II SA/Kr 154/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynków przy [...] w K. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej Budynków przy [...] w K. kwotę [...]zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z 27 czerwca 2017 r. znak [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla [...] Sp. z o.o. Sp.k. w K., dalej "inwestor", pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego: budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami wbudowanymi, stacją trafo wbudowaną, instalacjami wewnętrznymi: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wody, co., wentylacji mechanicznej, elektryki, oświetlenia terenu, zasilania rezerwowego z agregatem prądotwórczym, układem wewnętrznym, parkingami zewnętrznymi, układem chodników i zieleni, ukształtowaniem terenu oraz likwidacją instalacji wewnętrznych i rozbiórką 6 budynków: budynku portierni, 3 budynków magazynowych, budynku usługowego oraz części budynku usługowego z zapleczem magazynowym przy ul. [...] w K. - na dz. nr [...], [...], [...] obr. [...] Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), dalej "P.b." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), dalej "K.p.a.". Organ I instancji określił obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 P.b., jako teren obejmujący działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na przedmiotowym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" w K., zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miasta K. z dnia 20 października 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...]), dalej "m.p.z.p.". Stwierdził, że inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym niniejszą decyzją. Wskazał, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami m.p.z.p., a także wymaganiami ochrony środowiska. Podał, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Stwierdził, że projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego dołączyli oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W projekcie zawarto m.in. analizę nasłonecznienia i przesłaniania oraz linijkę słońca, wykonaną przez autora projektu arch. B. S.. Sprawdzającym projekt był arch. D. S.. Dalej organ wskazał, że Wojewoda decyzją z 7 kwietnia 2017 r. znak [...] uchylił z przyczyn formalnych (niewłaściwy krąg stron postępowania) decyzję Prezydenta Miasta K. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nr [...].[...] z 8 lutego 2017r. i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W związku z powyższym 12 kwietnia 2017 r. wydane zostało postanowienie w zakresie uzupełnienia dokumentacji projektowej. W odpowiedzi na powyższe 27 kwietnia 2017 r. inwestor przedłożył egzemplarze projektu budowlanego wraz z uzupełnieniami. Do pisma załączył również listę mieszkań budynków na [...]z adresami właścicieli mieszkań objętych obszarem oddziaływania). W związku z powyższym 22 maja 2017 r. skierowane zostało do wszystkich stron postępowania zawiadomienie z art. 10 K.p.a. o możliwości zapoznania się z uzupełnionym materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie, jak również wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W dniu 6 czerwca 2017 r. K. i T. W. złożyli pismo zgłaszające różne zastrzeżenia do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. Podsumowując obszernie umotywowane zastrzeżenia wnieśli o ponowną analizę przedmiotowego projektu budowlanego w celu zobowiązania inwestora do usunięcia nieprawidłowości i doprowadzenia projektu do zgodności z m.p.z.p. oraz z uwzględnieniem "zastanego sąsiedztwa". Odpowiadając na uwagi zawarte w piśmie z 6 czerwca 2017 r. K. i T. W., organ wyjaśnił, że w piśmie złożonym do organu 20 czerwca 2017 r. pełnomocnik inwestora arch. B. S. będący autorem projektu budowlanego posiadającym stosowne uprawnienia architektoniczne nr [...] w tym zakresie, odniósł się do ww. uwag. Wskazał, że projektowany budynek swym układem kubaturowym wpisuje się harmonijnie w zastane sąsiedztwo poprzez zróżnicowanie wysokości budynku od 6 do 12 kondygnacji i jego kaskadowy układ. Równocześnie jest spełniony zapis o wysokości maksymalnej nowo projektowanej zabudowy do 36 m (§ 7 pkt 1.3.). Również stworzony układ wnętrza urbanistycznego pomiędzy kubaturami istniejącej zabudowy mieszkaniowej i projektowanej otwarty na kanał portowy i panoramę K., z projektowanymi tarasami użytkowymi i zielonymi spełni w pełni założenia § 7 pkt 1 m.p.z.p. Jest to spójne również z wykładnią zawartą w decyzji Wojewody nr [...] z 21 stycznia 2015 r. dotyczącą rozstrzygnięcia interpretacji "zastanego sąsiedztwa" i możliwości projektowania budynków w strefie MWU do wysokości 36 m. Podkreślił, że inwestor nie może ponosić prognozujących konsekwencji obietnic dewelopera, który sprzedał państwu W. mieszkanie przy ul. [...], że sąsiednia zabudowa będzie miała wysokość do 28 m (w tym czasie obowiązywał obecny plan miejscowy z zapisami o wysokości maksymalnej do 36 m). Co więcej deweloper budynku przy ul. [...] [...] znał treść decyzji Wojewody nr [...] z 21 stycznia 2015 dotyczącą rozstrzygnięcia interpretacji "zastanego sąsiedztwa" i możliwości projektowania budynków w strefie MWU do wysokości 36 m (był uczestnikiem tego postępowania). Dalej stwierdził, że wykonana analiza przesłaniania i nasłonecznienia od strony działki [...], na której zlokalizowane są istniejące budynki "A" i " D" potwierdza spełnienie wymagań rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), dalej "rozporządzenie". Podstawą jej wykonania były zdjęcia z dokumentacji archiwalnej projektu budowlanego znajdującego się w Wydziale Architektury, uzyskane w drodze informacji publicznej, który stanowił podstawę wydania pozwolenia na budowę tych budynków. Przyznał, że stwierdzenie państwa W., że projektowana zabudowa wpłynie na warunki nasłonecznienia i zacieniania pomieszczeń mieszkalnych w budynku [...] jest prawdziwe i dlatego są oni stroną postępowania przy uzyskiwaniu decyzji pozwolenia na budowę. Wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem czas nasłonecznienia w dniach równonocy (godziny 7.00-17.00) powinien wynosić minimum 3 godziny - mieszkanie państwa W. posiada 8 godzin 5 minut (ograniczenie ze strony projektowanego budynku dotyczy tylko czasu od 7.00 do 8.15 rano). Projektowany budynek, dzięki układowi kaskadowemu od strony południowo-zachodniej, umożliwia lepszy dostęp światła do istniejących budynków, tworzy wnętrze urbanistyczne otwarte na kanał wodny przy rzece W. i stwarza lepszy kąt widzenia w tym kierunku. Ta część projektowanego budynku jest odsunięta od istniejących budynków mieszkalnych na maksymalną odległość do granicy południowej terenu inwestycji (ponad 20 m od granicy z działką nr [...] i ponad 30 m od budynków [...] Są to odległości wielokrotnie większe niż odległości pomiędzy oknami w istniejących budynkach [...] Zaprojektowana w zagospodarowaniu terenu droga pożarowa wraz zakończeniem umożliwia prawidłowe zawrócenie wozu bojowego straży pożarnej (potwierdzone w planszy zagospodarowania uzgodnieniem rzeczoznawcy p. poż.). Rozwiązanie to w żaden sposób nie generuje większego obciążenia z tytułu hałasu dla mieszkańców budynków [...] Usytuowanie projektowanego budynku w odległości ściany parteru (bez okien) 3.67 m i ściana z oknami 4,69 m spełnia wymogi rozporządzenia. Również najmniejsza odległość między obu budynkami, która wynosi 8,02 m jest zgodna z wymaganiami ochrony pożarowej (potwierdzone opinią rzeczoznawcy p. poż). W projekcie podane są wszelkie niezbędne informacje dotyczące ukształtowania terenu, wysokości zabudowy, wielkości poszczególnych części budynku oraz odległości, w tym odległości od granic. Dokumentację uzupełniono dodatkowo o częściowe przekroje pokazujące relacje projektowanej kubatury z terenami sąsiednimi. W zakresie obsługi komunikacyjnej ul. [...] z ul. [...] inwestor uzyskał wszelkie niezbędne uzgodnienia w tym zakresie z jednostką za to odpowiedzialna tj. z Zarządem Infrastruktury Komunikacyjnej i Transportu w K.. Zaprojektowany obiekt spełnia wszelkie wymogi stawiane budynkom projektowanym w obszarze zagrożonym powodzią. Uzyskano prawomocną decyzję (załączono w dokumentacji) pozwolenia MZMIUW na zwolnienie z zakazu wykonania robót budowlanych w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału przeciwpowodziowego - spełniono zatem zapisy zawarte w § 12 ust. 9 m.p.z.p.: "Ustala się konieczność przestrzegania zasad obowiązujących w strefie technicznej wału przeciwpowodziowego określonej w § 5 ust. 17 w terenie oznaczonym symbolem 1 MWU" i zawarte w § 5 ust. 17. Dodatkowo projekt jest uzgodniony w Wydziale Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta K. ("Plan ochrony przed powodzią"). Zgodnie z obowiązującym m.p.z.p. jest to teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej - 1UM, nie zaś teren zieleni publicznej czy rekreacji. Lokalizacja i układ kubaturowy budynku są w pełni zgodne z planem miejscowym: linią zabudowy, wysokością, współczynnikami i innymi wymaganiami zawartymi w ustaleniach obowiązującego planu. W związku z powyższym organ zaakceptował w pełni i zgodził się z przyjętymi rozwiązaniami projektowymi, zgodnie ze złożonym wnioskiem oraz przedłożoną dokumentacją projektową wraz z wyjaśnieniem wszystkich kwestii zawartych w decyzji Wojewody oraz wydanym postanowieniem Prezydenta Miasta K.. Biorąc powyższe pod uwagę organ przywołał art. 35 ust. 1 P.b. wskazując, że zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 4 P.b., w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K., A. i K. K., K. i T. W. oraz [...]i Związek Działkowców [...] wnieśli od powyższej decyzji cztery odwołania. Odwołujący się A. i K. K. podnieśli argumenty podobne do podnoszonych wcześniej przez K. i T. W., dotyczące gabarytów zaprojektowanego obiektu, ograniczeniu przez inwestycję światła słonecznego, zwłaszcza w miesiącach zimowych oraz ograniczenie widoku. Wskazali ponadto, że organ nie uwzględnił uwarunkowań wydanych w decyzji z 2015 r. dla realizacji ich budynku. Zarzucili przyjęcie skrajnie najniższych wymaganych prawnie odległości, co jest jawnym przykładem eksploatacyjnego żerowania inwestora na otoczeniu. K. i T. W. powtórzyli argumenty opisane w decyzji I instancji (jak w piśmie z 31 maja 2017 r.), podnieśli wadliwość sporządzonej dokumentacji, nieprawidłową drogę pożarową, wprowadzenie utrudnienia komunikacyjnego, problem zabudowy korytarza powietrznego, oraz "brak dbałości właściwego organu o stan wału powodziowego". Wspólnota Mieszkaniowa [...] zarzuciła w odwołaniu naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania przez nieprawidłowe kierowanie korespondencji do strony postępowania (obcokrajowca), naruszenie § 60 rozporządzenia, wbrew któremu w projekcie analizie poddano jedynie oświetlenie w jedną z równonocy, przyjęcie nieprawidłowej kategorii geotechnicznej budynku oraz warunków gruntowych jako prostych "pomimo projektowania obiektu posadowionego poniżej poziomu zwierciadła wody gruntowej", naruszenie § 13 rozporządzenia - warunku dostępu minimum 3 godzin światła słonecznego do lokali mieszkalnych, przez zatwierdzenie projektu dla inwestycji, której budowa spowoduje niedopuszczalne przesłanianie, w szczególności lokali [...] w budynku [...] (oznaczonych w dokumentacji projektowej jako nr [...]), ograniczenie oświetlenia naturalnego w lokalach m4 w budynku [...] w budynku [...] (mieszkania nr [...]), zaprojektowanie nieprawidłowej ilości miejsc parkingowych (w tym dla niepełnosprawnych i rowerowych), zaprojektowanie agregatu prądotwórczego przy granicy działki powodującego znaczną emisję hałasu. W toku postępowania odwoławczego skarżąca złożyła, wykonane na jej zlecenie, opracowanie nazwane "Analiza przesłaniania i nasłonecznienia istniejących budynków [...] przy ul. [...] w K. zlokalizowanych na działce [...] obr. [...]", zgodnie z którym nie są spełnione wymagania § 13 pkt 1 i 2 warunków technicznych dla okien mieszkań M.1 i M.2 (bud. D) oraz uniemożliwiony jest normatywny czas nasłonecznienia mieszkań M.4 (bud. A) i M.2 (bud. D). Powyższa analiza została sporządzona 7 lipca 2017 r. przez architekta P. P., należącego do [...] Okręgowej Izby Architektów, [...], nr upr. [...] Z kolei zdaniem odwołującego się [...] Związku Działkowców projektowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami m.p.z.p. (w szczególności uwzględnienie "zastanego sąsiedztwa") dla terenu inwestycji oraz może spowodować obniżenie poziomu lustra wody, co zniszczy okoliczny starodrzew. Wojewoda decyzją z 8 listopada 2017 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 K.p.a. w związku z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r., o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych ustaw Dz.U.2017.935), oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 P.b., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestor złożył 8 grudnia 2016 r. do organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji wniosek o pozwolenie na budowę ww. inwestycji oraz o pozwolenie na rozbiórkę ww. obiektów, załączając wymagane dokumenty. Oceniając w postępowaniu odwoławczym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ uznał, że jest on wystarczający do udzielenia pozwolenia na wykonanie przedmiotowej inwestycji. Przywołał treść art. 6 K.p.a. wskazując, że zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej dotyczących projektu budowlanego określony został w art. 35 ust. 1 P.b. Wskazał też na art. 20 ust. 4 P.b. Podkreślił, że kontrola prawidłowości wydanej decyzji odnosi się do badania jej zgodności z przepisami prawa. Organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z cyt. przepisu. Wyjaśnił, że za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant i jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający. Dalej organ stwierdził, że wszyscy projektanci i sprawdzający w dacie wykonania poszczególnych części projektu budowlanego posiadali ważne zaświadczenia wydane przez izbę o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Następnie organ wskazał, że projekt budowlany zawiera niezbędne uzgodnienia i opinie, jego zawartość jest kompletna. Projekt budowlany opracowany został w czytelnej grafice, oprawiony w okładkę przystosowaną do formatu A4, posiada numerację zgodną ze spisem zawartości projektu, tomy projektu zostały trwale zszyte. Załączona została informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (karta 42-50 proj. budowlanego, tom 1). Projekt budowalny zawiera rozwiązania niezbędnych wewnętrznych instalacji m. innymi: elektrycznej, wodno-kanalizacyjnej, ciepłowniczej, wentylacji mechanicznej. W projekcie określona została druga kategoria geotechniczna obiektu, przy prostych warunkach gruntowych (karta 29 tom 1, karta 44 tom 2/1 proj. budowlanego, geotechniczne warunki karta 85-114). Nie znajduje zdaniem organu odwoławczego potwierdzenia argument odwołania o nieprawidłowym określeniu kategorii geotechnicznej. Jak wynika z projektu budowlanego poziom posadowienia fundamentów budynku zaprojektowano ponad metr powyżej poziomu zwierciadła wody gruntowej (ustabilizowany poziom wody gruntowej znajduje się na rzędnych 195,34 - 195,57 m n.p.m. - karta 40 tom 2/1). Uzgodniony został ponadto projekt planu działania na wypadek zagrożenia powodziowego (znak: [...] z 14.12.2016 r. - karta 177-200 tom 1). Zaprojektowano drogę pożarową na terenie objętym inwestycją, brak podstawy do kwestionowania jej prawidłowości. Organ nie stwierdził także naruszenia przepisów ochrony p.poż., ponadto zgodność projektu budowlanego z ww. przepisami ochrony p.poż. potwierdzona została bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (uzgodnienie z 12 grudnia 2016 r. - rys. projektu zagospodarowania terenu, karta 32 tom 1 i rys. rzutu parteru karta 5 tom 2/2). Teren inwestycji ma zapewniony dostęp do drogi publicznej tj. ul. [...] przez ul. wewnętrzną [...] poprzez istniejący wjazd (pismo ZIKiT pozytywnie opiniujące włączenie inwestycji do ww. drogi publicznej znak: [...] z 25 sierpnia 2016 r. - karta 139 tom 1). Nie znajduje uzasadnienia argument odwołujących się, że nie analizowano czy powstanie inwestycji spowoduje utrudnienia komunikacyjne. Zdaniem organu również zarzuty skarżących np. dotyczące gabarytu projektowanego obiektu nie znajdują uzasadnienia, gdyż zgodnie z ustaleniami m.p.z.p. dla terenu oznaczonego 1MWU (teren objęty inwestycją) dopuszczalna wysokość obiektów wynosi 36 m. Projekt budowlany przedmiotowej inwestycji w tym zakresie nie narusza ww. ustaleń planu, najwyższa część budynku (XII kondygnacji) ma wys. 36 m do gzymsu. Ponadto projektowany budynek od strony ul. [...] ma wysokość 27,50 m do gzymsu, budynek jest zróżnicowany wysokościowo, ilość kondygnacji zwiększa się w kierunku północno-wschodnim od VIII do XII tj. w głąb terenu inwestycji. Dachy budynku zaprojektowane zostały jako dachy płaskie. Na stropodachach i nad garażem podziemnym zaprojektowany został teren zielony, który liczony jest w 50% powierzchni jako powierzchnia biologicznie czynna. W projekcie budowlanym spełnione zostały warunki dotyczące wskaźnika powierzchni zabudowy (powierzchnia nowej zabudowy wynosi 1769,7 m2 tj. 39,2% powierzchni terenu wynoszącej 4510,8 m2) zatem nie przekracza określonej w m.p.z.p. wielkości wskaźnika powierzchni nowej zabudowy - do 40% oraz zostały spełnione warunki dotyczące wymaganej powierzchni biologicznie czynnej - nie mniej niż 25% (1322,8 m2 powierzchni stanowi powierzchnię biologicznie czynną (zieleń na gruncie 182,57 m2 + 2,280,5 m2 tj. 50% powierzchni zieleni na stropodachach co łącznie wynosi 29,3 % powierzchni terenu zieleni). Projekt budowlany przedmiotowej inwestycji w powyższym zakresie nie narusza ww. ustaleń planu. Zaprojektowano w parterze budynku i w części podziemnej garaż z miejscami postojowymi. Wymagania dotyczące ilości miejsc parkingowych zostały spełnione - zaprojektowano miejsca postojowe w ilości 183 (dla 152 mieszkań tj. wg wskaźnika 1,2 miejsca postojowego na 1 mieszkanie). Usytuowanie projektowanego obiektu nie narusza przepisów § 12 i § 13 rozporządzenia. Projektowany budynek zlokalizowano na terenie inwestycji (działki nr: [...], [...], [...]) ścianami z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości 4 m, 4,36 m oraz 6,43 m do granicy działki nr [...] oraz w odległości 21,30 m i 4,32 m do południowej granicy działki nr [...], w odległości 4,69 m do granicy działki nr [...] oraz w odległości 4,84 m do granicy działki nr [...]. Od strony zachodniej, budynek zlokalizowano w odsunięciu od linii zabudowy wyznaczonej m.p.z.p. Organ dodał, że odległości usytuowania podziemnych części obiektu do granicy działki (tj. części budynku znajdującej się w całości pod powierzchnią terenu) nie są normowane przepisami prawa. W postępowaniu odwoławczym zostało załączone przez inwestora opracowanie (kontr opracowanie do analizy załączonej przez skarżącą Wspólnotę) nazwane "Ekspertyza techniczna dot. warunków nasłonecznienia wybranych lokali mieszkalnych budynków "A" i "D" w kontekście planowanej inwestycji pt: "Budynek mieszkalny wielorodzinny [...]" wykonane przez dr inż. bud. lądowego S. K. (nr upr. [...]) i arch. M. K. (upr. nr [...]), datowane na 13 października 2017 r. Z porównania tych opracowań zdaniem organu wynika, że dane zawarte w opracowaniu przedłożonym przez skarżącą "o niespełnieniu wymagania § 13 pkt 1 i 2 warunków technicznych w odniesieniu do okien mieszkań M.1 i M.2 (bud. D) oraz wymagania § 60 w zakresie normatywnego czasu nasłonecznienia mieszkań M.4 (bud. A) i M.2 (bud. D)" nie są wiarygodne. Organ zauważył, że po pierwsze opracowanie załączone przez skarżącą nie zostało sporządzone w dniach 21 marca i 21 września lecz na dzień 20 marca i 22 września, ponadto przyjęto w tym opracowaniu, że odległość istniejących budynków skarżącej do granicy działki objętej inwestycją wynosi 11,85 m. Tymczasem budynki skarżącej zgodnie z pomiarem geodezyjnym wykonanym przez uprawnionego geodetę znajdują się w odległości 12,29 m do granicy działki inwestycyjnej. Błędy przyjętych założeń w opracowaniu skarżącej nie pozwalają na uznanie wyników tego opracowania za wiarygodne. Natomiast z opracowania znajdującego się w aktach sprawy (analizy sporządzonej przez projektanta arch. B. S.) jak i z ww. ekspertyzy technicznej warunków nasłonecznienia (sporządzonej przez dr inż. S. K. i arch. M. K.) wynika, że nie zostały naruszone wymagania, o których mowa w przepisach techniczno-budowlanych (§ 13 i 60). Nie następuje też przesłanianie o którym mowa w § 13 rozporządzenia. Odpowiadając na argument dotyczący "problemu z korytarzem powietrznym" organ wyjaśnił, że w obowiązującym m.p.z.p. dla terenu objętego inwestycją nie został wyznaczony pas terenu dla "korytarza powietrznego" zatem niezasadne są zarzuty o jego naruszeniu. Zdaniem organu nie jest zasadny również argument odwołującego się [...] Związku Działkowców (użytkownika wieczystego dz. [...]) o niezgodności projektowanej inwestycji z ustaleniami m.p.z.p., co zostało wyżej opisane. Podsumowując, organ odwoławczy po zbadaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że jest on wystarczający dla organu administracji właściwego w sprawie pozwolenia na budowę do uznania, iż inwestycja została przygotowana w sposób prawidłowy. Stwierdził, że projekt budowlany nie narusza wymagań określonych w m.p.z.p., w szczególności w zakresie: wskaźnika powierzchni zabudowy, wysokości elewacji frontowej, geometrii dachu, warunków ochrony zdrowia, środowiska, przyrody i krajobrazu, warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, komunikacji i wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Organ uznał również, że przedmiotowa inwestycja nie narusza występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich. Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżając powyższą decyzję administracyjną w całości, zarzuciła jej naruszenie: • art 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej organu I instancji, pomimo iż decyzja organu I instancji obarczona była wadami powodującymi konieczność jej uchylenia; • art 7, art. 8 § 1 oraz 11 K.p.a. poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego do wszystkich zarzutów odwołania, w szczególności zarzutu pominięcia udziału w postępowaniu przed organem I instancji podmiotu mającego status strony postępowania, to jest C. J. M. P., • art. 10 § 1, art. 61 § 4 w zw. z art. 40 § 4, 5 oraz art 15 K.p.a. poprzez pominięcie udziału w postępowaniu przed organem I instancji podmiotu mającego status strony postępowania, to jest C. J. M. P., który według informacji z ewidencji gruntów i budynków oraz informacji posiadanych przez odwołującą się jest obywatelem H., na stałe przebywającym na terenie H., nie ustanowił pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, i nie ustanowił pełnomocnika do doręczeń w kraju, a ponadto nie został skutecznie pouczony przez organ I instancji o treści 40 § 4 oraz 40 § 5 K.p.a. ani zawiadomiony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z treścią art 10 § 1 K.p.a.; • art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, w szczególności poprzez przyjęcie, iż analizy zacieniania przedłożone przez inwestora przed organem II instancji w sposób wystarczający dowodzą prawidłowości analizy przesłaniania oraz nasłoneczniania przedłożonej w organie I instancji, pomimo iż w dokumentacji przedłożonej w toku postępowania przed organem I instancji projektant przyjął jako podstawę analizy przesłaniania okna pomieszczeń, które według opinii przedłożonych przez inwestora w postępowaniu przed organem II instancji nie mogą być brane pod uwagę, ponieważ w dacie sporządzania analiz nie spełniają wymogów określonych w § 13 ust. 1, pkt 1a i oraz § 57 rozporządzenia; • art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. oraz § 4 ust. 2 pkt 2, § 4 ust. 3 pkt 3 lit. 1 a rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463) w zw. z § 8 pkt 3 rozporządzenia, poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, w szczególności poprzez przyjęcie za prawidłowe zakwalifikowania budynku wysokiego do drugiej zamiast do trzeciej kategorii geotechnicznej oraz zakwalifikowanie warunków gruntowych jako prostych, a nie złożonych, pomimo projektowanego obiektu posadowionego poniżej przewidywanego poziomu zwierciadła wody gruntowej.; • art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 lit a i b rozporządzenia, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji, w której projektowana zabudowa spowoduje niedopuszczalne przesłanianie istniejącej zabudowy, w szczególności lokali mieszkalnych m1 oraz m2 w budynku przy ul. [...] w K. (oznaczonych w dokumentacji projektowej inwestora jako mieszkania nr [...]); • art. 5 ust. 1 pkt 9 art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 57 oraz § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji, w której projektowana zabudowa spowoduje niedopuszczalne ograniczenie oświetlenia naturalnego istniejącej zabudowy, w szczególności lokalu mieszkalnego [...] w budynku przy ul. [...] w K. oraz lokalu mieszkalnego [...] w budynku przy ul. [...] w K. (oznaczonych w dokumentacji projektowej inwestora jako mieszkania nr [...]); • art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 180 pkt 3 oraz § 323 ust. 1 rozporządzenia, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego, którego realizacja naruszy uzasadnione interesy skarżącej i właścicieli lokali mieszkalnych w budynkach przy [...] poprzez zaprojektowanie agregatu prądotwórczego w zbyt dużym zbliżeniu do granicy z sąsiednią działką budowlaną, co spowoduje immisje w postaci emisji hałasu powyżej dopuszczalnych norm, • § 18 ust. 1 rozporządzenia, poprzez brak zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych, których zaprojektowano 3 dla 152 mieszkań. Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przypisanych. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewoda wskazał, że zarzut pominięcia strony postępowania może podnieść tylko podmiot, który został pominięty. Nadto korespondencja do C. P. była prawidłowo doręczana na jego adres w K., a odbierał ją dorosły domownik. Odnosząc się do hałasu agregatu organ wskazał, że nie jest to urządzenie działające stale, a jedynie w sytuacjach nadzwyczajnych, np. awarii sieci. Przewidziano również w projekcie obudowę agregatu pełniącą rolę izolacji akustycznej. Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. w piśmie procesowym z 7 maja 2018 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci "Analizy przesłaniania istniejącego budynku [...] przy ul. [...] w K. zlokalizowanego na działce [...] pbr. [...]", sporządzonego przez arch. M. S. (nr uprawnień [...]) w marcu 2018 r., a także decyzji administracyjnej odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W piśmie podkreślono, że okno [...] w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę określone jest jako przeznaczone na pobyt ludzi i z uwagi na to musi być brane pod uwagę przy analizie przesłaniania. Wskazano, że prawidłowość decyzji zatwierdzającej projekt budynku [...] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Z ww. analizy wynika, że mieszkania M.1 i M.2 są przesłaniane niezgodnie z przepisami rozporządzenia, a w mieszkaniu M.1 analizowano okno pokoju przeznaczonego na pobyt ludzi, a nie kuchennego, zgodnie z oświadczeniem osoby zamieszkałej w tym lokalu, a aneks kuchenny znajduje się w pokoju sąsiednim. W analizie tej jako odległość budynku [...] od granicy działek [...] i [...] przyjęto 12,29 m. W piśmie procesowym z 17 maja 2018 r. [...] Związek Działkowców przychylił się do skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...], wnosząc o jej uwzględnienie, przez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. Popierając stanowisko skarżącej, jej zarzuty, argumenty i wnioski, podniósł nadto, że organy naruszyły art. 34 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 i 3 P.b., jako że projekt budowlany nie spełnia warunku zgodności z ustaleniami m.p.z.p., a także z wymogami ochrony środowiska. Z kolei pismem procesowym z 22 czerwca 2018 r. inwestor wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi inwestor wskazał, że zarzut pominięcia strony – C. J. M. P.’a, jest bezzasadny. Podobnie oceniono zarzut dotyczący analizy zacieniania. Podniesiono, że czas nasłonecznienia w dniach obu równonocy jest taki sam, a różnica wynika jedynie z urzędowej zmiany czasu. Kolejno, na rozprawie 27 czerwca 2018 r., inwestor złożył pismo z 26 czerwca 2018 r., przedkładając "Ekspertyzę techniczną dotyczącą oceny metodologicznej poprawności "Analizy przesłaniania i nasłonecznienia istniejących budynków [...] przy ul. na [...] w K.", sporządzoną w czerwcu 2018 r. przez dr inż. K. i arch. K.. Wniósł na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z ww. Ekspertyzy, na okoliczność, że ww. Analiza sporządzona została w oparciu o błędne założenia. Pełnomocnik strony skarżącej zwrócił uwagę, że załączona przez stronę skarżącą ekspertyza kwestionuje stanowisko organu w kwestii przesłaniania. Zaakcentował, że 4 okna w budynku D. .2 nie zostały w ogóle wzięte pod uwagę przy analizie przesłaniania przez budynek projektowany. Wskazał na wyrok NSA sygn. II OSK 508/09 oraz podniósł, że organ mógł zarządzić wykonanie opinii biegłego. Uczestnik K. K. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, zwracając uwagę na wadliwie wyznaczoną ilość miejsc parkingowych oraz wielkość projektowanej inwestycji. Uczestnik M. G. przychylił się do skargi, natomiast uczestnik A. H. wniósł o jej oddalenie. Sąd postanowił dopuścić dowód z dokumentów przedłożonych przez stronę skarżącą i inwestora na okoliczność ich treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Regułą jest, że w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, a przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody z 8 listopada 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] Sp. z o.o. Sp. K. w K. pozwolenia na budowę. Zgodnie z zasadami zawartymi w K.p.a., mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy i zgromadzony przez organy materiał dowodowy, organy administracji architektoniczno-budowlanej winne były podjąć wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W szczególności dotyczy to kwestii przesłaniania zabudowy istniejącej przez zabudowę projektowaną i nasłonecznienia istniejącej zabudowy. Organy winny również odnieść się w wyczerpujący sposób do zarzutów popartych przedłożeniem analizy sporządzonej przez osobę z uprawnieniami w tym zakresie, że wbrew stanowisku inwestora i przedstawionego przez niego opracowania - analizy przesłaniania i nasłonecznienia, w wyniku zrealizowania inwestycji nie zostaną spełnione warunki nieprzesłaniania i minimalnego czasu nasłonecznienia konkretnie wskazanych lokali w istniejącej zabudowie (§ 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. z 2015 r., poz. 1422, dalej "rozporządzenie"). Sąd stwierdza, że z tak nakreślonych obowiązków organy nie wywiązały się należycie. Mimo konsekwentnego podnoszenia przez różne strony w trakcie postępowania (pierwszy raz zarzut niewłaściwego oświetlenia i nierzetelnej jego analizy pojawił się już w piśmie F. D. z 29 grudnia 2016 r.) i zawarcia w skardze zarzutu naruszenia m.in. § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia, organy nie sprostały jednoznacznemu wyjaśnieniu spełnienia przez planowaną inwestycję wymogów narzuconych przez te przepisy. W zakresie natomiast formułowanych przez strony zarzutów, odnoszących się do: - gabarytów planowanych obiektów i ich zgodności z m.p.z.p., w tym w szczególności w zakresie: wskaźnika powierzchni zabudowy, wysokości elewacji frontowej, geometrii dachu, warunków ochrony zdrowia, środowiska, przyrody i krajobrazu, warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, powierzchni biologicznie czynnej, a także uwzględnienia "zastanego sąsiedztwa", - wpływu na niniejszą sprawę powoływanych decyzji Prezydenta Miasta K. z 2015 r. i zapewnień Dewelopera [...], - drogi pożarowej, spełnienia wymogów przeciwpożarowych, - utrudnień komunikacyjnych, - kategorii geotechnicznej i warunków gruntowych, obniżenia poziomu lustra wody, - miejsc parkingowych, - zagrożenia powodzią i wału przeciwpowodziowego, - korytarza powietrznego, zasłonięcia widoku, względów estetycznych, Sąd w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i uznaje za zbędne powtarzanie jej w niniejszym uzasadnieniu. Zatem zarzuty te należało uznać za bezzasadne, co w należyty sposób organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Odnośnie z kolei zarzutów związanych z pominięciem strony – C. P., a także potencjalnych immisji z agregatu prądotwórczego, trafne stanowisko zawarto w odpowiedzi na skargę. Jednak nieodniesienie się do tych zarzutów w zaskarżonej decyzji, należy uznać za naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.. Przechodząc do kluczowej w sprawie kwestii oceny przesłaniania i nasłonecznienia, należy przede wszystkim wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy P.b. Zgodnie z art. 35 ust. 1 i ust. 4 P.b.: 1. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust.7; (...) 4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei stosownie do art. 34 ust. 3 P.b. projekt budowlany powinien zawierać: 1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich; 2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych; 3) stosownie do potrzeb - w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych; 4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych; 5) informację o obszarze oddziaływania obiektu. Odnosząc ww. przepisy do niniejszej sprawy należy wskazać, że słusznie stwierdził organ odwoławczy, iż co do zasady organy w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę nie kontrolują rozwiązań projektowych zawartych w projekcie budowlanym, a jedynie kontrolują projekt zagospodarowania terenu, co wyraźnie wynika z treści art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. Kontrola projektu budowlanego może dotyczyć tylko obszaru wyznaczonego treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. tj. zgodności z ustaleniami miejscowego planu albo decyzji o warunkach zabudowy. Trzeba mieć przy tym jednak na uwadze, że czymś innym jest kontrola rozwiązań projektowych, a czymś innym wyprowadzenie z konkretnie przyjętych rozwiązań wniosków m.in. w zakresie przesłaniania i zacieniania. Takie działanie jest nie tylko uprawnione, ale jest obowiązkiem organu. Co prawda choć istotnie za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również za przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant i jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający, jednak należy podkreślić, że sporządzenie analizy nasłonecznienia i przesłaniania przez osobę mającą odpowiednie przygotowanie zawodowe w tym zakresie nie zwalnia ani organów administracji, ani sądu administracyjnego od wszechstronnej i obiektywnej oceny takiego dowodu, tym bardziej, gdy zastrzeżenia co do treści tej analizy zostały podniesione choćby w skardze do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2010 r., sygn. II OSK 508/09 – powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dalej należy przypomnieć, że stosownie do § 60 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji: 1. Pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8.00-16.00, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7.00-17.00. 2. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Z kolei zgodnie z § 13 rozporządzenia: 1. Odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. 2. Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Niewątpliwie najbardziej istotną kwestią w niniejszej sprawie jest, że w aktach administracyjnych zalegają dwa opracowania dotyczące przesłaniania lokali mieszkalnych w budynku skarżącej (analiza w projekcie budowlanym i analiza arch. P. przedstawiona przez stronę skarżącą) i cztery dotyczące nasłonecznienia lokali mieszkalnych w budynku skarżącej (analiza w projekcie budowlanym, analiza arch. P., kontranaliza inwestora, analiza z 13 października 2017 r.). Co więcej na etapie postępowania sądowego złożono dwa kolejne opracowania (analiza przesłaniania arch. S. i ocena metodologiczna analizy nasłonecznienia arch. P. – autorstwa dr inż. K. i arch. K.). Każde z sześciu ww. opracowań jest sporządzone przez uprawnionych projektantów, przy wykorzystaniu różnych metod, których założenia, a zwłaszcza konkluzje, różnią się w istotny sposób. Powyższe jest niezmiernie istotne, bowiem mimo, że projektant i sprawdzający w dacie wykonania poszczególnych części projektu budowlanego posiadali ważne zaświadczenia wydane przez izbę o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, to również ważnymi zaświadczeniami legitymowali się autorzy opracowań przedstawionych przez stronę skarżącą. Trzeba tu wskazać, że w postępowaniu odwoławczym inwestor, prócz ekspertyzy z 13 października 2017 r. dr inż. K. i arch. K., przedłożył również pismo z 8 września 2017 r., recenzujące krytycznie analizę arch. P., do którego załączył m.in. ponownie sporządzone przez arch. S. wybrane analizy nasłonecznienia, wykres kąta padania cienia i analizy kąta widzenia. W piśmie tym podniósł m.in., że analiza Wspólnoty uniemożliwia jej weryfikację. Podniósł, że w prasie fachowej i publikacjach Izby Architektów zwraca się uwagę na rozbieżności w uzyskiwanych wynikach w różnych programach. Zarzucił analizie arch. P. błędne przyjęcie jako dni równonocy 20 marca i 22 września, błędne przyjęcie odległości istniejących budynków [...] od granicy między działkami [...] i [...] jako 11,85 m zamiast rzeczywistej odległości 12,29 m, nieprawidłowe przyjęcie płaszczyzny pomiaru czasu nasłonecznienia oraz błędne przyjęcie punktu zaczepienia, z którego wyznaczany jest zakres nasłonecznienia. Wskazał, że z wykonanego przez inwestora opracowania wynikają czasy nasłonecznienia dla mieszkania [...] – 3 godz. 22 min., natomiast dla mieszkania [...] – 3 godz. 23 min. Odnośnie analizy przesłaniania zarzucił analizie arch. P. błędne poddanie analizie okna w pomieszczeniu kuchennym (D .1). Przedstawił też wyliczenia wykazujące niespełnienie przez okna mieszkań [...] w budynkach [...] wymogów narzuconych przez § 13 i § 57 ust. 2 rozporządzenia. Z kolei w ekspertyzie dr inż. K. i arch. K. z 13 października 2017 r. szczegółowo opisano metodologię opracowania w oparciu o tradycyjną linijkę słońca stanowiącą nakładkę na program [...] i wyliczono czas nasłonecznienia dla wszystkich 8 mieszkań. W szczególności podkreślono przyjęcie początku i końca czasu nasłonecznienia odpowiednio na attyce, przekątnej okna, zewnętrznym lub wewnętrznym glifie okna albo narożniku wykusza lub loggii. Wreszcie w ekspertyzie technicznej z czerwca 2018 r. dokonano drobiazgowego opisu metodologii analizy nasłonecznienia, podkreślając zasadnicze znaczenie dokładności pomiaru gdy czas nasłonecznienia oscyluje wokół wielkości normatywnej 3 godzin. Recenzując analizę arch. P. wskazano m.in., że wykazał się on biegłą znajomością metodologii sporządzania analiz opartych o diagram linijki słońca i w pełni rozumie zasady geometrii wykreślnej. Jednakże zdaniem autorów ekspertyzy, arch. P. dokonał niedopuszczalnego uproszczenia, co doprowadziło do istotnego błędu pomiaru. Zwrócili uwagę m.in. na fakt, że pomieszczenie oznaczone symbolem [...] posiada dwa okna, i oba należy uwzględnić w analizie. Zarzucili również sztywne przyjęcie punktu pomiaru na przecięciu się przekątnych okna. Trzeba jeszcze raz podkreślić, że w niniejszej sprawie kwestie nasłonecznienia i przesłaniania, o których mowa w § 13 i § 60 rozporządzenia, są rozstrzygające i determinują treść decyzji administracyjnej. Organy nie sprostały rzetelnej ocenie wszystkich tych analiz, w szczególności z uwzględnieniem występujących w nich różnic. Należy uwypuklić, że zgodnie z art. 80 K.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocenie takiej podlega również okoliczność wykazania spełnienia wymogów nasłonecznienia i oświetlenia przez stosowną analizę. Warto wskazać, że w okolicznościach sprzecznych interesów inwestora i skarżącej, nie można jednoznacznie i kategorycznie wskazać, że któraś z przyjętych metod analizy przesłaniania i nasłonecznienia jest nieadekwatna. Każda ze stosowanych metod, jak klasyczna linijka słońca wg M. T., programy 3D i nakładki na programy, czy też kalkulatory wyznaczania pozycji słońca, może być zastosowana prawidłowo albo nieprawidłowo. Kluczowe mogą również przy tym okazać się okoliczności występujące w danej konkretnej sprawie. Możliwe jest również stosowanie metod mieszanych, jak choćby nakładka linijki słońca na program typu CAD. Mając powyższe na uwadze trzeba stwierdzić, że część zarzutów obu stron kwestionujących poprawność przeciwnych analiz okazała się trafna. W szczególności należy wskazać, że istotne różnice miały miejsce w opisie spełnienia wymogu nieprzesłaniania (§ 13 rozporządzenia) w odniesieniu do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oznaczonych jako: [...] (mieszkanie 7), [...] (mieszkanie 8) i [...] (mieszkanie 8), które projektant ocenił jako nieprzesłaniane, natomiast arch. P. i arch. S. jako przesłaniane (niespełniony wymóg kąta 60°). Należy tu podkreślić, że arch. S., w przeciwieństwie do arch. P., jako odległość istniejących budynków [...] od granicy między działkami [...] i [...] przyjął 12,29 m, tak jak projektant arch. S.. Bardzo szczegółowe analizy dr inż. K. i arch. K. dotyczą natomiast jedynie kwestii nasłonecznienia (§ 60 rozporządzenia), wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, odnoszącym ww. analizy również do § 13 rozporządzenia. Jeśli zaś chodzi o wymogi nałożone ww. § 60, to istotne różnice miały miejsce w opisie czasu nasłonecznienia: - [...] (mieszkanie 4): w projekcie 3 godz., u arch. P. – 2 godz. i 48(49) min., w analizie arch. S. z września 2017 r. – 3 godz. 22 min., u arch. K. – 3 godz. 6 min.; - [...] (mieszkanie 7): w projekcie 3 godz., u arch. P. – 2 godz. 56 min., w analizie arch. S. z września 2017 r. – 3 godz. 23 min., u arch. K. – 3 godz. 6 min. (2 godz. 57 min. + 9 min.); - [...] (mieszkanie 8): w projekcie 3 godz. 10 min., u arch. P. – 3 godz. 17(18) min., u arch. K. – 3 godz. 13 min. Organ nie wyjaśnił w wystarczający sposób ww. rozbieżności w opisie nasłonecznienia. Powyżej wskazane wątpliwości nie przesądzają o nietrafności konkluzji analizy, ale z uwagi na to, że zarówno organy administracji, jak i Sąd, nie dysponują wiedzą i uprawnieniami takimi, jak uprawnieni projektanci, braki te uniemożliwiają prawidłowe zastosowanie wniosków analizy do rozstrzygnięcia sprawy i rzetelną kontrolę zaskarżonej decyzji. Do powyżej wskazanych nieścisłości organy administracji nie odniosły się wystarczająco. Należy podkreślić raz jeszcze, że analiza zacieniania / nasłonecznienia i przesłaniania, winna cechować się czytelną techniką prezentacji zagadnienia, a załączone ilustracje winny pozwalać na identyfikację badanych obiektów. W związku z zaleganiem w aktach wielu sprzecznych opinii uprawnionych projektantów, organ winien był do opinii zawartej w projekcie budowlanym podchodzić wyjątkowo ostrożnie, a opierając się na niej i na analizie dr inż. K. i arch. K. z 13 października 2017 r., powinien był szczegółowo uzasadnić, dlaczego uznał je za prawidłowe i wiarygodne, bądź zażądać ich uzupełnienia lub dopuścić i przeprowadzić dowód z opinii biegłego. Dopiero wówczas byłyby spełnione warunki do prawidłowej subsumcji przepisów § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia. Należy tu wskazać, że zgodnie z art. 84 § 1 K.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W sytuacji, gdy dwie lub więcej osób posiadających równoważne uprawnienia sporządzają wzajemnie sprzeczne ze sobą analizy, ocena tych dowodów powinna powodować podjęcie właściwych działań przez organ administracji publicznej, zwłaszcza w zakresie determinującym rozstrzygniecie sprawy. Obowiązkiem właściwego organu jest bowiem nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków. Wszystkie powyżej wskazane uchybienia organu powodują naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., a w konsekwencji art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego. Sprzeczności nie zostały należycie wyjaśnione w toku postępowania odwoławczego. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie należy do organu prowadzącego postępowanie i to do niego należy dobór środków dowodowych, w tym również ocena, czy jest potrzebna i w jakim zakresie opinia biegłego (por. wyroku NSA z 14 października 2016 r. sygn. II OSK 3358/14 (LEX nr 2169149). Ponownie prowadząc postępowanie organ uwzględni powyższe wskazania Sądu, a także odniesie się jednoznacznie do kwalifikacji pomieszczenia [...] rozstrzygając, czy ma ono charakter kuchni, czy też jest przeznaczone na pobyt ludzi. Organ wyjaśni również podnoszoną przez skarżącą kwestię 4 okien w budynku [...], które rzekomo nie zostały w ogóle wzięte pod uwagę przy analizie przesłaniania przez budynek projektowany, a szczególnie, czy analiza nasłonecznienia i nieprzesłaniania w projekcie budowlanym bazowała jedynie na dokumentacji archiwalnej projektu budowlanego budynków [...], czy też na ich rzeczywistej, zrealizowanej postaci. Organ rozważy, czy posiadane dotychczas w sprawie opinie, po ich uzupełnieniu, wystarczą do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia, czy też konieczne będzie sięgnięcie przez organ po opinię biegłego. Organ odniesie się też do zarzucanych ww. opiniom nieścisłości i błędów, w tym do właściwego oznaczenia równonocy i prawidłowości przyjęcia początku i końca czasu nasłonecznienia. Organ uwzględni również aktualne na dzień orzekania brzmienie § 60 rozporządzenia. Końcowo warto wskazać, że z treści art. 136 w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. wynika, iż wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego można wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2323/12 (LEX nr 1495262). W niniejszej sprawie zdecydowana większość materiału dowodowego jest prawidłowo zgromadzona i oceniona, a wszystkie okoliczności, oprócz spełnienia wymogu z § 13 i § 60 rozporządzenia, mają wystarczające oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i nie budzą wątpliwości Sądu. Dlatego też Sąd uznał za wystarczające i celowe uchylenie jedynie decyzji II instancji. Trzeba przy tym zaznaczyć, że niniejszy wyrok nie rozstrzyga, jaka będzie decyzja organu odwoławczego po prawidłowym, rzetelnym rozpoznaniu przez niego sprawy. Na marginesie warto jeszcze wskazać, jak słusznie podnosiła strona skarżąca, że prawidłowość decyzji zatwierdzającej projekt budynku [...] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, w związku z czym niespełnienie wymogów narzuconych przez § 13 i § 57 ust. 2 rozporządzenia dla niektórych mieszkań w tych budynkach, nie może mieć w niniejszej sprawie istotnego znaczenia. Nie jest przy tym zasadne twierdzenie strony skarżącej, że okna w budynkach istniejących, niespełniające wymogów § 57 rozporządzenia, nie mogą być traktowane jako źródło światła przy analizie oświetlenia pomieszczeń. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w wysokości [...] zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł - wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego - określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.