III SA/Wa 2614/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-22
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Piotr Dębkowski, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, polegające na przesłaniu zawiadomienia o możliwości odbioru pisma, ale bez faktycznego załączenia dokumentu, jest skuteczne i rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji w formie dokumentu elektronicznego jest skuteczne tylko wtedy, gdy strona ma możliwość pobrania dokumentu, a nie tylko zapoznania się z treścią zawiadomienia. Jeśli załącznik z decyzją nie został skutecznie doręczony, termin do wniesienia odwołania nie rozpoczyna biegu, a postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi jest wadliwe.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję podatkową. Pełnomocnik strony otrzymał za pośrednictwem ePUAP informację o doręczeniu decyzji, jednak w załączniku nie było dokumentu. Po interwencji pełnomocnika, organ wysłał decyzję ponownie, którą pełnomocnik odebrał w dniu 18 kwietnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, uznając, że decyzja została doręczona 11 kwietnia 2017 r. Strona wniosła skargę, kwestionując datę doręczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz H. R. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi H. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz H. R. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W., decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., określił H. R. – dalej określana jako "Skarżąca" - wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 24.700 zł z tytułu odpłatnego zbycia udziału wynoszącego ½ części we współwłasności lokalu mieszkalnego nr [...] stanowiącego odrębną nieruchomość, usytuowanego w budynku przy ul. [...] w W., dokonanego za aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2017 r., skierowanym do Urzędu Skarbowego W., pełnomocnik Skarżącej wskazał, że otrzymał za pośrednictwem platformy ePUAP informację o doręczeniu decyzji. Pełnomocnik zaznaczył jednak, że otrzymana przesyłka z organu nie zawierała załącznika, którym miał być wspomniany akt. W związku z tym, iż pełnomocnik Skarżącej nie mógł zapoznać się z treścią ww. decyzji wniósł o uzupełnienie przesyłki.
W odpowiedzi na powyższe pismo, pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 13 kwietnia 2018 r. przesłano "odwzorowanie dokumentu elektronicznego tj. decyzji". Pismo zostało odebrane przez pełnomocnika Skarżącej w dniu 18 kwietnia 2017 r.
Skarżąca, pismem z dnia 26 kwietnia 2017 r., wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania twierdząc, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. została doręczona za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w dniu 11 kwietnia 2017 r., co wynika z dokumentu UPD - Urzędowego Poświadczenia Doręczenia, identyfikator poświadczenia: ePUAP-[...]. Zatem początek biegu terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji należało liczyć od dnia 12 kwietnia 2017 r. Powyższe wskazuje, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 25 kwietnia 2017 r. Natomiast odwołanie datowane na dzień 26 kwietnia 2017 r. zostało wysłane po upływie terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego przewidziany ustawowo termin do wniesienia środka odwoławczego nie został zachowany.
Pismem z dnia 27 czerwca 2017 r. Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) - dalej "O.p." - poprzez przyjęcie, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W.z dnia [...] kwietnia 2017 r. wniesione zostało z przekroczeniem 14 dniowego terminu od dnia doręczenia decyzji. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że organ podatkowy błędnie ustalił datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji na dzień 11 kwietnia 2017 r., gdyż decyzja została doręczona pełnomocnikowi w dniu 18 kwietnia 2017 r. W związku z tym 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upływał 2 maja 2017 r. Tym samym, zdaniem Skarżącej, odwołanie z dnia 26 kwietnia 2017 r. zostało złożone z zachowaniem 14 dniowego terminu.
Pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, że 11 kwietnia 2017 r. odebrał za pośrednictwem systemu e-puap przesyłkę z informacją, że załącznik zawiera: "decyzję art. 207 ordynacji podatkowej". Załącznik w przesyłce elektronicznej nie zawierał jednak żadnego dokumentu. W związku z tym 13 kwietnia 2017 r. przesłał elektronicznie pismo o braku decyzji w wystosowanej przez organ podatkowy przesyłce elektronicznej. W tym też dniu pełnomocnik skontaktował się telefonicznie z pracownikiem organu podatkowego informując o tej sytuacji. W odpowiedzi organ podatkowy w dniu 13 kwietnia 2017 r. ponownie wystosował do pełnomocnika przesyłkę za pośrednictwem e-puap, która zawierała w swoim załączniku przedmiotową decyzję. Przesyłkę tę pełnomocnik odebrał w dniu 18 kwietnia 2017. Pełnomocnik Skarżącej dodał, że składając w dniu 26 kwietnia 2017 r. odwołanie nie przekroczył terminu do jego złożenia, nawet jeśli by przyjąć, że decyzja została doręczona 13 kwietnia 2017 r.
Jako dowód powyższego pełnomocnik Skarżącej dołączył do skargi wydruk korespondencji elektronicznej: korespondencję z dnia 13 kwietnia 2017 r., w której pełnomocnik informuje Naczelnika Urzędu Skarbowego W., że w odebranej przez niego przesyłce nie było załącznika z decyzją; odpowiedź pracownika organu podatkowego z dnia 13 kwietnia 2017 r., do której dołączona została decyzja; UPD - Urzędowe Poświadczenie Doręczenia potwierdzające, że przesyłka organu podatkowego z dnia 13 kwietnia 2017 r. została odebrana przez pełnomocnika 18 kwietnia 2017 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie organ podatkowy podkreślił, że przesłanie dodatkowo odwzorowania dokumentu elektronicznego w ślad za odebranym w dniu 11 kwietnia 2017 r. dokumentem w formacie odt.xades (obligatoryjnie podpisanym elektronicznie) nie stanowi o doręczeniu decyzji w dniu 18 kwietnia 2017 r. (jak twierdzi Skarżąca).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "Ppsa", stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c Ppsa).
W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r., stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2017 r.
W sprawie niniejszej sporna jest data doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2017 r.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 211 O.p. decyzję doręcza się stronie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zgodnie z art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia z wyłączeniem decyzji, o których mowa w art. 67d, które wiążą organ podatkowy od chwili ich wydania, które to wyłączenie nie ma znaczenia w tej sprawie. Wskazany w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji liczy się także od daty doręczenia decyzji stronie.
Doręczenie w formie dokumentu elektronicznego normuje art.152a O.p. Z § 1 tego artykułu wynika, że w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie, w którym zobowiązany jest zawrzeć informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, zobowiązany jest wskazać adres elektroniczny, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma oraz zamieścić pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób.
Jak wynika z powyższego, otrzymując zawiadomienie strona, przy skorzystaniu z informacji zawartych w zawiadomieniu, musi mieć możliwość pobrania dokumentu (w tej sprawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2017 r.), a nie tylko zapoznania się z treścią zawiadomienia.
Jak wynika z wydruków korespondencji elektronicznej między pełnomocnikiem Skarżącej a pracownikiem organu pierwszej instancji, pełnomocnik Skarżącej w dniu 11 kwietnia 2017 r. za pośrednictwem systemu e-puap odebrał jedynie informację, że przesyłka zawiera decyzję, jednak załącznik nie zawierał żadnego dokumentu i tym samym nie było możliwości pobrania go. Pełnomocnik Skarżącej nie miał zatem możliwości zapoznania się z treścią ww. decyzji. W związku z powyższym, w dniu 13 kwietnia 2017 r., wystosował pismo do organu sygnalizujące o braku załącznika czyli przedmiotowej decyzji.
W odpowiedzi na wniosek pełnomocnika Skarżącej o ponowne przesłanie załącznika, organ pierwszej instancji w dniu 13 kwietnia 2017 r. przesłał pełnomocnikowi Skarżącej przesyłkę wraz z przedmiotową decyzją. Pełnomocnik Skarżącej odebrał przesyłkę w dniu 18 kwietnia 2017 r. i w tym też dniu zapoznał się z treścią decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2017 r.
Wobec powyższego nieuzasadnione jest stanowisko organu, że pełnomocnik Skarżącej odebrał decyzję w dniu 11 kwietnia 2017 r., skoro wystosował pismo do organu, poprzedzone rozmową telefoniczną, informujące o braku załącznika w skierowanej do niego korespondencji mailowej.
Pełnomocnik Skarżącej odbierając przesyłkę w dniu 18 kwietnia 2017 r., zawierającą załącznik tj. decyzję z dnia [...] kwietnia 2017 r., faktycznie zapoznał się z jej treścią. Organ wysłał tę przesyłkę 13 kwietnia 2017 r., a zatem należy przyjąć, że od tego dnia przesyłka była niejako "do dyspozycji" Strony. W ocenie Sądu, najwcześniej od tej daty, tj. daty ponownego, skutecznego wysłania przesyłki elektronicznej Pełnomocnikowi, należało liczyć 14-dniowy termin na wniesienie odwołania. W związku z tym wniesienie przez pełnomocnika Skarżącej odwołania w dniu 26 kwietnia 2017 r. uznać trzeba za wniesione w terminie.
W konsekwencji Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 228 § 1 pkt 2 O.p., albowiem organ uznał, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, opierając się na wadliwym przyjęciu, iż pełnomocnik Skarżącej odebrał decyzję w dniu 11 kwietnia 2017 r. kiedy, to jak wynika z akt sprawy, nie został doręczony mu załącznik w postaci przedmiotowej decyzji i tym samym nie miał on możliwości zapoznania się z treścią ww. decyzji.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 4 Ppsa oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2011 r., Nr 31, poz. 153). Na kwotę 340 zł złożył się wpis (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło