I SAB/Wa 183/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. X., K. S., D. X., M. J. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz J. X., K. S., D. X. i M. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku J. X., K. S., D. X., M. J. pismem z [...] kwietnia 2018 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], nr hip. [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość oraz rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 ust. 4 P.p.s.a. Ponadto, wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że [...] września 2017 r. złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], nr hip. [...]. W związku z tym, że wniosek nie został rozpatrzony pismem z [...] grudnia 2017 r., wnieśli ponaglenie do Wojewody [...], w trybie art. 37 § 1 K.p.a. Pismem z [...] stycznia 2018 r., organ poinformował, że ze względu na wynikający z treści art. 7 i 77 § 1 K.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego pozwalającego na dokładne ustalenie stanu fatycznego sprawy, nie było możliwości zakończenia postępowania w trybie określonym w art. 35 K.p.a. Organ wskazał, że przewidywany termin zakończenia postępowania to [...] maja 2018 r. Skarżący podnieśli, że bezczynność organu w niniejszej sprawie jest oczywista, bowiem dopiero po otrzymaniu ponaglenia (czyli po czterech miesiącach od dnia otrzymania wniosku) organ wystąpił o wypożyczenie akt i przesłanie dokumentacji geodezyjnej oraz wyznaczył odległy, pięciomiesięczny termin załatwienia sprawy. W ocenie skarżących organ przewidział, że będzie prowadził postępowanie przez klika następnych miesięcy, pomimo terminu wynikającego z art. 35 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż przekazał akta prowadzonego postępowania Wojewodzie [...], celem rozpatrzenia złożonego przez skarżących ponaglenia, jednak Wojewoda nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w sprawie i nadal jest w posiadaniu akt prowadzonego postępowania. Organ podniósł, że brak akt administracyjnych uniemożliwił mu podejmowanie czynności w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 1 a P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności. Organ od [...] września 2017 r., tj. od daty wpływu do organu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], nr hip. [...] do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Dopiero na skutek złożonego przez skarżących ponaglenia pismem z [...] stycznia 2018 r. wystąpił o wypożyczenie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości oraz o przesłanie kopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami działek aktualnych oraz o wydruk informacji z ewidencji gruntów. Pismem z [...] stycznia 2018 r. poinformował także skarżących, że przewidywany termin zakończenia postępowania to [...] maja 2018 r. Uznać należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, to cztery miesiące od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Termin ten pozwoli organowi na zgromadzenie pełnego materiału dowodowego i wydanie decyzji w sprawie. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Sąd dokonując oceny charakteru zwłoki miał także na względzie datę wpływu do organu przedmiotowego wniosku, podejmowane przez organ czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i skomplikowany charakter sprawy. Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.