III SA/Gl 501/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2018 r. sprawy ze skargi S.S. na akt Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie lokalnej strategii rozwoju 1. uchyla zaskarżony akt; 2. zasądza od Zarządu Województwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarząd Województwa [...] rozstrzygnięciem z [...] r. znak: [...] odmówił przyznania pomocy S. S., prowadzącemu działalność pod firmą A R. ul. [...], [...] R.. Samorząd Województwa [...] na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. poz. 349, z późn. zm.) oraz art. 23 ust. 3 ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. poz. 378) odmówił przyznania pomocy, o którą ubiegał się A we wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, objętego PROW na lata 2014-2020 złożonym 26 maja 2017 r. Jako przyczyny odmowy przyznania pomocy organ wskazał, że przedstawiona we wniosku oraz w biznesplanie przez Wnioskodawcę koncepcja prowadzenia działalności gospodarczej związanej z "enoturystyką" pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, tj. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wnioskodawca planuje rozwinąć prowadzoną działalność gospodarczą poprzez wprowadzenie usług związanych z pobytem i zakwaterowaniem gości winnicy- "Stworzenie pierwszej w skali powiatu żywieckiego ofert z zakresu enoturystyki Wnioskodawca podał, że "nie zalicza się do grona producentów, czy dystrybutorów napojów alkoholowych (wina). Jest to związane z faktem, iż prowadzona przezeń winnica charakteryzuje się ograniczonymi możliwościami wytwórczymi ( .. .) możliwość uzyskania do 1 tyś l wina. Jest to w tych uwarunkowaniach wino domowe na użytek własny, nieprzeznaczone do obrotu, nie podlegające przepisom ustawy winiarskiej. Wnioskodawca wytwarza je z myślą o nieodpłatnym częstowaniu gości, którzy po realizacji przedmiotowej operacji będą korzystać ze świadczonych przezeń usług krótkotrwałego zakwaterowania. W związku z tym: Wnioskodawca nie podlega przepisom ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina: Wnioskodawca nie opłaca podatku akcyzowego: Prowadzona przez Wnioskodawcę winnica nie podlega zatwierdzeniu przez inspekcję sanitarną: Działalność prowadzona przez Wnioskodawcę nie zalicza się do działalności, których dotyczą przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Wnioskodawca w ogóle nie będzie prowadzić jakiejkolwiek formy sprzedaży wyrobów alkoholowych". Zgodnie z zapisami § 8 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 24 lutego 2017 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. 2017 poz.430 z późń. zm.) " Zwalnia się od akcyzy piwo, wino i napoje fermentowane, wytworzone domowym sposobem przez osoby fizyczne na własny użytek i nieprzeznaczone do sprzedaży". Wnioskodawca w biznesplanie, w ramach świadczonych usług wymienia usługę "Degustacja wina", którą wycenia na kwotę 50 zł na osobę. W związku z powyższym Wnioskodawca przekroczył pojęcie potrzeb własnych wymienione w rozporządzeniu, które w najszerszym rozumieniu, można interpretować jedynie jako konsumpcja dokonywana przez producenta, członków jego rodziny lub jego gości, pod warunkiem że nie dokonuje się ich sprzedaży. Nie można również stwierdzić, że Wnioskodawca produkuje wino nieprzeznaczone do sprzedaży, skoro w ramach rozwijanej działalności planuje je odpłatnie dystrybuować gościom w ramach degustacji. Uznano, że Wnioskodawca nie może być zwolniony z akcyzy oraz podlegać będzie również innym przepisom, które mają zastosowanie dla prowadzenia tego rodzaju działalności, między innymi ustawy z 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina oraz ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Pismem z 4 stycznia 2018r. Wnioskodawca wniósł skargę na powołane wyżej rozstrzygnięcie domagając się jego uchylenia w całości i zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, polegający na przyjęciu, że Skarżący zamierza odpłatnie dystrybuować gościom wino w ramach rozwijanej przez siebie działalności, nie produkuje wina nieprzeznaczonego do sprzedaży, przekracza pojęcie potrzeb własnych wymienione w § 8 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 24 lutego 2017 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. 2017 poz. 430 z późn. zm), co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że Skarżący nie może być zwolniony z akcyzy oraz podlegać będzie również innym przepisom, które mają zastosowanie dla prowadzenia tego rodzaju działalności, m.in. ustawy z 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina oraz ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i skutkowało odmową przyznania wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że określenie w biznesplanie "degustacja wina" wyceniona na 50 złotych obejmuje spotkania ze specjalistami z branży winiarskiej w czasie których poruszano powiązana z winem tematykę uprawy winorośli, procesy tworzenia. W czasie tych wydarzeń goście są częstowani bezpłatnymi próbkami wina wytworzonego w winnicy, w której nocują. Spożywanie wina nie jest konieczne. Skarżący nie sprzedaje wina. Organ błędnie przyjął, że dochodzi do sprzedaży wina, z czego wyciągnął błędne wnioski w zakresie stosowania przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Według art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1- 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 p.p.s.a. Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktu, jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd stwierdza czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Sąd, zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego przez Zarząd Województwa [...], w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, sąd uznał, że narusza ono przepisy prawa materialnego oraz, że przy jego wydawaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562 z późn. zm. – dalej: ustawa PROW 2014-2020), w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14 tej ustawy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Jednocześnie w art. 35 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc w trybie art. 52 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie strona wnosząc skargę do Sądu zachowała wszystkie wymogi formalne i wyczerpała tryb zaskarżenia określony w ustawie PROW 2014-2020, opisany w art. 27 ustawy, umożliwiając Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego aktu. Wobec treści powołanych wyżej przepisów wydany akt, podlegający ocenie w wyniku złożenia skargi w postępowaniu sądowo administracyjnym, winien zawierać ustalenia zarówno faktyczne jak i ich ocenę prawną w zakresie pozwalającym na ich weryfikację w tym specyficznym postępowaniu. Zaskarżone rozstrzygniecie o odmowie przyznania pomocy nie zawiera żadnej analizy wskazanych dokumentów, nie przytacza żadnych argumentów, które doprowadziły do wskazanych w rozstrzygnięciu wniosków, brak jest takiej analizy. W tym stanie rzeczy Sąd został pozbawiony możliwości analizy i oceny stanowiska organu i stwierdził, że rozstrzygnięcie to nie poddaje się kontroli, jest bowiem nieweryfikowalne. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. poprzez brak rozpoznania materiału dowodowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, za uzasadniony. ( wyrok WSA w Krakowie z 15.02.2018r. sygn. akt I SA/Kr 9/18, wszystkie powołane na: orzeczeniansa.gov.pl). Złożony przez skarżącego wniosek, według Zarządu Województwa, nie spełniał wymagań określonych przez organ, który pismem z 6 grudnia 2017r. odmówił przyznania pomocy Wnioskodawcy. Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu aktu organ użył ogólnikowych sformułowań, nie odnosząc ich do konkretnych pozycji i wskaźników wynikających z wniosku i zawartego w nim biznesplanu. Uzasadnienie aktu w znaczącej części ogranicza się do cytatu stanowiska Wnioskodawcy, zaś w pozostałej jego części nie dokonano oceny prawnej zawartego w cytacie stanowiska skarżącego. Organ stwierdził jedynie, że wnioskodawca nie może być zwolniony z akcyzy i podlegać będzie innym przepisom, które mają zastosowanie w tego rodzaju działalności. Stanowisko organu nie znalazło oparcia w odpowiednich przepisach, w tym regulacjach szczegółowych obejmujących system wsparcia obszarów wiejskich. Uzasadnienie zaskarżonego aktu charakteryzuje się daleko idącym poziomem ogólności, wręcz powierzchowności, a nawet brakiem w zakresie odnoszącym się do zindywidualizowanej oceny znaczenia oraz charakteru istotnych z punktu widzenia wniosku elementów. Kontrolując ponadto zgodność z prawem informacji o odmowie przyznania skarżącemu pomocy przez Zarząd Województwa, Sąd miał na uwadze sformułowanie rozstrzygnięcia oraz treść jego uzasadnienia. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy PROW kładzie wyraźny nacisk na precyzyjne, szczegółowe i zrozumiałe wyjaśnienie, czemu w ramach danego działania wniosek skarżącego nie został skierowany do uzyskania pomocy, tym bardziej, że odmowa przyznania pomocy skutkuje prawem zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego. Ocena taka nie może przy tym ograniczać się do ogólnikowych stwierdzeń, lecz musi odnosić się do twierdzeń Wnioskodawcy wskazanych we wniosku, a więc do konkretnego przedsięwzięcia i konkretnych przedłożonych dokumentów. Brak należytego uzasadnienia odmowy przyznania pomocy przez instytucję pośredniczącą narusza zasadę praworządności, uniemożliwia Wnioskodawcy zrozumienie przyczyn, dla których jego wniosek nie został wybrany do dofinansowania, a ponadto uniemożliwia sądowi administracyjnemu dokonanie prawidłowej kontroli, czy taka ocena wniosku nie narusza prawa. Rozstrzygnięcie powzięte przez organ w powyżej przedstawiony sposób uniemożliwia stronie zapoznanie się ze stanowiskiem instytucji pośredniczącej oraz odniesienie się do niego w ramach przysługujących jej środków zaskarżenia. Powyższe skutkuje tym, że rozstrzygnięcie takie wymyka się również spod kontroli Sądu. Stwierdzić więc należy, że również ze względu na brak dokładnego zdefiniowania podstawy odmowy przyznania pomocy zarzuty skargi są uzasadnione i zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona odmowa przyznania pomocy nie spełnia ustawowego wymogu przewidzianego w ust 1 art. 35 ustawy PROW, a to w przypadku skierowania do podmiotu ubiegającego się o pomoc finansową informacji o odmowie przyznania pomocy podmiot właściwy zobligowany jest do podania przyczyn odmowy. Z treści pisma z 6 grudnia 2016 r. informującego stronę skarżącą o odmowie przyznania pomocy taka przyczyna nie wynika. Zdaniem Sądu podanie w lakoniczny sposób przyczyn odmowy przyznania pomocy finansowej jest oceną dowolną i nie spełniająca wymogów równego dostępu do pomocy i przejrzystości reguł. Odmowa przyznania pomocy powinna zawierać wyjaśnienie okoliczności, które zadecydowały o takim a nie innym rozstrzygnięciu oceny. Beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu, winien uzyskać ocenę ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą. Informacja musi zawierać powody, które zadecydowały o odmowie przyznania pomocy. Dla dokonania przez Sąd kontroli legalności zaskarżonego aktu pod kątem istoty sporu, prawidłowości oceny w ramach kryteriów wyboru, niezbędnym jest przedstawienie przez organ uzasadnienia faktycznego i prawnego dokonanej odmowy przyznania pomocy, odnoszącej się do całości oceny wniosku, a nie jak w zaskarżonym akcie jedynie w sposób ogólny powołanie się na postępowanie niezgodne z wymienionymi aktami prawnymi. Konkludując sąd stwierdził, że z wyłożonych wyżej przyczyn rozstrzygnięcie organu nastąpiło w sposób naruszający prawo, co skutkuje koniecznością przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa. Ponownie rozpoznając sprawę, organ ma obowiązek uwzględnić stanowisko sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Mając powyższe na uwadze, zaskarżona informacja nie mogła być uznana za opartą na prawidłowym zastosowaniu przepisów postępowania i na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.