VII SA/Wa 2425/17

WyrokWSA w Warszawie2018-07-05

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak - Podsiadły, Jadwiga Smołucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, może być skierowana do jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, która wykonuje obowiązki zarządcy drogi przy pomocy tej jednostki, a nie bezpośrednio do właściciela lub zarządcy obiektu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego może być skierowana do jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, jeśli faktycznie zarządza ona obiektem i jest odpowiedzialna za jego utrzymanie, nawet jeśli nie jest formalnie właścicielem ani zarządcą drogi w rozumieniu przepisów. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie pozwala na uwzględnianie dowodów powstałych po wydaniu kwestionowanego aktu.
Stan faktyczny
Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2015 r., która nakazywała usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych. Skarżący argumentował, że decyzja była wadliwa, ponieważ skierowano ją do podmiotu niebędącego stroną postępowania (Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta), podczas gdy stronami byli właściciel (Gmina) lub zarządca (Prezydent Miasta). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, a Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta zaskarżył tę decyzję do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Przedmiotem skargi Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta [...] jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2017 r. (znak sprawy: [...]), utrzymująca w mocy decyzję własną tego organy z [...] czerwca 2017 r. znak [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2015 r. nr [...]. Tą ostatnią, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: Prawo budowlane), nakazał Zarządowi Dróg i Utrzymania Miasta [...] usunięcie w terminie do 31 sierpnia 2015 r. nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych nad al. [...] (droga krajowa nr [...]) oraz linią kolejową [...]-[...] [...] poprzez wykonanie niezbędnych napraw, sprecyzowanych w sentencji tego orzeczenia. Postępowanie w sprawie, zakończone zaskarżoną decyzją GINB, wszczęte zostało na wniosek Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta [...], zawarty w piśmie z 24 kwietnia 2017 r. Podmiot ten, wnosząc o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] marca 2015 r. podniósł, że kwestionowane orzeczenie dotknięte jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.). Wskazaną decyzję z 2015 r. skierowano bowiem do osoby nie będącej stroną, a mianowicie do Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta [...]. Tymczasem, w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, adresatem decyzji winien być właściciel bądź zarządca obiektu, w tym przypadku: właścicielem obiektu jest Gmina [...] a zarządcą - Prezydent [...] (stosownie do art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Dz. U. z 2016 r., poz. 1440), i to do jednego z tych podmiotów ww. orzeczenie powinno być skierowane. Natomiast Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta [...] jest odrębną jednostką organizacyjną, która błędnie została potraktowana przez organ jako strona postępowania w sprawie nałożenia obowiązku usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych. To zaś winno skutkować zastosowaniem art. 156 § 1 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, nie podzielił tego stanowiska, nadto analizując zakwestionowaną decyzję, nie stwierdził, aby dotknięta była ona którąkolwiek z wad nieważności. W efekcie decyzją z [...] czerwca 2017 r. o znaku jw. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...] marca 2015 r., a po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta [...], decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie z [...] sierpnia 2017 r., decyzję z [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji GINB przede wszystkim zaznaczył, że postępowanie prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, którego celem jest jedynie skontrolowanie, czy rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zwyczajnym jest dotknięte którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Wskazał następnie, że ponowna analiza akt przedmiotowej sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów podniesionych w rozpatrywanym wniosku wskazuje, że decyzja [...] WINB z [...] marca 2015 r. nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. I dalej organ ten podał, że w prowadzonym w trybie zwykłym postępowaniu w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych, organ wojewódzki stwierdził szereg uszkodzeń i braków obiektu (protokół kontroli z 15 stycznia 2015 r., znak: [...]). Podał również, że nieodpowiedni stan techniczny kładki potwierdzają ekspertyzy i orzeczenia techniczne z 2013 r., 2014 r., 2015 r. i 2016 r. W konsekwencji powyższych ustaleń, decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...] [...] WINB nakazał Zarządowi Dróg i Utrzymania Miasta [...] usunięcie w terminie do 31 sierpnia 2015 r. nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych nad al. [...] (droga krajowa nr [...]) oraz linią kolejową [...]-[...] [...], poprzez wykonanie określonych robót budowlanych. Następnie, organ wojewódzki dwukrotnie z wniosku Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta [...] orzekał w przedmiocie odmowy zmiany ww. decyzji, w części dotyczącej terminu realizacji nałożonego obowiązku. GINB zauważył, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, na podstawie którego wydano ww. decyzję z [...] marca 2015 r., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Podał, że przepis ten znajduje się w rozdziale 6 ustawy, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Pod pojęciem właściwego utrzymania obiektów należy rozumieć zachowanie obiektów budowlanych w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogoroszonym, należytym. Wskazał, że za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan jego sprawności technicznej jako całości, a także elementów instalacji i urządzeń odpowiadający wymogom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym. Konstrukcja normy zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W konsekwencji GINB przyjął, że organ wojewódzki stwierdzając nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowej kładki i wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutu skierowania kontrolowanej decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie zauważył, że zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego umieszczonym w rozdziale 6 zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", obowiązanym do utrzymania obiektów budowlanych jest właściciel lub zarządca. Podał następnie, że zarządcą wszystkich dróg publicznych z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, w granicach miasta na prawach powiatu, jest prezydent miasta – v. art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zarządca drogi o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4 i ust. 5 może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca. Organ podkreślił przy tym, że zgodnie z § 1 ust. 1 statutu Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta [...] (stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały Rady Miejskiej [...] z [...]września 2010 r. nr [...]), Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta [...] jest jednostką organizacyjną Gminy [...], a przedmiotem działalności tej jednostki jest m. in. utrzymywanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą i komunikacją zbiorową (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. d statutu). Wobec powyższego GINB uznał, że nałożenie obowiązku badaną decyzją na ww. jednostkę, nie wypełnia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W skardze do Sądu na ww. decyzję GINB, strona skarżąca - Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta [...], zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: -art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 ustawy Prawo budowlane poprzez niezasadne przyjęcie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] marca 2015 r. mogła być skierowana do skarżącej w sytuacji, gdy skarżąca nie jest ani właścicielem, ani też zarządcą obiektu budowlanego – kładki dla pieszych nad al. [...] [...] i linią kolejową [...]-[...] [...], ponieważ są nimi odpowiednio: Gmina [...] oraz Prezydent [...]; -art. 19 ust. 1 i 5 oraz art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca jest zarządcą obiektu – ww. kładki dla pieszych i powinna być adresatem decyzji nakładającej obowiązek usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowej kładki w sytuacji, gdy zarządcą wyżej wymienionego obiektu budowlanego jest Prezydent [...], a skarżąca jest jedynie zarządem drogi, przy pomocy którego zarządca drogi (Prezydent [...]) wykonuje swoje obowiązki; -art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez GINB zgłoszonego przez skarżącą w piśmie z 6 czerwca 2017 r. żądania przeprowadzenia dowodu z dokumentu, tj. decyzji z [...]maja 2017 r. nr [...], udzielającej Gminie [...] pozwolenia na rozbiórkę kładki nad al. [...][...], mimo że dowód ten został zgłoszony w toku postępowania i z dowodu tego wynikała okoliczność mające znaczenie dla niniejszej sprawy – tj. fakt, że to właściciel przedmiotowego obiektu budowlanego (a nie strona skarżąca) jako obowiązany do utrzymania obiektu w odpowiednim stanie technicznym będzie przystępował do wykonania robót rozbiórkowych; -art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia przez GINB całości materiału dowodowego, tj. pominięcie ww. decyzji z [...]maja 2017 r. nr [...], co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ, że strona skarżąca jest zobowiązana do utrzymania przedmiotowego w sprawie obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym; -art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez GINB dowolnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z uwagi na pominięcie wymienionej powyżej decyzji z [...] maja 2017 r.; -art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieważności decyzji nr [...] z [...] marca 2015 r., [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sytuacji, gdy decyzja ta została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie oraz została wydana z rażącym naruszeniem prawa; -art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w mocy własnej decyzji z [...] czerwca 2017 r. (znak sprawy: [...]). Podnosząc powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podniosła, że adresatem decyzji wydawanych na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektów budowlanych (tak m. in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1852/11). Dopiero w sytuacji braku właściciela, bądź zarządcy obiektu obowiązek wynikający z art. 66 ust. 1 mógłby być nałożony na inny podmiot. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że właścicielem przedmiotowego obiektu jest Gmina [...], a jego zarządcą jest Prezydent [...], który zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych jest zarządcą wszystkich dróg publicznych [...] będącym miastem na prawach powiatu. Tym samym adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 ww. ustawy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej usunięcie nieprawidłowości dotyczących kładki dla pieszych mogą być wyłącznie Gmina [...] (jako właściciel), albo Prezydent [...] (jako zarządca). Z uwagi na powyższe, skierowanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji nr [...] do skarżącej w sposób rażący narusza art. 66 ust. 1 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego. Okoliczność wykonywania przez zarządcę przedmiotowego obiektu - Prezydenta [...] swoich obowiązków przy pomocy zarządu drogi (strony skarżącej) nie ma żadnego znaczenia, ponieważ jak wynika z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych zarząd drogi jest jedynie pomocniczą jednostką organizacyjną powołaną do obsługi zarządcy drogi. Natomiast decyzje administracyjne wydawane są zawsze przez zarządcę drogi, a nie przez zarząd drogi (przykładowo należy tutaj wskazać chociażby na zezwolenia na lokalizację zjazdu wydawane na podstawie art. 29 ust. 1 ww. ustawy drogowej lub zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi publicznej, o których mowa w art. 40 ust. 1 tej ustawy). Tak samo rzecz się ma w przypadku decyzji administracyjnych kierowanych do zarządcy drogi - decyzje te winny być zawsze adresowane do zarządcy drogi, którym w niniejszej sprawie jest Prezydent [...], nie zaś do aparatu pomocniczego przy pomocy którego zarządca drogi wykonuje swoje obowiązki. Istotną wadą niniejszego postępowaia jest zaś pominięcie zgłoszonego przez stronę skarżącą wniosku dowodowego – dotyczącego decyzji z [...] maja 2017 r. nr [...] o zezwoleniu na rozbiórkę kładki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2017 r. o znaku: [...], utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu - odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2015 r. nr [...]. Jak z powyższego wynika, zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Postępowanie to uruchomił wniosek strony skarżącej; w konsekwencji postępowanie zakończone ww. decyzją GINB, sprowadzało się do ustalenia, czy ww. decyzja z [...] marca 2015 r. jest dotknięta którąś z wad nieważności, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, wskazany organ przeprowadził postępowanie w uwzględnieniem specyfiki postępowania nadzorczego, dokonał prawidłowych ustaleń w sprawie – biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny mający miejsce w dacie wydania badanej decyzji (to też słusznie podnosząc wobec argumentacji strony opartej na decyzji z [...] maja 2017 r. nr [...] – a więc podjętej po wydaniu aktu badanego w niniejszej sprawie), a konkluzja tego organu – o braku podstaw do zastosowania art. 156 § 1 k.p.a. jest prawidłowa. Dlatego też Sąd nie podzielił zarzutów skargi, a jednocześnie nie dostrzegł z urzędu żadnych tego rodzaju wad, które winny skutkować co najmniej uchyleniem tego orzeczenia. I tak, rozwijając tę ocenę, wskazać przede wszystkim należy, że weryfikowana w kontrolowanym postępowaniu nadzorczym decyzja z [...] marca 2015 r., została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Decyzją tą organ wojewódzki nakazał Zarządowi Dróg i Utrzymania Miasta [ usunięcie, w terminie do 31 sierpnia 2015 r., nieodpowiedniego stanu technicznego kładki dla pieszych nad al. [...] (droga krajowa nr [...]) oraz linią kolejową [...]-[...] [...], poprzez wykonanie niezbędnych napraw, sprecyzowanych w sentencji tego orzeczenia. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano na ustalenia poczynione podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 13-15 stycznia 2015 r. (przy udziale przedstawiciela zarządcy – Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta [), które to wykazały szereg uszkodzeń i braków. Wskazano także na dokumenty przedłożone przez Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta [...], tj. ekspertyzy z 2013 r. i 2014 r., dotyczące ww. obiektu a potwierdzające nieodpowiedni stan techniczny kładki dla pieszych. Przy czym, te ostatnie - zostały nie tylko wymienione ale też omówione poprzez wskazanie na wnioski/ustalenia z nich wynikające. Co przy tym istotne, we wszystkich ww. dokumentach stan kładki dla pieszych określono jak zły; stan technicznych poszczególnych elementów określono jako zróżnicowany, od stanu przedawaryjnego do zadawalającego; w efekcie z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że niektóre z elementów kładki wymagają przeprowadzenia pilnych napraw. Nadto w omawianej decyzji powołano się również na przeglądy ww. obiektu, m. in. wskazujące na to, że stan tego obiektu wykazuje nieodwracalne uszkodzenia dyskwalifikujące przydatność użytkową, a jednocześnie, że w przypadku wykonania podpór tymczasowych oraz zawężenia ruchu pieszych – kładka może być bezpieczenie użytkowana. I tak, z raportu z przeglądu podstawowego (rocznego) przedmiotowego obiektu z października 2014 r. wynika, że kładka dla pieszych z uwagi na przedawaryjny stan podpór i konstrukcji nośnej wymaga pilnego remontu lub wymiany na nowy, a także – bierzącego monitorowania podpór i konstrukcji nośnej. W konsekwencji nałożono obowiązki dotyczące ustroju nośnego kładki wraz z likwidacją erozji betonu, pęknięć, zarysowań, a także nawierzchni kładki oraz jej wyposażenia, tj. balustrad, osłon przeciwporażeniowych. Warto przy tym dodać, że w związku z wnioskami Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta [, organ wojewódzki prowadził dwukrotnie postępowanie w trybie art. 155 k.p.a., w zakresie zmiany terminu wyznaczonego na realizację nałożonego obowiązku, orzekając odmownie. GINB oceniając decyzję z [...] marca 2015 r. słusznie zwrócił uwagę na ww. przebieg postępowania, ustalenia dotyczące stanu technicznego kładki oraz, na przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowiący jej podstawę materialno-prawną. Zasadnie w efekcie stwierdził, że badana decyzja nie jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Niesporne bowiem jest, że stan techniczny kładki dla pieszych, objętej badaną decyzją został wówczas oceniony jako zły, wymagający interwencji, a to stanowiło wystarczającą podstawę do wydania decyzji nakazowej na podstawie ww. art. 66 ust. 1 pkt 3, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zważyć przy tym należy, że celem przywołanej regulacji jest doprowadzenie nieodpowiedniego stanu technicznego do stanu odpowiedniego; dlatego też to organ decyduje (w oparciu o zgromadzone dowody), w jaki sposób usunięcie nieprawidłowości ma się odbyć. Stąd też organ ten dysponuje na gruncie ww. normy prawnej pewną swobodą w określeniu sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przy czym, decyzja tego organu, w nawiązaniu do stwierdzonych nieprawidłowości, powinna wyraźnie określać czynności bądź prace i roboty budowlane, które adresat decyzji jest obowiązany wykonać w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części, w zakreślonym przez ten organ terminie. Badana decyzja w sposób dość szczegółowy określa roboty, które należy wykonać w celu uzyskania porządanego stanu obiektu, a jednocześnie zakreśla termin na ich realizację. W konsekwencji, zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę wskazany stan prawny, nadto stan faktyczny – z daty wydania badanej decyzji, nie można stwierdzić, aby badana decyzja dotknięta była wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zaznacza przy tym, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo - w sposób jasny i niedwuznaczny. Przy czym, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W analizowanym przypadku tego rodzaju wada, zdaniem Sądu, nie wystąpiła, na co prawidłowo wskazał GINB w zaskarżonej decyzji. Organ ten nie stwierdził też wystąpienia innych wad, określonych w art. 156 § 1 Kodeksu, a ocenę tę Sąd także podziela, biorąc m. in. pod uwagę, że badana decyzja została wydana przez organ do tego właściwy (tj. organ wojewódzki – wobec tego, że sprawa dotyczy kładki dla pieszych, nad drogą krajową i linią kolejową, a więc obiektu mostowego będącego drogowym obiektem inżynierskim, tym samym – elemetem drogi, w tym przypadku krajowej (v. art. 4 pkt 2, pkt 12 i pkt 13 ustawy o drogach publicznych). Do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego należą bowiem sprawy dotyczące dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego, o czym stanowi art. 83 ust. 3 w zw. z art. 82 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Nadto, decyzja ta została skierowana do strony postępowania. W tej ostatniej i spornej kwestii, biorąc pod uwagę stanowisko prezentowane w sprawie przez stronę skarżącą, Sąd w szczególności zauważa, że art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie określa adresata wskazanej decyzji. Jednakże z faktu, że przepisy art. 61 i art. 62 tej ustawy nakładają na właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych szereg obowiązków, w tym obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, w należytym stanie technicznym i estetycznym nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (v. art. 61 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego), w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego winien być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zważyć przy tym należy, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 Prawa budowlanego, może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem tego obiektu. Zastosowanie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może więc mieć miejsce jedynie wówczas, gdy na skutek zaniedbania obowiązków określonych w art. 61 i nast., obiekt budowlany znajdzie się w stanie wymagającym ingerencji czy inaczej: usunięcia powstałych nieprawidłowości. W konsekwencji, przyjmuje się, że decyzja wydana na podstawie ww. art. 66 ust. 1 winna być skierowana do podmiotu odpowiedzialnego za "taki" stan obiektu; zazwyczaj będzie nim albo właściciel albo zarządca obiektu, przy czym bezspornie chodzi w tym przypadku o podmiot odpowiedzialnych za utrzymanie obiektu a jednocześnie mogący zapewnić wykonalność decyzji nakazowej - z uwagi na dysponowanie obiektem w oparciu o tytuł prawny. Sąd stwierdza przy tym, że w istocie w sprawie nie ma sporu co do tego, że właścicielem przedmiotowej kładki jest Gmina [...], a zarządcą drogi w ciągu której się ona znajduje Prezydent [...] (o czym stanowi ustawa o drogach publicznych). Niemniej Sąd dostrzega, że w ww. przepisach Prawa budowlanego mowa jest o zarządcy obiektu budowlanego, nadto – że omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "zarządcy obiektu budowlanego", a w orzecznictwie wskazuje się, że w pojęciu tym mieści się zarówno podmiot władający całą nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, jak i podmiot, który włada nieruchomością z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 25 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 167/12, wyrok WSA w Warszawie z 22 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 168/17). W kontekście omawianego zagadnienia wskazuje się również, że w zależności od stanu faktycznego konkretnej sprawy, nie można wykluczyć, że adresatem nakazu winien być jeszcze inny podmiot, który na przykład z upoważnienia ww. podmiotów, sprawuje pieczę nad tym, aby obiekt był utrzymywany i użytkowany właściwie. Nie jest więc błędem, zdaniem Sądu, skierowanie orzeczonego w oparciu o art. 66 ust. 1 nakazu do podmiotu, który faktycznie i na bieżąco zajmuje się utrzymaniem obiektu. Tym też kierował się GINB orzekając w niniejszej sprawie i weryfikując decyzję nakładającą obowiązek. Organ ten miał bowiem na uwadze, że sprawa dotyczy obiektu, którego właścicielem jest Gmina [...], a zarządcą w rozumieniu ustawy o drogach publicznych - Prezydent [...], zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. Słusznie uwzględnił jednak art. 21 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4 i ust. 5, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca. Prawidłowo także zwrócił uwagę, że jednotką pomocniczą utworzoną na mocy ww. przepisu, jest Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta [...], w którego Statucie -stanowiącym załącznik do uchwały nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie nadania statutu Zarządowi Dróg i Utrzymania Miasta [...]- zapisano, że przedmiotem działalności tej jednostki jest m. in. zarządzanie drogami publicznymi, w ramach którego do zadań Zarządu należy m. in. utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą i komunikacją zbiorową (v. § 2 ust. 1 pkt 6 ww. Statutu), ale też: opracowywanie dokumentacji projektowej w zakresie budowy, przebudowy i remontu dróg, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą i komunikacją zbiorową czy pełnienie funkcji inwestora, jak i prowadzenie nadzoru inwestorskiego m. in. z zakresu remontu dróg i drogowych obiektów inżynierskich (v. § 2 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ww. Statutu). Prawidłowo w efekcie GINB wskazał, że badana decyzja nie jest dotknięta wadą uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem obowiązek nałożony tą decyzją skierowano do podmiotu, który faktycznie włada obiektem i jest odpowiedzialny za jego stan, a także – przeprowadzane prace remontowe. Wprawdzie nie jest ani właścicielem ani zarządcą drogi, ale -z przyczyn powyżej przedstawionych i w świetle regulacji art. 61 i art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego- nie oznacza to, że nie mógł być adresatem decyzji wydanej na podstawie ww. art. 66 ust. 1 pkt 3. Co więcej, okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że nakaz sformułowany na podstawie tego ostatniego przepisu, należało skierować właśnie do tego podmiotu – będącego zarządem drogi, do którego należy zarządzanie w imieniu zarządcy drogi drogami publicznym na terenie miasta [...]. Jednocześnie Sąd dostrzega, że kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, zachodzić będzie wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tego postępowania. Taka zaś sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie, a potwierdzeniem tego jest choćby zachowanie samej strony skarżącej, która po wydaniu badanej decyzji przystąpiła do jej realizacji, przy czym – kilkukrotnie na tym etapie zwracając się do właściwego organu o przedłużenie terminu wyznaczonego na wykonanie nałożonego obowiązku. W tych warunkach, kierując się powyższym, Sąd podziela ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji, wskazującą na brak podstaw do zastosowania w okolicznościach sprawy także art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., dotyczącego skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną. Sąd stwierdza przy tym, że zarzut rażącego naruszenia prawa – art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. art. 61 Prawa budowlanego z uwagi na wadliwe ustalenie adresata nałożonego obowiązku (a to – poprzez jego nieuwzględnienie) jest nieskuteczny już choćby dlatego, że ta sama okoliczność w postępowaniu nadzorczym nie może stanowić o wypełnieniu dwóch odrębnych przesłanek nieważności. Sąd stwierdza również, że zarzuty procesowe -powiązane z nieuwzględnieniem przez GINB w toku postępowania decyzji z [...] maja 2017 r. nr [...] zezwalającej Gminie [...] na rozbiórkę przedmiotowej kładki a podniesione w skardze- nie mogły odnieść zamierzonego skutku, albowiem rację ma organ wskazując na to, że w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie ma miejsca na czynienie ustaleń na podstawie "nowych" dowodów. Weryfikacja badanej decyzji ma mieć bowiem miejsce z uwzględnieniem stanu faktycznego obowiązującego w dacie jej wydania; zatem wszelkie okoliczności, które mają miejsce później (czy dowody "powstałe" po wydaniu tego aktu) nie mogą mieć prawnego znaczenia w tej sprawie. Dodatkowo, w ww. kontekście Sąd stwierdza, że GINB na żadnym etapie postępowania, weryfikując decyzję z [...] marca 2015 r. nie twierdził, że strona skarżąca jest zarządcą drogi. Słusznie jednak uznał, biorąc pod uwagę zakres kompetencji jednostki organizacyjnej jaką jest Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta [...] oraz charakter obowiązku nałożonego badaną decyzję, że podmiot ten mógł być adresatem ww. orzeczenia, a ocenę tę Sąd w pełni podziela. Z tych też przyczyn, Sąd nie podzielił zarzutów skargi i uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło