II OSK 421/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-04
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Marzenna Linska-Wawrzon, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, które zapewnia dostęp do drogi publicznej poprzez tzw. "dublera" (dodatkową jezdnię), jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli plan ten w jednym przepisie mówi o obsłudze komunikacyjnej "od ulicy", a w innym o obsłudze "za pomocą dublerów"?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej poprzez "dublera" jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli jeden z przepisów planu mówi o obsłudze "od ulicy". Sąd stwierdził, że plan miejscowy w kontekście ulicy głównej (2KD-G) przewiduje w swoim przekroju "dublera", co oznacza, że dostęp przez dublera jest jednym ze sposobów skomunikowania terenu z ulicą główną. W związku z tym, zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego w skardze kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę jezdni. Spór koncentrował się na tym, czy projektowana inwestycja drogowa, zapewniająca dostęp do nieruchomości skarżącej spółki poprzez tzw. "dublera", była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca spółka twierdziła, że plan wymaga bezpośredniego dostępu z ulicy, a nie przez "dublera". GINB i WSA uznały, że dostęp przez "dublera" jest zgodny z planem.Rozstrzygnięcie
Prostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w komparycji wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1883/17, oraz oddalenie skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. spółka komandytowa z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1883/17 w sprawie ze skarg L. spółka komandytowa z siedzibą w J. i S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. prostuje oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1883/17, w ten sposób, że w miejsce oznaczenia "S. Sp. z o.o. z siedzibą w W." wpisać "S. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie"; II. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1883/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "GINB", w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
W administracyjnym toku instancji (po dwukrotnym wydaniu przez Głównego Inspektora nadzoru Budowlanego decyzji kasatoryjnych z [...] września 2015 r. i [...] października 2016 r.) Wojewoda [...] wydał w dniu [...] grudnia 2016 r. decyzję nr [...], którą w pkt I zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie Miasta B. pozwolenia na budowę jezdni ul. [...] w B. na odcinku od ul. [...] do [...] w B. oraz udzielił pozwolenia na rozbiórkę o określonym zakresie robót budowlanych oraz w pkt II umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę bezpośrednich zjazdów z ul. [...] w B. na działki nr [...] i [...] – teren stacji paliw [...], nr [...] i [...] – teren sklepu [...], nr [...] – teren sklepu [...].
Odwołania od ww. decyzji wnieśli L. sp. z o.o. oraz J. M., działający w imieniu własnym i w imieniu K. M., J. Z. i B. R..
Zaskarżoną decyzją GINB utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że inwestor złożył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego); projekt budowlany jest zgodny z planem miejscowym, tj. § 23 ust. 1 pkt 1 lit. b uchwały Rady Miejskiej B. z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla [...] (Dz. Urz. [...]); projekt zagospodarowania terenu spełnia wymogi prawne (art. 34 ust. 3 pkt 1 i art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego); projektanci i sprawdzający złożyli oświadczenia zgodnie z wymaganiami art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego; przedstawiono wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia, jak również informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. W tych warunkach organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom skarżącej z projektu budowlanego nie wynika, aby na skutek realizacji spornego zamierzenia inwestycyjnego, działki będące własnością ww. Spółki utraciły dostęp do drogi publicznej, tj. ul. [...]. Działkom tym zostanie zapewniony dostęp do tej ulicy przez zaprojektowanie dodatkowej jezdni (dublera). Brak wskazania w planie miejscowym, że obsługa komunikacyjna terenów oznaczonych symbolem 2.1U odbywać ma się wyłącznie za pomocą dublerów, nie oznacza, że obsługa komunikacyjna przy pomocy dublerów nie może się odbywać. W związku z powyższym uznać należy za dozwoloną obsługę komunikacyjną za pomocą dublera. Organ wyjaśnił, że obsługa ruchu z terenów przyległych do pasa drogowego jezdni publicznej może być realizowana przez dodatkowe jezdnie, odpowiadające parametrom technicznym dróg klasy D, L lub Z – zlokalizowane w jej pasie drogowym (§ 8a ust. 1 pkt 2 i § 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie). Taką też możliwość przewiduje § 43 ust. 3 pkt 2 planu miejscowego. Zgodnie z tym przepisem obsługa komunikacyjna terenów oznaczonych symbolem 7.1 - 7.9U,MN, od otaczających istniejących i projektowanych ulic: od ul. Branickiego (2KD-G), ul. [...] ma odbywać się wyłącznie za pomocą dublerów.
Ponadto GINB podkreślił, że nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 89 § 2 K.p.a., wskazujący na nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej (podniesiony w odwołaniu), pomimo stosownego wniosku odwołującej. W tej bowiem sprawie nie można doszukać się wystąpienia przesłanki do przeprowadzenia rozprawy. To, że strona nie zgadza się z przyjętym przez organy sposobem rozstrzygnięcia sprawy, nie oznacza, że rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny.
W ocenie GINB, zasadne było także umorzenie postępowania (art. 105 § 1 K.p.a.) w odniesieniu do budowy zjazdów na ww. działki, ponieważ inwestor zrezygnował z tego rodzaju rozwiązań projektowych, co świadczy o bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie.
Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma podstaw, aby ingerować w rozwiązania projektowe inwestycji, o ile są one zgodne z prawem.
Powyższą decyzję zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. spółka komandytowa z siedzibą w J. oraz S. sp. z o.o. z siedzibą w W..
W swojej skardze L. spółka komandytowa z siedzibą w Jankowicach (zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 1883/17) wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego; art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego; art. 107 § 3 w zw. z art. 11 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.; art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego; art. 89 § 2 w zw. z art. 7 K.p.a.; art. 105 § 1 K.p.a.
W swojej skardze S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 1884/17) wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W skardze sformułowano zarzut dotyczący naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. b i § 36 ust. 1 i 2 planu miejscowego.
W odpowiedzi na obie skargi GINB wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. uczestnik postępowania M. spółka z spółka komandytowa z siedzibą w B. wniosła o oddalenie skargi S. sp. z o.o.
Na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1883/17 i sygn. akt VII SA/Wa 1884/17 do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzić postępowanie pod sygn. akt VII SA/Wa 1883/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1883/17, oddalając skargę, wskazał na materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, tj. stosowne przepisy ustawy – Prawo budowlane. W odniesieniu do art. 35 ust. 1 tej ustawy Sąd podkreślił, że organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań, jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z ww. przepisu. Za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant i jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający. Sąd nie dostrzegł istniejących wad projektu budowlanego, w tym w zakresie spornej w niniejszej sprawie kwestii jego zgodności z planem miejscowym. Sąd wskazał, że zgodnie z planem działki skarżących obu Spółek położone są rysunku planu oznaczonym symbolem 2.1U. Zgodnie z § 36 ust. 1 planu miejscowego "Teren oznaczony na rysunku planu symbolem 2.1U przeznacza się pod zabudowę usługową wraz z urządzeniami towarzyszącymi oraz zielenią urządzoną". Dla tego terenu plan ustalił zasady zabudowy i zagospodarowania terenu, m.in. obsługę komunikacyjną od ulic [...] (7KD-L) i J.K. [...] (2KD-G) – § 36 ust. 4 pkt 3 planu. Z kolei, w stosunku do terenów oznaczonych symbolami 7.1 - 7.9U,MN (przeznaczonych pod zabudowę usługową i mieszkaniową jednorodzinną wraz z urządzeniami towarzyszącymi oraz zielenią urządzoną) w § 43 ust. 3 pkt 2 i 3 planu ustalono: (pkt 2) obsługa komunikacyjna od otaczających istniejących i projektowanych ulic: od ul. [...] (2KD-G), ul. [...] wyłącznie za pomocą dublerów, z zastrzeżeniem pkt 3 oraz do czasu wykonania dublerów w ul. [...] (2KD-G), ul. [...] obsługa komunikacyjna istniejącej zabudowy na dotychczasowych zasadach – (pkt 3).
Sąd nie podzielił stanowiska skarżących Spółek, że powyższe zapisy planu wskazują, iż obsługa komunikacyjna terenów oznaczonych symbolem 2.1U powinna być realizowana nie przez dubler, ale bezpośrednio z ulicy [...], ponieważ plan przewiduje obsługę komunikacyjną za pomocą dublera dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 7.1 - 7.9U,MN.
Sąd wskazał, że zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. b planu miejscowego ustalającym klasyfikacje i parametry ulic: 2KD-G – ul. [...] – oznacza ulicę główną o szerokości w liniach rozgraniczenia 55-65 m (wg odczytu geometrycznego na rysunku planu), z jednią 2 x 2 pasy ruchu, w przekroju ulicy dubler oraz ścieżka rowerowa. Z powyższego zapisu wynika, że częścią składową tej ulicy jest dubler. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 1 pkt 4 planu, ilekroć jest mowa o dublerze – należy przez to rozumieć dodatkową jezdnię usytuowaną w liniach rozgraniczających ulicy wysokiej klasy technicznej, służącą obsłudze komunikacyjnej terenów przyległych. Skoro więc wyżej powołany § 36 ust. 4 pkt 3) planu, odwołuje się do ulicy [...] oznaczonej na planie symbolem 2KD-G, to w tej sytuacji zapewnienie obsługi komunikacyjnej od ulicy [...] (2KD-G) jest zapewnione zarówno w wypadku bezpośredniego dostępu z jezdni ulicy jak i poprzez dubler. W konsekwencji zawarty w decyzji sposób komunikacji terenu, na której znajduje się stacja Shell jest zgodny z planem miejscowym.
Jednocześnie, Sąd podzielił stanowisko uczestnika postępowania, że argumentacja jednego ze skarżących (Spółki S.) odnosząca się do wpływu budowy dublera na przychody stacji paliw, wskazuje na interes faktyczny, a nie prawny strony skarżącej i przesądza o tym, że skarżąca Spółka sprzeciwia się wybudowaniu dublera z przyczyn ekonomicznych.
Ponadto Sąd zaaprobował stanowisko organu w części umorzenia postępowania, skoro wnioskodawca odstąpił od budowy bezpośrednich zjazdów z ul. [...] w B., na ww. działki. Tym samym brak jest w tym zakresie przedmiotu postępowania. Prawidłowo więc, powołując się na art. 105 § 1 K.p.a., organ I instancji umorzył postępowanie zaś organ odwoławczy stanowisko to utrzymał w mocy.
W ocenie Sądu, nie został także naruszony art. 89 K.p.a. Organ powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Wniosek strony w powyższym zakresie nie jest wiążący dla organu.
Z powyższych przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów podniesionych w skargach, zarówno dotyczących naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania. Organy wyjaśniły zasadność przesłanek, które stanowiły podstawę decyzji wydanej w oparciu o przepisy Prawa budowlanego oraz art. 105 K.p.a. Oceny w tym zakresie dokonały na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. złożyła L. spółka komandytowa z siedzibą w J., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zatwierdzony przez Wojewodę [...] projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego w zakresie obsługi komunikacyjnej terenu 2.1U (nieruchomość skarżącego), która zgodnie z planem ma odbywać się m.in. od ul. [...] (2KD-G), podczas gdy projektowana przebudowa ul. [...] polegająca na likwidacji istniejącego zjazdu na działki nr [...] i [...] (teren sklepu skarżącego) oraz na budowie dublera (pasa technicznego), na który wjazd miałby się odbywać z drogi gminnej ul. [...], nie spełnia wymogu zapewnienia terenowi 2.1U obsługi komunikacyjnej z ul. [...]. Należy wskazać, że zapisy planu miejscowego rozróżniają sytuację kiedy obsługa komunikacyjna ma odbywać się "od ulicy" (np. § 36 ust. 4 pkt 3 plany miejscowego), a kiedy obsługa ta ma odbywać się za pomocą dublerów (np. § 43 ust. 3 pkt 3), co zgodnie z regułami prawidłowej wykładni świadczy o odmienności obydwu pojęć.