I OZ 251/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego zawarte w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 500/17 w sprawie ze skargi J. G. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 28 września 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 500/17 po rozpoznaniu skargi J. G. (dalej: "skarżący") w pkt 1 stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] marca 2017 r., nr [...] o odwołaniu skarżącego z funkcji dyrektora, w pkt 2 zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd I instancji wskazał, że rozstrzygnięcie o kosztach zapadło w pkt 2 sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), przy czym Sąd zamiast kwoty 480 zł, przyznał kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Na ww. postanowienie zawarte w pkt 2 powyższego wyroku, tj. w zakresie orzeczenia o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego, skarżący złożył zażalenie. Sądowi I instancji zarzucił naruszenie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, przez błędne rozstrzygnięcie o przyznaniu radcy prawnemu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł, pomimo, iż z ww. rozporządzenia wynika, że Sąd winien zasądzić zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł. W ocenie skarżącego Sąd nie może orzec o przyznaniu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego poniżej stawki minimalnej określonej ww. rozporządzeniem dla danego rodzaju spraw. Jednocześnie skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. Wójt Gminy [...] w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu I instancji wniósł o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 666/18 oddalił skargę kasacyjną organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast stosownie do art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wyjątek od powyższego wskazany jest w art. 206 P.p.s.a., który wyraża zasadę miarkowania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z jego treścią, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z brzmienia art. 206 P.p.s.a. wynika zatem, że stosowanie tego przepisu ustawodawca pozostawił do uznania sądu i uzależnił od wykazania zaistnienia uzasadnionego przypadku. Z treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych wynika, że stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna wynosi 480 zł. Wskazać należy, że § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, jako norma zawarta w akcie rangi podustawowej nie może wykluczać zastosowania przez sąd przepisu art. 206 P.p.s.a., zawartego w ustawie procesowej, regulującego jedną z zasad zasądzania zwrotu kosztów postępowania sądowoadminstracyjnego. Zaznaczyć jednakże należy, że warunkiem prawidłowego zastosowania przez Sąd I instancji art. 206 P.p.s.a. jest wyjaśnienie podstawy jego zastosowania i precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia, tj. wyjaśnienie dlaczego Sąd uznał, że zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie jedynie części kosztów. Ponadto wskazać należy, że wedle art. 141 § 4 P.p.s.a. "uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". Celem tego unormowania jest zobligowanie sądu do takiego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, aby strona mogła poznać motywy jakimi kierował się WSA, a także aby możliwa była ewentualna późniejsza kontrola instancyjna tegoż rozstrzygnięcia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wyroku WSA w Białymstoku z dnia 28 września 2017 r. w zakresie zaskarżonego postanowienia o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd I instancji wskazał bowiem jedynie podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, nie podając powodów zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów w wysokości wskazanej w punkcie 2 wyroku. Uzasadnienie wyroku w tej części nie pozwala zatem na poznanie stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie i uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze poczynione rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie musi zostać uchylone, a Sąd I instancji, badając ponownie sprawę w zakresie kosztów, powinien kierować się powyższymi wytycznymi. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji. Koszty te uwzględni przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w ww. zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.