III SA/Po 231/18

Dnia 26 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego oddala skargę Decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] Prezydent [...], wskazując na art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200, dalej jako u.t.d.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako K.p.a.) cofnął D. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...], licencję nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. na wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w dniach 22-28 listopada 2017 r. została przeprowadzona kontrola przedsiębiorcy w zakresie spełnienia wymogów będących podstawą do wydania licencji, na podstawie art. 84 u.t.d. Podczas kontroli D. S. (dalej jako strona, skarżący) przedstawił wszystkie wymagane dokumenty. Z załączonej informacji z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że jest osobą karaną. W dniu [...] kwietnia 2015 r. został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu i mieniu. Organ wskazał, że zgodnie z art. 5c u.t.d. licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., udziela się przedsiębiorcy jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa karne skarbowe lub przestępstwa umyślne: przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, środowisku lub warunkom pracy i płacy albo inne mające związek z wykonywaniem zawodu. Nadto, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d., licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2 u.t.d., cofa się jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji D. S. napisał, że w bieżącym roku kalendarzowym dojdzie do zatarcia skazania, a samo przestępstwo miało miejsce w roku 2013, czyli przed wydaniem licencji i było ono skutkiem splotu nieszczęśliwych okoliczności, a nie zamierzonego działania strony, jednakże z uwagi na niekorzystny obrót spraw doszło do wydania wyroku skazującego wobec skarżącego. Dalej skarżący podniósł, że odebranie licencji oznaczałoby dla niego konieczność zamknięcia prowadzonej firmy, gdyż bez licencji nie ma możliwości prowadzenia przedsiębiorstwa. Konsekwencją odebrania licencji byłaby konieczność zwolnienia dwunastu zatrudnianych osób, przy czym liczba osób współpracujących jest znacznie większa. Skarżący wskazał, że na stałe współpracuje z około 250 podwykonawcami, z czego 10% z nich jest w pełni zależnych od strony. Odebranie licencji będzie skutkowało tym, że w krótkim czasie utraci płynność finansową co oznaczać będzie brak możliwości wywiązywania się ze zobowiązań względem kontrahentów (leasingodawców, podwykonawców itd.). Ocenił, że działalność gospodarcza którą prowadzi jest prowadzona nie tylko w jego interesie, ale przede wszystkim w interesie społecznym gdyż ma ona znaczący wymiar w skali regionu. Decyzją z [...] lutego 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO.471.130.1.2018), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję SKO napisało, że zgodnie z art. 5b ust. 2 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Z art. 4 pkt 3 lit. b u.t.d. wynika, że określenie transport drogowy oznacza krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy i obejmuje ono również działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Stosownie do art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d., przedsiębiorcy przyznaje się licencję, jeżeli osoby prowadzące działalność gospodarczą: a) nie zostały skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa karne skarbowe lub przestępstwa umyślne: przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, środowisku lub warunkom pracy i płacy albo innym mającym związek z wykonywaniem zawodu, b) nie wydano im prawomocnego orzeczenia zakazującego wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Powyższe przesłanki stanowią wymóg tzw. dobrej reputacji, niezbędnej przy wykonywaniu tego typu działalności licencjonowanej. Licencję cofa się w przypadku, jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, o czym stanowi treść art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d., który to przepis w ocenie SKO ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Organ administracji, stwierdzając naruszenie wypełniające jego dyspozycję jest zobligowany do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia licencji. Zdaniem SKO decyzja wydana w oparciu o ww. przepis należy do tzw. decyzji związanych, które zapadają wówczas, gdy przepisy prawa będące podstawą rozstrzygania nie zezwalają na żadne luzy interpretacyjne. SKO wskazało na ustalenie, że podmiot odwołujący wyrokiem Sądu Rejonowego [...] został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu z art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r. poz. 2204 z późn. zm., dalej jako K.k.), a także za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu z art. 298 § 1 k.k. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 18 kwietnia 2015 r. SKO oceniło, że od tej daty odwołujący się przestał spełniać wymóg dobrej reputacji, określony w art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a u.t.d. Skoro zatem organ I instancji powziął wiadomość o tej istotnej okoliczności, w oparciu o informację z Krajowego Rejestru Karnego, to obowiązkiem organu było cofnięcie licencji nr [...] udzielonej w dniu [...] lutego 2015 r. na wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Zdaniem SKO nie ma żadnego znaczenia w sprawie podnoszona okoliczność, że przestępstwo zostało popełnione przed datą uzyskania licencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. S., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 K.p.a. w zakresie w jakim organ nie rozpatrzył w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie odniósł się do kwestii zatarcia skazania skarżącego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem stwierdzenie zatarcia skazania skarżącego jednocześnie wyklucza możliwość cofnięcia licencji na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Uzasadniając skargę napisał, że decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] stycznia 2018 r., a więc prawie 3 lata po uprawomocnieniu się wyroku. Zdaniem skarżącego organ powinien w tej sytuacji wypowiedzieć się odnośnie kwestii zatarcia skazania, a w przypadku stwierdzenia, że doszło do zatarcia skazania organ powinien umorzyć postępowanie w sprawie o cofnięcie licencji. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i podkreślając, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do zatarcia skazania z mocy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017, poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Podstawą prawną kontrolowanej decyzji są przepisy u.t.d. Zgodnie z art. 5b ust. 2 tej ustawy, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Przywołana ustawa w art. 15 przewiduje sytuacje, w których licencja na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy powinna zostać cofnięta obligatoryjnie (ust. 1) bądź fakultatywnie (ust. 3). Przepisy z ust. 2-2a nie znajdują w tej sprawie zastosowania. Jedną z podstaw do obligatoryjnego cofnięcia takiej licencji jest stwierdzenie przez właściwy organ, że posiadacz licencji nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego (art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.t.d.). Powyższy przepis ze względu na swą konstrukcję ma charakter przepisu odsyłającego i aczkolwiek nie odsyła do konkretnie wskazanej jednostki redakcyjnej, to jednakże nie może budzić wątpliwości, iż posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego" oznacza odesłanie do przepisów u.t.d. regulujących kwestie warunków udzielania przedsiębiorcy licencji na wykonywanie transportu drogowego - w niniejszej sprawie w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Przepisy u.t.d. zawierają szereg wymogów, które powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie odpowiedniej licencji. Zgodnie z art. 5c ust. 2 pkt 1 u.t.d. licencji na podjęcie i wykonywanie transportu drogowego w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy udziela się przedsiębiorcy, jeżeli spełnia wymagania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. Kluczowe w niniejszej sprawie jest wymaganie opisane w art. 5c ust. 1 pkt 1 u.t.d.; otóż licencji udziela się przedsiębiorcy jeżeli członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy - osoby prowadzące działalność gospodarczą: a) nie zostały skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa karne skarbowe lub przestępstwa umyślne: przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, środowisku lub warunkom pracy i płacy albo inne mające związek z wykonywaniem zawodu, b) nie wydano im prawomocnego orzeczenia zakazującego wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Oznacza to, że jeżeli osoba prowadząca działalność gospodarczą została skazana prawomocnym wyrokiem za np. przestępstwo umyślne przeciwko mieniu, to jeden z wymogów uprawniających do wykonywania transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy nie jest spełniony lub przestał być spełniany. W konsekwencji utrata tego wymogu, uniemożliwiającego uzyskanie licencji, oznacza konieczność cofnięcia licencji w okresie jej posiadania. Przepisy u.t.d. zobowiązują właściwy organ do cofnięcia licencji w każdym przypadku, gdy jej posiadacz został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu czy obrotowi gospodarczemu prawomocnym wyrokiem sądu (art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. "a" u.t.k.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że poza sporem jest kwestia, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] skarżący został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu z art. 286 § 1 K.k., a także za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu z art. 298 § 1 k.k. Sąd orzekł karę jednego roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny, przy czym wykonanie kary pozbawienia wolności zawieszono na trzy lata. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 18 kwietnia 2015 r (k. 49 akt admin.). Tym samym skarżący przestał spełniać normatywne warunki do uzyskania licencji. Wobec tego, że do czasu wydania zaskarżonej decyzji nie nastąpiło zatarcie tego skazania, to tym samym istniały warunki do wydania decyzji o cofnięciu licencji. Organy administracji nie mają w tym zakresie żadnych możliwości miarkowania konsekwencji kary, czy też dokonywania ocen popełnionego czynu. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podkreśla, że nie ma znaczenia ile czasu pozostało do hipotetycznego zatarcia skazania. Zgodnie z art. 106 K.k. z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Z kolei zgodnie z art. 76 § 1 K.k. skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Sąd podkreśla, że w wypadku pomyślnego przebiegu okresu próby następuje zatarcie skazania i to z mocy prawa, a nie na podstawie orzeczenia sądu. Dopóki jednak skazanie nie ulegnie zatarciu, to sprawca skazany na karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania nie może skorzystać z - hipotetycznie - pomyślnego przebiegu próby. Dalej Sąd wskazuje, że poruszone w skardze zagadnienie, czy w przypadku stwierdzenia, że doszło do zatarcia skazania organ powinien umorzyć postępowanie w sprawie o cofnięcie licencji – pozostaje poza granicami niniejszej sprawy, jako że przed datą wydania zaskarżonej decyzji zatarcie skazania nie nastąpiło. Konkludując należy wskazać, iż organy administracji rozpoznając przedmiotową sprawę wydały prawidłowe rozstrzygnięcia. Z tego powodu, stosownie do art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.