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu jedynie lakonicznego uzasadnienia oraz nieodniesienie się do zarzutów zawartych w skardze dotyczących naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego – uznając bezkrytycznie stanowisko organów I i II instancji, w sytuacji gdy rozpoznanie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w pisemnej argumentacji miało istotne znaczenie dla oceny prawidłowości wydanych decyzji I oraz decyzji II, co w konsekwencji prowadzi do braku możliwości przeprowadzenia rzetelnej kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez uznanie przez Sąd, że organ I oraz II instancji przeprowadził postępowanie niewadliwie, w sytuacji gdy żaden z organów nie przeprowadził wszechstronnej i pełnej analizy w zakresie oceny zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie i doprowadziło do nieustosunkowania się przez organy I i II instancji do zasadniczej dla niniejszej sprawy okoliczności polegającej na tym, że przeprowadzenie inwestycji w obecnym kształcie uniemożliwi dojazd do działki skarżącego bezpośrednio od ulicy [...];
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 89 § 2 w zw. z art. 7 K.p.a. przez niedostrzeżenie przez Sąd, że w przedmiotowym postępowaniu na poziomie obydwu instancji istniała potrzeba przeprowadzenia żądanej przez skarżącego rozprawy administracyjnej, z uwagi na wystąpienie potrzeby uzgodnienia interesów stron, tj. inwestora inwestycji drogowej oraz właścicieli nieruchomości przyległych do pasa drogowego ul. [...], w zakresie projektowanych warunków obsługi komunikacyjnej tych nieruchomości, a przeprowadzenie takiej rozprawy z pewnością przyczyniłoby się do wydania kompromisowego rozstrzygnięcia uwzględniającego interes społeczny oraz słuszny interes obywateli;
- art. 151 p.p.s.a. polegające na bezzasadnym zastosowaniu tego przepisu i oddaleniu skargi, podczas gdy zarówno decyzja I, jak i decyzja II zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego, w związku z czym w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy skarga winna zostać uwzględniona przez tutejszy Sąd.
W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2020 r. Gmina B. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
W związku z zarządzeniem z dnia 6 września 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), poinformował strony postępowania o skierowaniu sprawy ze skargi kasacyjnej na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, w związku z czym przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazaniem obrazu i dźwięku.
W piśmie procesowym z dnia 27 października 2021 r. uczestnik postępowania – M. sp. j. z siedzibą w B. (dawniej: M. spółka komandytowa) wniosła o "odrzucenie skargi"; ewentualnie oddalenie skargi kasacyjnej; oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej brak jest podstaw do stwierdzenia, że w okolicznościach tej sprawy nie znalazł zastosowania § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego. Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie Spółki L., odniósł się do zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i ocenił, że nie wynika z projektu budowanego aby nieruchomości Spółki L. utraciły dostęp do drogi publicznej – ul. [...]. Jak stwierdził organ, działkom tym zostanie zapewniony dostęp do ulicy [...], poprzez zaprojektowanie dodatkowej jezdni (dublera). Taką też ocenę organu zaaprobował Sąd I instancji, który nie podzielił stanowiska, że obsługa komunikacyjna terenu oznaczonego symbolem 2.1U (na którym znajdują się nieruchomości Spółki L.) powinna być realizowana nie przez dubler, ale bezpośrednio z ulicy [...], ponieważ plan przewiduje obsługę komunikacyjną za pomocą dublera dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 7.1 - 7.9U,MN. Wynika z tego, że stanowisko Spółki L. bazowało na uwzględnieniu ustaleń komunikacyjnych planu miejscowego wynikających z § 36 ust. 4 pkt 3 (dotyczącego terenu o symbolu "2.1U") i § 43 ust. 3 pkt 2 i 3 (dotyczącego terenów o symbolach "7.1 - 7.9U,MN"). Jednak dla ustalenia zakresu normy prawnej wynikającej z § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego nie wystarczy powołanie się na § 43 ust. 3 pkt 2 i 3 planu miejscowego. Ten ostatni przepis zasadniczo "zawęża" bowiem dostęp do drogi publicznej wyłącznie za pomocą dublerów, natomiast § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego – kluczowy z punktu widzenia interesu prawnego Spółki L. – nie dokonuje takiego "zawężenia" dostępu do drogi publicznej wyłącznie za pomocą dublerów. Przepis ten bowiem w sposób ogólny formułuje normę prawną, zgodnie z którą "obsługa komunikacyjna od ulic [...] (7KD-L) i [...] (2KD-G)". Wynika z tego, że § 36 ust. 4 pkt 3 nie precyzuje w jaki dokładnie sposób ma nastąpić dostęp do ul. [...] dla terenu o symbolu "2.1U". Przepis ten dopuszcza zatem możliwość bezpośredniego dostępu do "głównego ciągu ul. [...], jak i poprzez dubler. W tym zakresie Sąd I instancji zasadnie powołał się na treść § 23 ust. 1 pkt 1 lit. b planu miejscowego, w którym lokalny prawodawca w ramach ustalenia klasyfikacji i parametrów ulic wskazał, że "2KD-G – ul. [...] – ulica główna o szerokości w liniach rozgraniczających 55 - 65 m (wg odczytu geometrycznego na rysunku planu), z jezdnią 2 x 2 pasy ruchu, w przekroju ulicy dubler oraz ścieżka rowerowa". A zatem w § 23 ust. 1 pkt 1 lit. b planu miejscowego dokładnie wyjaśniono co należy rozumieć przez ulicę "[...] (2KD-G)", do której odnosi się ustalenie z § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego. A zatem w przekroju ul. Branickiego wskazano, że znajduje się też "dubler". Dlatego też zaprojektowany dostęp z nieruchomości Spółki L. do "dublera ulicy [...]", a więc prawnie i faktycznie wchodzącego w skład tej samej drogi o symbolu "2KD-G", stanowi podstawę do stwierdzenia, że przyjęte rozwiązanie projektowe nie narusza § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego, ponieważ jest to jeden ze sposobów przewidzianych tym przepisem skomunikowania terenu "2.1U" z ulicą [...] (2KD-G). Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 36 ust. 4 pkt 3 planu miejscowego nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a ocena w tym zakresie jest zasadniczo przesądzająca o wyniku postępowania sądowoadministracyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W świetle powyższego wywodu brak jest też podstaw do stwierdzenia, że zaskarżony wyrok zapadł z istotnym naruszeniem przepisów procesowych, które by miało wpływ na wynik sprawy. Skoro w tej sprawie zarówno w zakresie prawnym, jak i faktycznym oceniono, że planowana inwestycja zapewnia Spółce L. dostęp do drogi publicznej, tj. ul. [...], w zgodzie z planem miejscowym, brak jest podstaw do stwierdzenia, że Sąd I instancji sporządził lakoniczne uzasadnienie oraz nie odniósł się do zarzutów zawartych w skardze "zwykłej" dotyczących naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonego wyroku. Na uwagę zasługuje, że zarzuty skargi "zwykłej" we wskazywanym w skardze kasacyjnej zakresie sprowadzały się właśnie do oceny, czy nieruchomości Spółki L. mają zapewniony dostęp do drogi publicznej zgodnie z prawem, który to wymóg wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Jeżeli oceniono, że taki dostęp został zachowany, to brak wypowiedzi Sądu I instancji odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ przedstawione wyżej kwestie merytoryczne związane z interpretacją planu miejscowego były decydujące dla wyniku sprawy. Ponadto w skardze kasacyjnej nie wykazano jakie konkretnie kwestie powinny być jeszcze przedmiotem analizy i ustaleń w ramach postępowania wyjaśniającego i czy ewentualne braki w tym zakresie miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Ponadto pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 89 § 2 w zw. z art. 7 K.p.a. W tej bowiem sprawie znane były organom administracyjnym interesy m.in. Spółki L., które w związku z podnoszoną kwestią dostępu do drogi publicznej, były formułowane przez tą Spółkę w toku postępowania administracyjnego. W tym zakresie podnoszono (na co wskazuje się w skardze kasacyjnej), że kwestia likwidacji zjazdu na ww. działki jest istotna również z punktu widzenia interesu społecznego (nadmierne obciążenie jedynego pozostałego wjazdu na nieruchomości od strony gminnej ul. [...] oraz istotny wpływ na prowadzoną na tych działkach działalność gospodarczą poprzez ograniczenie dostępu do dróg publicznych). A zatem nie zachodziła w tej sprawie potrzeba uzgodnienia interesów stron, a ponadto w świetle treści projektu budowlanego i planu miejscowego nie było podstaw do dodatkowego przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Treść art. 89 § 2 K.p.a. niesie bowiem ze sobą potrzebę dokonania oceny, czy zachodzą okoliczności do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej (tj. czy zawiodły inne sposoby do wyjaśnienia sprawy). Naczelny Sąd Administracyjny rozumie obawy Spółki L. związane z wpływem określonego skomunikowania nieruchomości na sposób prowadzonej działalności gospodarczej, w tym czynniki ekonomiczne. Te jednak obawy nie stanowią o istnieniu prawnych przesłanek, które wykluczałyby uznanie, że zaskarżona decyzja nie zapewnia ww. nieruchomościom dostępu do drogi publicznej. Są to raczej argumenty, które w przyszłości mogłyby stanowić podstawę do ewentualnego stwierdzenia szkody, co jednak nie jest ani domeną organów architektoniczno-budowlanych, ani Sądów Administracyjnych na aktualnym etapie postępowania. Wyważenia określonych interesów prywatnych i publicznych w tym zakresie dokonano bowiem na etapie uchwalania planu miejscowego, który, jak wyżej oceniono, dopuścił przedmiotowy sposób skomunikowanie nieruchomości Spółki L.. Ponadto przeprowadzenie rozprawy administracyjnej nie jest sposobem procedowania, który w okolicznościach tej sprawy miałby gwarantować zawarcie "jakiegoś" kompromisu. Albowiem zatwierdzone decyzją o pozwoleniu na budowę rozwiązania projektowe, jak oceniono powyżej, zapewniają Spółce L. dostęp do drogi publicznej zgodnie z prawem. Ponadto inwestor w toku postępowania administracyjnego sprecyzował, że zrezygnuje z budowy bezpośrednich zjazdów z ul. [...] w B. na działki m.in. należące do Spółki L.. Stanowiło to przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę bezpośrednich zjazdów z ul. [...] w B. na działki nr [...] i [...] – teren stacji paliw S., nr [...] i [...] – teren sklepu L., nr [...] – teren sklepu [...]. W skardze kasacyjnej nie zawarto zaś argumentacji, za pomocą której Spółka L. starałaby się podważyć legalność rozstrzygnięcia w tym zakresie, pomimo że Sąd I instancji dokonał stosownej oceny co do podstaw do zastosowania przez organy administracyjne art. 105 § 1 K.p.a. Dlatego Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że nie został w sprawie naruszony art. 89 K.p.a., a wniosek strony w powyższym zakresie nie jest wiążący dla organu.
W konsekwencji powyższego nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej nie wykazano skutecznie aby Sąd I instancji, stosując ten przepis bezzasadnie oddalił skargę.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Natomiast w komparycji zaskarżonego wyroku w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej Sąd I instancji błędnie oznaczył stronę współskarżącą zamiast prawidłowo "S. sp. z o.o. z siedzibą w W.". Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny korzystając z uprawnienia jakie mu daje art. 156 § 3 p.p.s.a., sprostował z urzędu wyrok Sądu I instancji, zamieszczając w pkt I wyroku z dnia 4 listopada 2021 r. w oparciu o art. 156 § 1 p.p.s.a. stosowne postanowienie w tym przedmiocie.
Nie orzeczono o kosztach postępowania na rzecz M. sp. j. z siedzibą w B. – uczestnika postępowania, do którego nie znajdują zastosowania art. 203 i art. 204 p.p.s.a., dlatego w tym zakresie znalazła zastosowanie ogólna reguła postępowania sądowoadministracyjnego wynikająca z art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło