycznymi. Kolegium podkreśliło, że w obecnym stanie prawnym w sytuacji gdy dochodzi do zmiany własności nieruchomości leśnej stanowiącej własność Skarbu Państwa na las niestanowiący własność Skarbu Państwa - taki teren leśny pozostaje bez ustalonych zadań z zakresu gospodarki leśnej w konsekwencji czego nowy właściciel (osoba fizyczna) takiego terenu z uwagi na brak uproszczonego planu urządzenia lasu nie mógłby podjąć żadnych prac gospodarczych w lesie.
Kolegium wskazało także, że realizacja zadań z zakresu gospodarki leśnej na przedmiotowych działkach ustalona została w sposób szczegółowy zgodnie z załączoną do decyzji specyfikacją gruntów leśnych zawierającą opis ogólny, karty ewidencji gruntów leśnych oraz mapę gospodarczą lasu na okres od dnia 26 kwietnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. Opracowanie to spełnia wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. z 2012 r., poz. 1302).
We wniesionej do Sądu skardze na powyższą decyzję Kolegium Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo wniosło o jej uchylenie zarzucając, że wydana została ona z naruszeniem:
- art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 76 § 3 k.p.a. - poprzez oparcie swej decyzji jedynie na podstawie wpisów w księdze wieczystej [..] z pominięciem faktu przejęcia spornych gruntów z mocy prawa w dniu 6 września 1944 r. na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o przeprowadzeniu reformy rolnej, co doprowadziło do niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego, niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej niewłaściwego załatwienia;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez brak uchylenia decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie wniosku wnioskodawców;
- art. 6 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji z pominięciem przepisów prawa;
- art. 8 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
- art. 6 w zw. z art. 19 i art. 2 ust. 1 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - poprzez ich pominięcie i uznanie, że Skarb Państwa nie jest właścicielem spornych gruntów;
- art. 19 ust. 2 ustawy o lasach - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że dla spornych nieruchomości należy sporządzić uproszczony plan urządzania lasu w związku z tym, że nieruchomości te nie są własnością Skarbu Państwa;
- art. 19 ust. 1 w zw. z art. 23 ustawy o lasach - poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że dla spornych nieruchomości brak jest planu urządzenia lasu, podczas gdy plan ten - sporządzony dla Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa nadal obowiązuje i nie został zmieniony;
- art. 79 ust. 3 punkt 2 ustawy o lasach - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że dla spornych gruntów nie ma opracowanego planu urządzenia lasu, w związku z czym organ I instancji był uprawniony do ustalenia odnośnie do tych gruntów zadań w zakresie: wyrębu drzew, ponownego założenia upraw leśnych, przebudowy drzewostanów, pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej.
Skarżący zauważył także, że art. 79 ustawy o lasach ma charakter przepisu przejściowego, którego nie należy stosować po upływie 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy o lasach, czego nie zmienia fakt, że brak jest w ustawie o lasach innej regulacji, która służyłaby określeniu zadań gospodarczych w lesie przed sporządzeniem planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu. z pięcioletnim okresem obowiązywania od dnia wejścia w życie ustawy o lasach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2018 r., nr [..], jest zgodna z prawem.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1939/15, oraz w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 574/17. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Związanie organów administracji publicznej oraz sądów oceną prawną oznacza, że w tym zakresie nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym i zobowiązane są do podporządkowania się jej w pełnym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1128/06, Legalis). Konsekwencją związania sądów oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku jest to, że stanowisko sądu pierwszej instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu, a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem, chyba że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy (zob. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt. I OSK 886/07, Legalis).
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo materialnoprawną podstawą kontrolowanej decyzji Kolegium uczyniło przepis art. 79 ust. 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 788 ze zm.), zgodnie z którym w lasach, dla których nie ma opracowanych planów urządzenia lasu, do czasu ich opracowania, zadania w zakresie: wyrębu drzew, ponownego założenia upraw leśnych, przebudowy drzewostanów, pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej, ustala oraz nadzoruje ich wykonanie kierownik urzędu rejonowego – w odniesieniu do właścicieli lasów.
WSA w Gdańsku w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 574/17 stwierdził bowiem, że Starosta posiadał kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku W. F. i, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje powołany przepis art. 79 ust. 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. a stan faktyczny i prawny od dnia wydania tego wyroku nie uległ zmianie. Ponadto zauważyć należy, że przepis art. 79 ust. 3, który jasno został wskazany w przedmiotowym wyroku jako materialna podstawa rozstrzygnięcia ma zastosowanie do: "lasów, dla których nie ma opracowanych planów urządzenia lasu, do czasu ich opracowania", nie określając przy tym żadnego terminu końcowego, w którym może on zostać zastosowany. Niewątpliwie, art. 79 ust. 1 ustawy wskazuje, że Dyrektorzy regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych są obowiązani, w okresie 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy, do opracowania nowych lub uzupełnienia istniejących planów urządzenia lasów zarządzanych przez Lasy Państwowe, zgodnie z wymogami określonymi w ustawie, jednakże przepis art. 79 ust. 3 nie wskazuje na możliwość jego zastosowania jedynie w sytuacji nieopracowania planów na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy a, jak już wskazano na zastosowanie go do wszystkich: "lasów, dla których nie ma opracowanych planów urządzenia lasu, do czasu ich opracowania". Dokonując powyższej wykładni Sąd wziął pod uwagę, oprócz stanowiska wynikającego z uzasadnienia wyroku WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 574/17, że podstawowym celem ustawy o lasach jest zachowanie, ochrona i powiększanie zasobów leśnych.
W sprawie wystąpiły przy tym przesłanki uzasadniające wydanie w odniesieniu do właścicieli gruntów leśnych położonych na działkach nr [..]-[..] w R. decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej.
Zgodnie z zapisem księgi wieczystej nr [..] na dzień orzekania przez Kolegium współwłaścicielami działek nr [..]-[..] w R. byli: J. i R. E., W. F., występujący również jako kurator spadku po nieżyjących współwłaścicielach – A.A.-Z.Z.
Stosownie zaś z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2017 r., poz. 1007 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej wpisane jest zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym a prawo wykreślone nie istniej.
Niewątpliwie, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 31 grudnia 2012 r. udzielił Nadleśnictwu zabezpieczenia poprzez wpis ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej nr [..] prowadzonej dla przedmiotowych nieruchomości o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w związku z toczącym się przed Sądem Rejonowym postępowaniem w sprawie [..] o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Jednakże, jak wskazał NSA w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 1939/15, samo złożenie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie prowadzi do zmiany stosunków własnościowych, a nawet zwarcie stosownej uwagi w treści księgi wieczystej na okoliczność złożenia takiego powództwa nie powoduje ograniczenia praw właścicielskich tego podmiotu, który aktualnie figuruje w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości. NSA wyjaśnił przy tym, że złożone powództwo w trybie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie stanowi przeszkody do wykonywania prawa własności przez podmiot wpisany aktualnie do księgi wieczystej, a tym samym nie powinno takie powództwo stanowić także przeszkody do określenia przez właściwy organ obowiązków aktualnego podmiotu wpisanego w księdze wieczystej. Nie obala to bowiem domniemania o zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, z jakiego na podstawie art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, korzysta wpisany w księdze wieczystej podmiot (właściciel).
Z akt sprawy wynika przy tym, że dla działek nr [..]-[..] w R. nie został sporządzony uproszczony plan urządzenia lasu, a zatwierdzony dla przedmiotowych działek decyzją Ministra Środowiska z dnia 17 kwietnia 2009 r. plan urządzenia lasu sporządzony dla Nadleśnictwa w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych na lata 2009 – 2018 r. nie spełnia wymogu "opracowania planu urządzenia lasu" z art. 79 ust. 3 ustawy o lasach.
Zgodnie bowiem z treścią art. 19 ust. 1 ustawy o lasach plany urządzenia lasu sporządza się dla lasów stanowiących własność Skarbu Państwa z zastrzeżeniem ust. 2. Stosownie zaś do treści art. 19 ust. 2 ustawy o lasach uproszczone plany urządzenia lasu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Art. 19 ust. 3 stanowi, że dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. Art. 19 ust. 4 wskazuje zaś, że dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej na podstawie inwentaryzacji stanu lasów określa nadleśniczy. Z regulacji tej wynika, że grunty leśne znajdujące się na działkach nr [..]-[..] w R., których powierzchnia wynosi 77,5 ha, wymagały opracowania uproszczonego planu urządzenia lasu.
Ponadto, jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 574/17, obowiązki w zakresie gospodarki leśnej ustalone dla Nadleśnictwa nie mogą przejść na obecnych właścicieli nieruchomości będących osobami fizycznymi. Wniosek ten WSA w Gdańsku wywiódł z wyroku NSA wydanego w sprawie o sygn. akt II OSK 1939/15, który wskazał, że z wykładni art. 79 ust. 3 ustawy o lasach wynika, że nawet ewentualna zmiana w księdze wieczystej wpisu dotyczącego właściciela nieruchomości w sprawie ustalenia obowiązków dla właściciela nieruchomości będzie oznaczała tylko tyle, że dla Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa wymagane będzie ustalenie nowych obowiązków przez inny właściwy organ administracyjny. Dotychczasowe obowiązki z uwagi na ewentualnie istotną zmianę podmiotową właściciela nie będą mogły przejść z decyzji ustalającej obowiązki dla osoby fizycznej na Skarb Państwa.
Ustalone przez Starostę w decyzji z dnia 26 kwietnia 2013 r. zadania wynikają ze "Specyfikacji gruntów leśnych dotyczącej ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej na działkach nr [..]-[..], obręb ewidencyjny R., gmina K.", która sporządzona została zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz.U. z 2012 r., poz. 1302 ze zm.). Potrzeba nałożenia tych zadań wynika z zastanego stanu na przedmiotowych gruntach leśnych, stwierdzonego w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu 28 lutego 2013 r., i znajduje potwierdzenie w art. 13 ustawy o lasach.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał wniesioną w niniejszej sprawie skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekło jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło