II SA/Wa 1861/17
WyrokWSA w Warszawie2018-07-11
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Iwona Maciejuk, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) jest uzasadnione w sytuacji, gdy policjantowi postawiono zarzut popełnienia przestępstwa znęcania się nad żoną, mimo braku prawomocnego skazania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa, zwłaszcza o charakterze przemocowym, narusza jego "nieposzlakowaną opinię", co jest wymogiem do pełnienia służby w Policji. Utrata autorytetu i wiarygodności społecznej przez policjanta, nawet przed prawomocnym skazaniem, uzasadnia zwolnienie ze służby ze względu na "ważny interes służby", ponieważ dobro służby i zaufanie społeczne do formacji przeważają nad interesem indywidualnym funkcjonariusza.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. o zwolnieniu ze służby w Policji. Wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał rozkaz personalny o zwolnieniu T.S. ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wskazując na ważny interes służby. Podstawą zwolnienia było m.in. postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa znęcania się psychicznego i fizycznego nad żoną oraz spowodowania obrażeń u ciężarnej żony. T.S. kwestionował zasadność zwolnienia, podnosząc m.in. zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym domniemania niewinności oraz braku obligatoryjnego zasięgnięcia opinii związku zawodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T.S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. o zwolnieniu ze służby w Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi T.S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Pismem z dnia 17 maja 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjnego w sprawie zwolnienia T. S. ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. zawieszono T. S. w czynnościach służbowych od dnia [...] maja 2017 r. do dnia [...] sierpnia 2017 r. w związku z wszczęciem wobec wymienionego postępowania dyscyplinarnego, ze względu na uzasadnione podejrzenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
Realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia [...] maja 2017 r. wystąpiono do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji T. S. z uwagi na ważny interes służby.
Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...], pismem z dnia [...] maja 2017 r., przekazał decyzję nr [....] Zarządu Wojewódzkiego z dnia [...] maja 2017 r. w sprawie wstrzymania się od wydania opinii w przedmiocie zwolnienia T. S..
Pismem z dnia [...] maja 2017 r. T. S. wniósł o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia prowadzonego wobec niego w Prokuraturze Rejonowej w [...] śledztwa.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 97 § 1 k.p.a. odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania.
Pismem z dnia 29 maja 2017 r. T. S. wskazał, że zwolnienie na podstawie "art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ma zawsze tam zastosowanie tam gdzie nie jest możliwe zwolnienie policjanta z innego powodu", co zdaniem strony oznacza w tym zakresie "całkowitą swobodę" przełożonych policjantów, którzy "każdą decyzję" o zwolnieniu policjanta ze służby mogą uzasadniać ważnym interesem służby. Potwierdził jednocześnie, że wobec niego prowadzone jest postępowanie karne przez Prokuraturę Rejonową w [...], jednakże na obecnym jego etapie występuje on jako podejrzany o popełnienie zarzucanych mu czynów i do czasu skazania go prawomocnym wyrokiem przez sąd karny, korzysta on z domniemania niewinności.
Pismem z dnia 31 maja 2017 r., skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], T. S. wniósł o dopuszczenie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, na podstawie art. 78 § 1 k.p.a., dowodów w postaci akt osobowych oraz dokumentów (między innymi ewentualnych postanowień o przedstawieniu zarzutów i zawiadomień o wszczęciu postępowań administracyjnych w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji).
Postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówiono dopuszczenia w prowadzonym postępowaniu dowodów z wyżej wymienionych dokumentów.
W wystąpieniu z dnia 1 czerwca 2017 r. T. S. wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W piśmie z dnia 5 czerwca 2017 r. T. S., prosząc o niezwalnianie go na ważny interes służby wskazał między innymi, że przebieg zdarzenia z dnia [...] maja 2017 r., w którym brał udział, jest odmienny niż dotychczas ustalony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Z tego też powodu postępowanie przygotowawcze prowadzone w Prokuraturze Rejonowej w [...] zostanie zakończone umorzeniem co świadczy tym samym, iż brak jest podstaw do ukarania go w postępowaniu dyscyplinarnym.
Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił T. S. ze służby z dniem [...] czerwca 2017 r.
W uzasadnieniu powołał się na interwencje policyjne (łącznie 9) przeprowadzone w okresie od [...] maja 2016 r. do [...] maja 2017 r. w rodzinie Państwa S. w związku z agresywnym zachowaniem T. S., niejednokrotnie pod wpływem alkoholu (trzy z nich zakończyły się wdrożeniem procedury "Niebieskiej Karty"), które świadczą o stosowaniu przemocy wobec żony. Opisał też prowadzone wobec policjanta postępowania dyscyplinarne oraz nadmienił o wszczętym przez Prokuraturę Rejonową w [...] śledztwie (sygn. akt [...]) w sprawie przekroczenia przez wymienionego uprawnień poprzez doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzania mieniem Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Wskazał ponadto na przedstawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 207 § 1 Kk i art. 157 § 2 Kk w zw. z art. 11 §2 Kk (w postępowaniu o sygn. akt [...]). Zaznaczył, że nie jest możliwe do pogodzenia wykonywanie zawodu policjanta, zobowiązanego na podstawie przepisów prawa, do podejmowania działań zapobiegających przemocy w rodzinie, przez funkcjonariusza, który w czasie wolnym od służby podejmuje działania naruszające podstawowe prawa i wolności osób najbliższych. Realizowane przez Policję zadania wymagają bowiem, aby służbę w Policji pełniły wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii, bezwzględnie przestrzegające prawa i zasad współżycia społecznego. Postępowanie policjanta ocenił jako wysoce naganne, nieodpowiedzialne i kolidujące z postawą wymaganą od każdej osoby uczestniczącej w życiu społecznym. Zaznaczył też, że nie sposób uznać, by policjant, który sam ma problemy z powstrzymywaniem się od karygodnych zachowań w życiu rodzinnym, dawał rękojmię budzącego zaufanie postępowania w toku realizowanych czynności służbowych. W konsekwencji uznał, że niezbędnym jest rozwiązanie stosunku służbowego z Panem T.S. ze względu na ważny interes służby. Decyzji, zgodnie z treścią art. 108 § 1 Kpa, organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Przedmiotową decyzję doręczono stronie w dniu 27 czerwca 2017 r.
W dniu 30 czerwca 2017 r. T. S. złożył odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Stwierdził, że pokrzywdzona w sprawie prowadzonej przeciwko skarżącemu w Prokuraturze Rejonowej w [...] wycofała wniosek o ściganie karne dotyczące niszczenia mienia. Wskazał na konfrontację przeprowadzoną w toku prowadzonego śledztwa, podczas której osoba pokrzywdzona wycofała się ze złożonych wcześniej zeznań, również dotyczących stosowania wobec niej przemocy. Wniósł o uzupełnienie materiału dowodowego o protokół przesłuchania T. R. przeprowadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym.
Przy piśmie z dnia 18 sierpnia 2017 r. T. S. przesłał opinię psychologa i psychiatry (z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2017 r.) z Poradni Zdrowia [...] Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej MSWiA w [...] oraz kopię pozwu o rozwód bez orzekania o winie. Jednocześnie poinformował o umorzeniu prowadzonego wobec niego przez Prokuraturę Rejonową [...] w [...] postępowania przygotowawczego o sygn. [...]. "Posiadając pełną zdolność do służby w Policji" zgłosił także swoją pełną gotowość do niezwłocznego podjęcia służby po uchyleniu rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Wskazał, że podstawą materialnoprawną zwolnienia T. S. ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu.
Podał, że pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane, ani też bliżej określone. Jednakże przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji.
Dodał przy tym, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie.
W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie T. S. w służbie narusza jej ważny interes.
Komendant Główny Policji stanął na stanowisku, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych.
Funkcjonariusz Policji ma zatem obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym.
W konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że przeciwko T. S. prowadzone jest w Prokuraturze Rejonowej w [...] postępowanie karne o sygn. akt [...], w którym policjantowi w dniu [...] maja 2017 r. przedstawiono zarzut o to, że: w okresie od 2008 r. do [...] maja 2017 r. w [...] i w [...] znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją żoną E. S., w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał kłótnie i awantury domowe, podczas których wyzywał ją słowami powszechnie uznawanymi za wulgarne i obelżywe, poniżał, krytykował, groził pozbawieniem życia, niszczył wyposażenie mieszkania, a także szarpał ją, popychał, bił rękami oraz kopał nogami, a w dniu [...] czerwca 2016 r. uderzając w brzuch będącą wówczas w ciąży pokrzywdzoną, spowodował u niej obrażenia, które naruszyły prawidłowe funkcjonowanie narządów jej ciała na okres poniżej 7 dni, tj. o przestępstwa określone w art. 207 § 1 Kk i art. 157 § 2 Kk w zw. z art. 11 §2 Kk.
Podkreślił, że przestępstwo z art. 207 § 1 Kk i art. 157 § 2 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk, o które podejrzany jest T. S. nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Jest to ponadto przestępstwo o znacznym ciężarze gatunkowym, systematycznie zwalczane w szeregach formacji, a nadto negatywnie odbierane wśród społeczeństwa.
Wskazał, że z dokumentacji przedmiotowej sprawy wynika, iż zarzut popełnienia tego przestępstwa został przedstawiony T. S. w związku ze złożeniem w dniu [...] maja 2017 r. przez żonę wymienionego, zawiadomienia o przestępstwie, w którym po złożeniu zeznań w charakterze świadka zażądała ona ścigania i ukarania męża jako sprawcy znęcania się psychicznego i fizycznego nad nią. Złożyła także wniosek o zastosowanie wobec męża zakazu zbliżania się i kontaktu z rodziną. W dniu poprzedzającym złożenie zawiadomienia, policjanci Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w [...] trzykrotnie interweniowali w miejscu zamieszkania Państwa S.. Dwukrotnie potrzebę interwencji zgłosiła pokrzywdzona, która twierdziła, że T. S. awanturuje się, demoluje dom i podczas kłótni uderzył ją w twarz. Ponadto oświadczyła, iż T. S., będąc pod wpływem alkoholu wsiadł do samochodu i odjechał z posesji w nieznanym jej kierunku, po czym po kilku minutach od wyjazdu wrócił pieszo do domu. W trakcie ostatniej interwencji w tym dniu ustalono, że przed przyjazdem patrolu Policji, T. S. ukrył się w bagażniku zamkniętego samochodu zaparkowanego na posesji Państwa S.. Policjanci podjęli bezskuteczną próbę nawiązania z nim kontaktu, po której E. S., w celu otwarcia bagażnika, zdecydowała się wybić jedną z szyb w samochodzie. Z uwagi na obawę zacierania śladów, T. S. zatrzymano jako osobę podejrzaną o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad żoną oraz o zniszczenie wspólnego mienia, a następnie doprowadzono do Komendy Miejskiej Policji w [...]. W wyniku ustaleń dokonanych w toku interwencji dokonano zapisu w formularzu "Niebieska karta". Po przeprowadzeniu badania stanu trzeźwości T. S. w dniu [...] maja 2017 r. ustalono, że wymieniony pozostawał pod wpływem alkoholu. W efekcie podjętych czynności zmierzających do ustalenia miejsca pozostawienia przez T. S. samochodu należącego do żony, ujawniono zamknięty pojazd w odległości ok. 500 m od miejsca zamieszkania Państwa S..
Ponadto organ zaznaczył, że postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016 r. Prokuratura Rejonowa w [...] odmówiła wszczęcia dochodzenia wobec T. S. w sprawie znęcania się nad żoną, o czym Prokurator Rejonowy w [...] pismem z dnia 2 stycznia 2017 r. poinformował Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Wskazał jednocześnie, że z materiałów postępowania sprawdzającego wynika, że małżonkowie zachowują się agresywnie względem siebie, zarówno słownie i fizycznie. Dochodzi pomiędzy nimi do sytuacji, że biją się i kopią. Wskazał między innymi, że podczas jednej z awantur T. S. groził żonie "zastrzeleniem" jej oraz spaleniem domu, jeśli wystąpi o podział majątku. Przywołał też zdarzenie, kiedy to nietrzeźwy T. S. w trakcie kłótni z żoną przejawiał zachowania agresywne, polegające na uderzaniu głową w ścianę, samochód oraz uderzaniu się cegłówką po głowie. Zaznaczył ponadto, że decyzja o odmowie wszczęcia dochodzenia zapadła między innymi w wyniku skorzystania przez żonę skarżącego z prawa do odmowy składania zeznań. Jednocześnie biorąc pod uwagę opisane zachowanie ówczesnego funkcjonariusza Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], wniósł o podjęcie wobec wymienionego stosownych działań. Zgodnie z zapisami w Systemie Wspomagania Dowodzenia w 2016 r. przeprowadzono sześć interwencji policyjnych w rodzinie Państwa S., z których dwie zakończyły się wdrożeniem procedury "Niebieskiej karty". Przy opisie zdarzeń interwencji zgłaszanych przez żonę między innymi odnotowano, że wymieniony "awanturuje się, agresywny, w domu dziecko 9 lat", "sprawca awantury i przemocy domowej w stosunku do swojej żony", "znęca się psychicznie jest agresywny, zgłaszająca jest w ciąży, w domu jest też małe dziecko w wieku 9 lat". W wyniku czynności podjętych w ramach prowadzonej procedury "Niebieskiej karty" ustalono świadka jednego ze zdarzeń, w którym interweniował patrol Policji. T. R. oświadczył, iż nietrzeźwy T. S. używał wobec żony wulgarnych słów, rzucał przedmiotami i kopnął ciężarną wówczas E.S. w brzuch. Rozpytany w toku postępowania sprawdzającego na okoliczność przebiegu interwencji następnie wskazał, że słyszał kłótnię pomiędzy małżeństwem, które w tym czasie przebywało na podwórku, a także płacz ich małoletniej córki. Spostrzegł też, że E. S.próbowała przekonać męża, aby wspólnie weszli do domu. Zdaniem świadka, wymieniony był pod wpływem alkoholu. W czasie trwającej około pół godziny kłótni obydwoje płakali i zadawali sobie ciosy. T. S. ponadto biegał po ulicy i krzyczał, że zrobi sobie krzywdę, bo podejrzewa żonę o zdradę. Zauważył, że T. S. najpierw uderzył kilka razy głową o ścianę, następnie rozpędził się i uderzył głową w samochód, po czym sięgnął po cegłę i uderzył się kilka razy tą cegłą w głowę. Świadek zdarzenia oznajmił, że zmuszony był interweniować i zastosować chwyty obezwładniające wobec T. S.do czasu interweniowania przez funkcjonariuszy Policji, jednakże po przyjeździe patrolu, uwolniony przez niego T. S. przeskoczył przez płot i oddalił się.
Komendant Główny Policji wskazał, że nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje też fakt, że wobec T. S. podejrzanego o dokonanie wskazanego przestępstwa, postanowiono zastosować środek zapobiegawczy w postaci dozoru Policji, z jednoczesnym zakazem zbliżania się do pokrzywdzonej na odległość nie mniejszą niż 50 metrów oraz jakiegokolwiek kontaktowania się z pokrzywdzoną, połączonym z nakazem opuszczenia lokalu mieszkalnego, który wymieniony dzieli wraz z żoną i dziećmi, ze względu na realną obawę wywierania bezprawnego wpływu na pokrzywdzoną, a także obawę popełnienia przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu pokrzywdzonej, zwłaszcza, iż popełnieniem takiego przestępstwa wymienionej groził.
W ocenie organu przedstawione postępowanie T. S. sprawia, że traci on przymiot "nieskazitelności charakteru", zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Ponadto traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania.
Podkreślił, że brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, który dopuszcza się opisanych zachowań, może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy.
W świetle powyższego organ uznał, że zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania z Panem T. S. stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Zaznaczył, że powołane przez T. S. w piśmie z dnia 18 sierpnia 2017 r. umorzenie postępowania przygotowawczego dotyczyło innej niż wyżej opisana sprawy. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w [...], po zapoznaniu się z materiałami postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...], postanowił umorzyć śledztwo w sprawie zaistniałego w 2016 r. w [...] przekroczenia uprawnień służbowych Pana T. S., poprzez doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w związku z nienależnym zwrotem nakładów poczynionych przez wymienionego na dojazd do pracy z miejsca zamieszkania, przez co działano na szkodę interesu publicznego i interesu prawnego Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], tj. czynu z art. 231 § 1 Kk i art. 286 § 1 Kk w zw. z art. 11 §2 Kk i art. 12 Kk, z powodu braku znamion czynu zabronionego, tj. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 Kpk.
W kontekście powyższego organ wskazał, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. należy uznać za decyzję prawidłową i zasadną, natomiast zarzuty skarżącego za niezasługujące na uwzględnienie.
Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] stał się przedmiotem skargi T. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj:
- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez przyjęcie przez organ, że w sprawie zachodzi przesłanka ważnego interesu Służby, pozwalająca na zwolnienie z niej funkcjonariusza T. S.,
- art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wyrażające się wydaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji bez obligatoryjnego zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej Związku Zawodowego Policjantów,
- art. 135 g ust. 2 ustawy o Policji wyrażające się naruszeniem zasady domniemania niewinności skarżącego,
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 10 § 1 w zw. z 79 § 1 i 2 k.p.a przez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu,
b) art. art. 7 w zw. z 77 § 1 w zw. z 80 k.p.a poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,
c) art. 89 § 1 i 2 k.p.a skutkiem zaniechania przeprowadzenia w sprawie rozprawy administracyjnej,
d) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania
e) art. 107 § 3 k.p.a. na skutek lakonicznego podania przez Organ w uzasadnieniu decyzji podstaw prawnych i faktycznych przyjętych za jej podstawę.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a na podstawie art. 135 P.p.s.a. o uchylenie w całości również decyzji organu I Instancji.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2067), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użyte w powyżej cytowanym przepisie określenie "może zwolnić" wskazuje, iż organ w tym zakresie podejmuje decyzję uznaniową, a samo zwolnienie ze służby ma charakter fakultatywny. Dlatego też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa tzw. wyrażeń nieostrych, jakim w niniejszej sprawie jest "ważny interes służby". Przy zwolnieniu policjanta ze służby z powołaniem się na art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji organ powinien zatem uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby (por. wyrok SN z dnia 1 grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 65/94, publ. OSNAPiUS 1995/3 poz. 31).
Co się tyczy pojęcia "ważnego interesu służby", to należy je odczytywać łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd więc osoby egzekwujące przestrzegania prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo. Powyższe prowadzi do konkluzji, że policjant któremu postawiono zarzut o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". Stąd też pozostawienie w służbie policjanta, który nie legitymuje się tym przymiotem, narusza ważny interes służby. Taka sytuacja wpływa demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Te negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, należy oceniać, jako przewyższające swoją rangą uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa, określane mianem "ważny interesu służby".
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy w aktualnym stanie faktycznym skarżący może pełnić służbę w Policji i czy nie przeciwstawia się temu "ważny interes służby".
Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że okolicznością niesporną był fakt, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji skarżący miał postawiony przez Prokuraturę Rejonową w [...] zarzut popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 Kk i art. 157 § 2 Kk w zw. z art. 11 § 2 Kk o to, że w okresie od 2008 r. do 17 maja 2027 r. w [...] i w [...] znęcał się psychicznie i fizycznie nad swoją żoną, a w dniu [...] czerwca 2016 r. uderzając w brzuch będącą wówczas w ciąży pokrzywdzoną, spowodował u niej obrażenia, które naruszyły prawidłowe funkcjonowanie narządów jej ciała na okres poniżej 7 dni. Okoliczności opisanych zdarzeń wskazują na karygodne zachowanie skarżącego jako człowieka i policjanta. Charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa miał znaczny ciężar gatunkowy, jak również powodował negatywny wydźwięk społeczny, oceniany z punktu widzenia przesłanki "nieposzkalowanej opinii". Oznacza to, że zachodzi wątpliwość, co do spełniania przez skarżącego wszystkich niezbędnych, wymienionych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji cech, którymi powinien legitymować się funkcjonariusz Policji. Należy również zauważyć, iż negatywny wydźwięk społeczny postawy funkcjonariusza sprzeciwiającej się idei ochrony bezpieczeństwa społecznego i bezpieczeństwa indywidualnego obywatela, gdy osoba będąca policjantem staje się sprawcą i to w stosunku do osób najbliższych i słabszych, godzi w dobro służby i podważa zaufanie społeczne do całej formacji. Policjant utracił zatem atrybut konieczny do pozostawania w szeregach Policji. To zaś sprawiło, że w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed Policją, leży wydalenie skarżącego z szeregów Policji.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że organy w ogóle nie zwróciły uwagi na to, że w stosunku do skarżącego wdrożone zostało postępowanie karne i dyscyplinarne. Oparły się wyłacznie na niczym nieuzasadnionych pomówieniach skierowanych przez żonę, które nie zostały zweryfikowane w postępowaniu administracyjnym. Sąd stwierdza, że zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje bez związku z prowadzonymi postępowaniami karnym i dyscyplinarnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem tych postępowań, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu są bowiem takie okoliczności lub zachowania policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, które utrudniają lub wręcz uniemożliwiają jej pełnienie. Samo już objęcie policjanta przez prokuratora zarzutem dotyczącym popełnienia przestępstwa znęcania się psychicznego lub fizycznego oraz spowodowania naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego nie dłużej niż 7 dni w stosunku do żony, sprawia, że traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym. Elementy te są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w Policji. Podstawy zwolnienia z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie stanowi fakt popełnienia zarzucanego czynu, a fakt postawienia zarzutu przez prokuratora. Stąd zarzucane skarżącemu przez prokuratora przestępstwo, nie tylko nie musiało, ale wręcz nie mogło być udowadniane przez organ w niniejszym postępowaniu. Organ prowadząc postępowanie w omawianym trybie, nie może dublować postępowania karnego prowadzonego przez prokuratora. Wskazać należy też, że niniejsze postępowanie i postępowanie dyscyplinarne są odrębnymi postępowaniami wszczętymi na innej podstawie prawnej. Regulują one odmienne kwestie. Wszczęcie i niezakończenie postępowania dyscyplinarnego nie stanowi negatywnej przesłanki do zastosowania przez organ sankcji zwolnienia ze służby, oczywiście po spełnieniu przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a wybór tej podstawy należy do organu.
Na ustalenia co do istnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu policjanta nie wpływa ocena dotychczasowej służby skarżącego. Nie zmienia ona faktu późniejszego pojawienia się okoliczności poddających w wątpliwość posiadania przez skarżącego cech charakteru uniemożliwiających służbę w Policji, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Brak jest też przesłanek, które mogłyby wskazywać na to, że organ błędnie utożsamiał interes służby z interesem społecznym. Przedmiotowa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem wykładni sądów administracyjnych m. in. Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 27 lutego 2002 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 2972/01, w którym to rozstrzygnięciu wskazano, że decyzje podejmowane na podstawie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, powinny uwzględniać zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes skarżącego. Z samej więc już treści tezy powyższego orzeczenia wynika, iż interes służby pozostaje w ścisłym związku z szeroko rozumianym interesem społecznym. Na "dobro służby" należy bowiem patrzeć przez pryzmat zadań przed nią stawianych, i wyników w zakresie dobra społecznego – jakie ma realizować. Ze służbą w Policji bowiem łączą się nie tylko przywileje, w tym znaczna stabilność zatrudnienia, ale i obowiązek należytego zachowania się, nie tylko w służbie, ale i także w czasie wolnym od zajęć służbowych.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy orzekające organy Policji w sposób prawidłowy rozważyły ważny interes skarżącego, przemawiający za pozostawieniem go w służbie i interes społeczny, tożsamy z interesem służby, wskazujący na potrzebę usunięcia go z szeregów Policji oraz zasadnie dały pierwszeństwo ochronie interesu społecznego. To z kolei czyni zasadnym zarówno zwolnienie skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jak i nadanie rozkazowi personalnemu organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Okoliczności powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący tłumaczą, dlaczego w tej konkretnej sytuacji organ, ważąc interes społeczny z interesem skarżącego, uznał prymat tego pierwszego interesu.
Nieuprawniony jest również zarzut postawiony w skardze, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany bez obligatoryjnego zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej Związku Zawodowego Policjantów. Z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji wynika, że przewidziany w nim obowiązek konsultacji sprowadza się jedynie do obowiązku zwrócenia się do organizacji związkowej o udzielenie opinii w przedmiocie planowanego przez organ zwolnienia konkretnego policjanta ze służby. Dopuszczalność zwolnienia policjanta nie wymaga ani osiągnięcia ze związkiem zawodowym porozumienia ani nawet uzyskania od tej organizacji opinii. Nawet negatywna opinia nie jest wiążąca dla organu.
W ocenie Sądu, w sprawie nie zachodziła potrzeba przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącego, dołączenia protokołu konfrontacji oraz akt spraw prowadzonych przeciwko innym policjantom wskazanym przez skarżącego i sugerowanym w skardze przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej, albowiem organ dysponował wystarczającym materiałem dowodowym z dokumentów zgromadzonych w aktach. Dodatkowe czynności, o które wnioskował skarżący, przedłużyłyby nadmiernie postępowanie nie wnosząc istotnych ustaleń dla potrzeb końcowego załatwienia sprawy. Nie zachodziła również konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie było uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co wskazano powyżej.
Reasumując, zwolnienie skarżącego ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzedzone zostało wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczących wystąpienia przesłanek "ważnego interesu służby". Organy nie uchybiły przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. Rygor natychmiastowej wykonalności nadany został zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., organ właściwie umotywował to rozstrzygniecie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło